Nie aan ons nie, Here, nie aan ons nie,

maar aan u Naam kom die eer toe.

– Psalm 115:1 (1983-vertaling)

Dankies …

Agter hierdie lang man staan ’n weermag van bidders, kollegas, medemusikante, stryders, vriende en kosbare familie. Hierdie boek het dalk uit my pen gekom, maar is gevorm deur jare se ‘saamstap’ met elkeen wat my pad gekruis het. Dankie vir julle almal se liefde, inspraak, bemoediging, korreksie, saamlag, saamhuil en saamleef! Maar in besonder wil ek my gesin bedank – veral my ouers. Pa Wynand en ma Ina – my hart is gevul met die grootste trots as ek julle in ’n skare uitwys as my ouers … ek is so diep lief vir julle. Hierdie boek dra ek op aan julle.

– RETIEF

Inhoud

Voorwoord

Inleiding

1. Oorweldig

2. Oorbegin

3. Oorgenoeg

4. Oorgeneem

5. Oorval

6. Oorwinning

7. Oor en oor

8. Oorvertel

9. Oorloop

10. Oorverdowend

VOORWOORD

Party mense word aan hulle talente herken. As jy oor hulle praat, praat jy oor hulle buitengewone vermoëns. Dis seker die natuurlike gevolg van uitsonderlike prestasies, maar die hartseer saak is dat sulke ‘sterre’ deur die publiek in ’n boksie verpak word: Schalk die rugbyspeler, Steve die sanger, Retief die worshipleier …

Ek loof die Here dat hy ons nie in boksies toemaak nie. Dat ons toevallig een of ander besondere talent het, definieer ons nie en beperk glad nie watter impak die Here vir ons op aarde bestem het nie. Retief Burger is ’n worshipleier en liedjieskrywer, maar as ek aan hom dink, kom die gedagte aan sy talent om musiek te skryf en uit te voer nie eens by my op nie. Ek ken hom te goed buite daardie boksie, en ek voel eintlik nogal spesiaal omdat ek al vir jare ’n groot geheim weet: Dat die grootste impak wat Retief op ons generasie sal hê, niks met musiek en lofprysing te make het nie!

Ek ken die lang man sedert hy in standerd 8 op Winklespruit een van die baie jong gesiggies op die kamp was (ek dink nie hy kon al sing of musiek skryf nie, en hy het gebry soos ’n Swartlander). Ek was toe ’n student en het die aanbidding gelei. Tief het op die muurtjie kom sit voor my deurmekaar kamer, en op my vraag het hy geantwoord dat hy dink hy gaan ’n dominee word. Ek was verbaas, want dit was vir my duidelik dat die laaitie voor my groot leierskappotensiaal het. Hy was reeds seker van sy roeping, en ek het nogal gewonder hoe dit sou uitspeel vir die begaafde, intelligente jong man wat ek ontmoet het. Ek was later min verbaas toe hy Affies se hoofseun word, en ek het gedink hy sal die weg gaan van meeste hoofseuns: Varsity, Studenteraad, Sakeman van die jaar … of so iets. En daar daag hy op by C-Kruis, waar ek een van die instrukteurs was, gereed om sy roeping te begin uitleef op die plek waar hy gevoel het die Here hom heen stuur. Ek het onmiddellik besef dat hierdie Burger nie ’n Wimpy Burger is nie, en dat hy nie deur sy talente, prestasies of leierskapvermoëns bestuur word nie, maar deur die Here. Ek het hom sien grootword, en veral gesien hoe hy ’n paar moeilike geloofstoetse moes begin skryf. Hy vertel julle daarvan in hierdie boek.

Ek het kontak met hom gehou deur sy studiejare op Potch, en op een mooi aand toe hy reeds leraar was by Duet Gemeente, was dit vir my duidelik dat die Here my roep om Retief se liedjies op te neem sodat kerke dit oral kon sing. Ons het gedink so honderd kerke sou die CD koop en darem die liedere begin sing, maar Luidkeels was toe vir veel meer as dit bestem. Daar is nou reeds drie Luidkeels opnames van nuwe Afrikaanse aanbiddingsmusiek, en selfs ’n Luidkids DVD waardeur ons kinders leer om die Here te aanbid. Ek loof die Here dat hy Retief opgerig het om die Afrikaanse kerk in hierdie seisoen so te dien. En ek eer God vir die gebrokenheid, integriteit en nederigheid wat vir Retief vanselfsprekend is omdat hy sy lewe aan God oorgegee het en bly oorgee.

Hierdie boek gaan nie oor Retief se liedjies nie. Dit gaan oor sy geloofsreis. Sy liedjies was nog altyd net ’n klankbaan vir die storie wat God in sy lewe skryf, en hierdie boek verwys daarna, maar jy sal ’n fout maak as jy dink hy vertel in hierdie boek ‘die storie agter die liedjies’ soos mens soms vind. Retief verweef sy ervaringe, sy worstelinge, God se Woord en die musiek waarin dit soms uitloop op so ’n manier dat ek en jy maklik kan verstaan waar die impak van oorgawe lê. Hy vertel dit broos en eerlik en bring in elke hoofstuk ’n boodskap wat jou liefde vir die Here kan anker en jou eie geloofsreis op vaster grond kan plaas. Ek bid saam met Retief dat die Heilige Gees dit so sal bestuur!

Ontdek in hierdie boek die Retief wat ek al lank ken, in vol sinne en paragrawe en sonder dat die eng mure van rym, metrum en liriek hom inperk. En net soos sy liedjies sal dit nie by jou ’n groter indruk laat van wie Retief is nie, maar wel van die ontsaglike God aan wie hy oorgegee het. Jy’s in vir ’n leesfees, maar wees ook sober hieroor: Elke woord van hierdie boek kom uit ’n diep plek. Ek weet goed hoe moeilik baie daarvan vir Retief was om te skryf. Dis duur woorde, en jy kan verwag dat die lees daarvan jou sal uitdaag. Party boeke kan mens lees en neersit – dié een sal jy moet gaan leef. Doen dit, jy sal nie spyt wees nie!

– LOUIS BRITTZ

INLEIDING

Die reis na oorgee

Dit was Junie 1997 – my matriekjaar. Ek het drie jaar vantevore my lewe aan die Here oorgegee. Ek was nog altyd die ‘hoofseun’-tipe en het oral waar ek kon gehelp om leiding te neem. Dit was ook so in my verhouding met die Here. Ek het ’n begeerte gehad om vir die Here te werk, die wêreld te bekeer en my talente vir sy koninkryk te gebruik. Só passievol was ek oor my geloof dat ek die dag toe ek finaal besluit het om nie ’n veearts te word nie, vir my ma die volgende as rede gegee het: ‘Ma, ek kan nie honde na die Here toe lei nie!’

Hoewel my motiewe vir koninkrykswerk heel moontlik toe nog baie suiwer was, het ek reeds baie subtiel die dryfkrag van prestasie gevoel. Doen, doen, doen. Wat kan ek vir die Here doen? Wat het ek verkeerd gedoen? Wat kan ek beter doen?

In hierdie toestand – geestelik uitgeput, deurmekaar en moedeloos – het ek daardie Junie by die Josua-konferensie opgedaag. Duisende jongmense van regoor die land het by Beulapark in Johannesburg saamgetrek vir ’n fees der feeste. Almal wat bekend was in geestelike kringe was daar. Louis Brittz het die aanbidding gelei en die opwinding van hierdie nuwe beweging was aansteeklik. Die gevoel, die mense, die Woord, die passie … dit was ongelooflik. Dit was iets wat ons land nog min gesien het en ek glo daardie geleentheid het ’n enorme langtermyn-invloed op ons land se geestelike geskiedenis gehad. Baie van ons huidige jong kerkleiers kom uit daardie era. En iewers tussen die duisende jongmense was daar ’n verwarde, lang, puisie-bevlekte jongman wat na die Here gesoek het – ek.

Vir vier lang dae het ek saam met ’n berader (sy naam was Weitz, as ek reg onthou) geworstel om agter die kap van die byl te kom. Daar was net nie vrede tussen my en God nie. Terwyl ek gesing het, was daar ’n muur tussen my en Hom, en ek kon net nie deurbreek nie. Ek het alles probeer dóén. (Daar is daardie woord al weer …) Ek het elke moontlike ding bely, gevas en gebid. Noem maar op – ek het dit probeer. Niks wou werk nie. Terwyl almal rondom my ’n wonderlike ontmoeting met die Here gehad het, het ek gefrustreerd uit elke sessie gestap … tot die tweede laaste dag van die konferensie.

Dit was ’n Donderdag en dit was winter. Ek onthou dit soos gister – ’n oomblik in my lewensloop toe alles in my verander het; ’n ervaring wat in alle opsigte die grondslag vir my bediening gelê het. Tydens die ontbyt daardie winteroggend het die liewe (en geduldige) Weitz my vir oulaas gesien. Ons het agter die sinkgebou waar die kos opgeskep is, in die warm wintersonnetjie gaan sit. My hart was nog swaar, want ek het met alles in my na die Here gesmag. Ons het rustig gepraat. Eers hierdie kant toe en dan daardie kant toe, maar niks het gewerk nie. Ek onthou hy het stil geword en toe met ’n glinstering in sy oë vir my gesê: ‘Retief, kom ons vra vir Jesus wat Hy van jou wil hê.’

Wow! Hoe kon ons daardie een gemis het? Hoekom so lank sukkel sonder om die Een oor Wie alles gaan, self te vra? Ek het my oë gesluit en van alles en almal rondom my vergeet. Ek het in my geestesoog gesien hoe Jesus daar in die wintersonnetjie reg langs my kom sit. Ek het Hom in die oë gekyk en saggies gevra: ‘Jesus, wat wil U van my hê?’ Ek moet eerlik sê dat ek baie verskillende vrae van Hom verwag het. Groot vrae, gewigte vrae, Koninkryksvrae, belydenisvrae, ‘Sal jy na die nasies toe gaan?’-vrae. Maar Hy het dit nie vir my gevra nie. Nie naastenby nie. Sy vraag was eenvoudig, amper té eenvoudig, maar dit het my hart vir ewig aan Hom verbind.

‘Retief, ek wil net hoor hoe jy sê jy is lief vir my. Sal jy dit vir my sê?’

My hart het oopgebars. Ek het gehuil en gehuil. Die Koning van die heelal wou my liefde hê. My eenvoudige liefde. Niks groots nie, niks om vir Hom te doen nie. Hom net liefhê. Net liefhê. Terwyl ek hier skryf, kan ek amper die emosies van daardie wintersdag proe. Dit was soet, so soet toe my gebroke aardse liefde die Ewige Liefde se hart aangeraak het. Ek het as ’n ander mens van daardie stukkie aarde af opgestaan. ’n Beminde. ’n Bruid. En net daar het my reis van oorgee begin. Om meer as enige iets anders eerstens aan liefde oor te gee …

En dít is waaroor hierdie eenvoudige boek gaan. Dit gaan oor oorgee. Ons het almal iets om te gee, maar ons het ook altyd die keuse of ons dit wil gee. Party van ons klou so aan die tydelike vas dat ons nie bereid is om ons wit vlag van oorgawe te laat wapper nie. Party van ons sukkel om te vertrou en daarom wil ons nie oorgee nie. Party van ons dink so min van onsself en ons waarde dat ons ten diepste nie glo ons het iets om te gee nie. Veral nie vir God nie en veral nie liefde nie.

Maar ek wil jou uitnooi om deur hierdie paar gebroke blaaie van ’n doodgewone mens se lewensreis te blaai en saam met my oor te gee. My stories is eenvoudig en my lewe ver van perfek, maar my gebed is dat jy dit sal lees en God se genade oor alles geskryf sal sien. My wens is dat dit jou sal help om na ’n dieper dimensie van vertroue te beweeg, sodat ons saam ’n Vader sal leer ken wat ons nooit dwing om oor te gee nie. Ontdek saam met my dat totale oorgawe en afhanklikheid die plek is waarvoor ons gemaak is, dat dit die plek is vanwaar ons veronderstel is om te leef.

Wat in hierdie bladsye staan, het nie sonder ’n gesonde mengsel vreugde, foute en trane gekom nie. Hoewel my storie hopelik ver van klaar geskryf is, bid ek dat jy daarmee sal kan identifiseer en opgewonde sal raak oor ’n nuwe toekoms van oorgawe. Alle oorgawe begin by liefde. Hy het gegee en daarom kan ons ook gee.

Mag jy by die begin begin en ook in sy oor fluister: ‘Ek het U lief, o Heer, ek het U lief.’ En mag jy dan vanuit daardie liefde die wit vlag van oorgawe styf vasgryp, dit stadig begin oplig en uiteindelik met vreugde en passie rondswaai sodat almal rondom jou kan sien Wie in jou hart heers en vir Wie se eer jy leef.

HOOFSTUK 1

OORWELDIG

HOOFSTUK 1

Oorweldig

Aanbidding begin nooit by die mens nie. Die lewe begin nie by ons nie. Gehoorsaamheid ook nie en liefde vir seker nie. Net so begin oorgee ook nie by ons nie. Is dit dalk moontlik dat feitlik niks by ons begin nie? Kan ons werklik uit ons eie iemand anders bo onsself liefhê of is daardie liefde ten diepste in ons harte deur Iemand uitgestort? ’n Rivier het altyd iewers ’n oorsprong. Wie is werklik die bron of oorsprong van die rivier van die lewe? Kom ons neem nog ’n paar treë terug en begin by die begin. Wie het eerste oorgegee? As ons mekaar in die volgende paar hoofstukke wil aanmoedig om oor te gee, moet ons eers hierdie vraag kan antwoord.

Iemand het my eenmaal gevra waaroor ek dink Kersfees gaan. Ek het lank gestaan en wonder en toe die volgende woorde onthou: ‘Hy het gegee.’ En dit was my antwoord. Hy het gegee. Dit is die kern van die evangelie. Hy het gegee. Hy het eerste gegee. God het nog altyd net sy beste gegee. Sy beste skepping, sy beste asem, sy beste voorsiening, sy beste Seun en sy beste ewigheid. Hy kon gekies het om alles vir Homself te hou. Hy kon gekies het om niks te gee nie, omdat Hy niks aan niemand verskuldig is nie. Maar Hy het besluit om te gee en Hy gee nog steeds.

Want so lief het God die wêreld gehad, dat Hy sy eniggebore Seun gegee het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore mag gaan nie, maar die ewige lewe kan hê.

– JOHANNES 3:16 (1933-VERTALING)

Baie keer in my lewe moes ek al tot in die laatnag met die Here se wil stoei. Ek weet nie of jy ook al sulke ‘Jakob-gevegte’ met God gehad het wanneer geen mens jou antwoorde kan gee nie en jy letterlik voel jy veg met God. Dit is asof twee swaargewigboksers mekaar met mening in die kryt pak en die aankondiger hulle bekendstel: ‘Dames en here, vanaand in die blou hoek … die uitdager: die wil van Retief Burger! En in die rooi hoek … die onoorwonne, alombekende kampioen van al die eeue: die wil van God!’

Ons weet almal wie altyd op die ou einde wen. Ja, ek mag dalk vir ’n tyd lank my eie wil volg, my kop stamp en dan vir Hom kwaad wees, maar uiteindelik wen Hy altyd. Hoewel ek menslik gesproke ‘verloor’, het ek deur die jare geleer dat ek in so ’n situasie ook eintlik altyd die wenner is. God se wil in my lewe beteken in elk geval dat ek ook wen.

Wat my wel deur hierdie moeilike tye sien, is om te onthou dat Jesus ook eenmaal so ’n geveg moes deurstaan. Die twee bekendste tuine in die geskiedenis was die bokskryte vir die grootste wilsgevegte wat ooit geveg is: In Eden het die eerste Adam en in Getsemane het die tweede Adam met God geveg. Een het gekies om eerder sy eie wil te volg en Een het God se wil gehoorsaam, Homself gegee en so die mensdom kom red.

Om te antwoord

As aanbiddingsleier het ek mense jare lank bedien vanuit die veronderstelling dat aanbidding iets is wat by ons begin. Eendag sit en luister ek na een van my mentors en goeie vriende, Rick Moser, en net daar het my hele begrip van aanbidding heeltemal omgeswaai. Ek het daardie dag by Rick geleer dat ware aanbidding nooit by ons begin nie. Dit begin altyd by die openbaring van God. Laat my verduidelik: Dink ’n bietjie aan die mooiste ding wat jy nog ooit in jou lewe gesien het. Dalk was dit ’n sonsondergang iewers langs die see, dalk die geboorte van jou eerste kind. ’n Nuwe motor of ’n bruid op haar troudag. Wat was jou eerste, spontane reaksie toe jy dit gesien het?

Ek het onlangs so ’n oomblik tussen die groen heuwels van Wallis beleef. Ek het die SA Gemeente in Londen ’n week lank bedien en het daarna Wallis toe gegaan. Ek kan nie onthou wanneer laas ek sulke asemrowende natuurskoon beleef het nie. Die groot oomblik was egter in die Snowdonia-berge. Ek het skielik oor ’n nekkie van ’n heuwel gery toe die mooiste vallei voor my oopbreek. Die Tal-y-Llyn-meer het voor my gelê! Die skoonheid het my so oorweldig dat ek byna ’n ongeluk gemaak het. Ek het seker vir twee minute onophoudelik geprewel: ‘Wow, wow, wow, wow.’

En dit is presies wat aanbidding is. Ek ‘sien’ iets van God wat my asem wegslaan en al wat ek spontaan kan doen, is om in aanbidding te sê: ‘Wow!’ Soos die woorde van Matt Redman se liedjie lui: ‘Worship starts with seeing You … our hearts respond to your revelation’ (Matt Redman, © 2004. Seeing You. Eastbourne, East Sussex, VK: Survivor Records).

Ek en jy kan slegs aanbid wat ons ‘sien’ en hoe meer ons van God ‘sien’, hoe meer wil ons Hom aanbid.

Dink ’n bietjie aan die woorde van nog ’n bekende liedjie: ‘Open the eyes of my heart, Lord, open the eyes of my heart. I want to see You’ (Paul Baloche, ©1997. Open the eyes of my heart. Eastbourne, East Sussex, VK: Integrity’s Hosanna! Music). Wat ons eintlik met hierdie woorde sing, is ’n gebed om meer van Hom in ons lewens te sien. En hoe groter die openbaring van God, hoe groter ons aanbidding!

Hoe meer ons van God ‘sien’, hoe meer wil ons Hom aanbid.

By Rick het ek ook geleer van die engele om God se troon wat aanhoudend sing: ‘Heilig, heilig, heilig is die Here God, die Almagtige.’ Hoe kan hulle tot in alle ewigheid hierdie woorde bly sing? Dis nie asof hulle ’n woordeskat-probleem het nie. Hoekom bly hulle dan juis hierdie woorde herhaal? Wat beteken die woord ‘heilig’ en wat maak dit so ’n waardevolle woord dat dit oor en oor gesing kan word sonder om sy krag te verloor?

Die woord ‘heilig’ beteken ‘om eenkant te sit, om afgesonder te wees’, en dit is wat God van sy volk en kerk verwag. Die woord verwys egter ook na God self, waar dit ook beteken ‘gans anders’. Iets wat nog nooit vantevore gesien is nie, iets nuuts. Kom ons dink vir ’n oomblik hieroor na. Die wesens om sy troon kyk na Hom en sê: ‘Heilig, anders,’ en dan kyk hul weer en sien iets nuuts in Hom raak en kan nie help om weer te sê: ‘Heilig, anders’ nie. ’n Duisend jaar later kyk hulle weer en sê weer: ‘Heilig, anders’. So bly hulle sing: ‘Heilig, heilig, heilig, anders, anders, anders,’ omdat daar altyd meer van God is om te sien. Hy is dus nie drie maal heilig nie, maar heilig tot die ontelbaarste mag! Dag en nag bly hulle uitroep dat Hy heilig is. Hy is die bron wat aanhou water gee, die put wat nie ’n einde het nie. Daar is altyd meer. Meer om te sien, meer om lief te kry en meer om in aanbidding te antwoord. Aanbidding is dus doodeenvoudig ons antwoord op wat Hy ons van Homself wys. Hy wys eerste en dan antwoord ons. Hy gee eerste en dan gee ons.

Ek glo dat aanbidding baie meer is as net musiek, maar ek glo ook dat musiek en sang as deel van aanbidding baie keer verklap wat eintlik in ons harte aangaan. ’n Mens kan nie anders as om te wonder hoekom ons aanbidding (as dit deur musiek is) baie keer so vlak en flou is asof ons net liedjies sing om op te warm vir die preek nie. Dit voel soms asof ons rympies opsê wat ander mense oor Hom geskryf het. Ek glo dit kom alles neer op wat ons diep binne-in ons harte oor God glo, wie ons regtig dink is God. As ons dink Hy is klein, beperk en totaal verstaanbaar, sal ons aanbidding ook ‘klein’ wees. As ons kennis van God tweedehands en afgewater is, sal ons aanbidding dit reflekteer.

Ek het die voorreg om in baie kerke dwarsoor die land te bedien. Ek kan baie vinnig optel wanneer ’n gemeente in geloof leef en werklik glo dat God groot en alles is wat Hy beloof het. Ek kan op hulle gesigte en in hulle oorgawe sien dat hul openbaring van God nie klein is nie. Maar net so kom ek ook dikwels in kerke waar ek kan sien dat die mense eintlik min van Hom verstaan en nog maar min van sy grootheid ‘gesien’ het. Dit breek my hart, want ek weet daar is baie meer en ek weet dat God Hom graag aan ons wil openbaar.

Jeremia 29:11 is seker een van die bekendste verse in die Bybel. Daar beloof God die ballinge dat Hy ’n goeie toekoms van voorspoed vir hulle beplan. Hoewel hierdie vers al baie vir my beteken het, is dit eintlik die belofte in vers 13 wat my nog altyd na nuwe dieptes van aanbidding gelei het. Daar belowe God: ‘En julle sal My soek en vind as julle na My vra met julle hele hart’ (Jer 29:13, 1933-vertaling). Die belofte word in Lukas 11 bevestig: ‘Vra, en vir julle sal gegee word. Soek, en julle sal kry. Klop, en vir julle sal oopgemaak word’ (Luk 11:9, 1983-vertaling).

Voordat ek en jy God vra om Hom aan ons te openbaar, moet ons glo dat Hy dit wíl doen. Dit sal ’n mens mos moedeloos maak as jy God begin ‘soek’ en Hy wegkruipertjie met jou speel. Gelukkig is Hy nie so nie. Hy wíl Homself aan jou en my openbaar, maar dan sal jy en ek ons vooropgestelde idees van Hom moet laat vaar. Dalk kom jy al lank saam met die kerk en het jy ’n bepaalde ‘prentjie’ van Hom gevorm en Hom selfs in ’n boksie geplaas. Alhoewel baie van hierdie ‘prentjies’ die waarheid oor Hom wys, kan ons nooit terugsit en dink ons het Hom nou uitgepluis nie. Mag ek jou vra om jou boksies ’n bietjie eenkant toe te gooi en Hom te vra om Hom aan jou te openbaar? Ons is baiemaal tevrede met tweedehandse openbarings, bedoelende dat ons Hom deur ’n dominee, ’n boek, ’n sanger of ’n selgroepleier leer ken. Maar God wil Hom eerstehands vir ons kom wys.

Wanneer ek en jy desperaat genoeg is om Hom self te soek en hierdie gebede te bid, sal God antwoord. Maar wees gewaarsku – dit sal maklik een van die gevaarlikste gebede van jou lewe wees. Moses het in die rotskeur gestaan toe hy ’n soortgelyke vraag gevra het: ‘Wys my U heerlikheid.’ En God het Homself gewys. In 2003 het ek ook hierdie einste vraag snikkend op my knieë gevra en wat ’n week later gevolg het, het my verstaan van God vir altyd verander.

Om saam met God te huil

Dit was April-vakansie en ek het die aanbidding gelei by die alombekende Winklespruit-kamp aan die Natalse Suidkus. Ek het destyds in Potchefstroom gewerk en ons gemeente se band saamgevat na die kamp toe. Leza Liversage, wat later op al die Luidkeels-albums saam met my gesing het, was deel van die span. ’n Goeie vriend en mentor van my, Johan Smit, was die kamp se geestelike leier en ons het die kinders een aand bedien oor persoonlike seer, verwerping en die hart van die Vader. Dit was wonderlik om te sien hoe die Heilige Gees kinders se lewens aanraak. Ek kon nie help om terug te dink aan die jaar toe ek ook daar gesit het en my lewe voor Hom oopgebreek het nie – meer daaroor later. Tog was daar kinders wat die oomblik gemis het en agter verskeie maskers weggekruip het. Dit was hierdie jongmense wat my aandag getrek en my hart geruk het. Iewers in die bediening is ek gelei om die bekende lied ‘Houtkruis’ te sing. Jy kon ’n speld hoor val. Toe ek by die reëltjie kom wat sê: ‘Toe die spykers deur die bloed daardie houtkruis kraak’, kon ek nie verder sing nie. Die volgende oomblik val ek op my knieë en begin onbedaarlik huil. Ek het nie geweet wat aangaan nie, maar ek kon nie keer wat met my gebeur nie. Dit het gevoel of al die emosies wat ek al ooit beleef het, op een slag uit my wou bars. Die damwal het gebreek. Ek het uit die saal gehardloop en iewers langs ’n boom in die sand gekniel. Arme Leza moes toe die aanbidding verder lei en ek onthou net daar was ’n klompie vriende wat my wou troos, maar ek het hulle vinnig weggestuur met die woorde: ‘Los my, asseblief, die Here is besig met my.’

Wat daarna gebeur het, is moeilik om te beskryf. Daar langs die boom aan die oostekant van ’n klein sinkdaksaaltjie op Winklespruit het dit gevoel asof ek in die tuin van Getsemane is. Dit was asof die wêreld om my stilgestaan het en ek langs die Redder van die mensdom gekniel het waar Hy voor die grootste keuse van sy lewe gestaan het. En asof die Meester sy hart op ’n skrefie oopgemaak het, is ek toegelaat om iets kleins te voel van sy angs en vrees in daardie uur. Net ’n bietjie, net iets van die pyn, die alleenheid, die bloedsweet. Ek weet nie hoe om te vertel hoe alleen dit gevoel het nie. Ek onthou ’n uur het verbygegaan in wat soos oomblikke gevoel het. Terwyl ek ‘sien’ hoe Hy langs my bid, het die gesigte van verlore vriende en familielede voor my geflits. In daardie stadium het my broer nog nie die Here geken nie en het ek intens vir hom ingetree. En toe gebeur die verskriklikste ding ooit. Meteens het ons by Golgota gestaan. Jesus, so heilig en onskuldig, is aan die vloekhout vasgespyker sonder om ’n woord te sê. Soos ’n Lam na die slagpale geneem word, so het Hy alles met Hom láát gebeur. Alles was so intens en duidelik asof ek regtig daar was. Meteens was alles stil en toe roep Hy uit: ‘Eli, Eli, lemá sabagtani?’ (My God, my God, waarom het U My verlaat?) In my geestesoog het ek gesien hoe die Vader al huilende sy rug op sy Seun draai omdat Hy in daardie oomblik sonde geword het. Alles was skielik donker en Jesus het gesterf. Ek het myself meteens aan die ander kant van die toneel bevind en reguit na die Vader gekyk waar Hy met pleitende hande roep: ‘Wat moet ek nog meer doen dat julle kan sien hoe lief Ek julle het? Wat moet Ek nog meer doen? Wat moet Ek nog meer doen?’ Ek was sprakeloos en stukkend. Hier reg voor my het die Skepper van die heelal gestaan en huil oor ’n wêreld wat nie kan sien nie. ’n Wêreld wat blind is vir die grootste liefdesdaad ooit en dan nog met gebalde vuis vir God beskuldig dat Hy hulle nie liefhet nie. Mense wat nie kan sien wie Hy werklik is nie. Ek kon nie anders as om saam met Hom te huil nie …

Toe ek weer bykom, lê ek op ’n bed in tannie Riekie en tannie Annette, die hoofberaders van die kamp, se kamer. Ek het vir ure opgekrul op die bed gelê terwyl die Gees my profetiese woorde gegee het vir ons land en ons generasie. Wat daardie aand gebeur het, sal ek my lewe lank onthou. Wat dit presies was, weet ek nou nog nie. Of ek soos Paulus in ’n geestesvervoering weggeneem is en of ek ’n visioen gehad het, weet ek nie, maar wat ek wel weet, is dat ek sonder enige beplanning of menslike invloed iets van die hart van ons Vader gesien het. Sy hart vir die mensdom, sy hart om ons weer met Homself te versoen. Die hart van ’n wagtende Vader. En niks kan dit verander nie.

Die volgende dag het ek broos en ‘kaal’ gevoel. Almal het geweet wat gebeur het en ek moes probeer verduidelik, maar ek kon nie eintlik nie. Omtrent ’n week later het die Here my herinner aan die gebed wat ek ’n week voor die kamp gebid het: ‘Here, wys my wie U is en wys my asseblief u hart.’

Wat van jou?

Ek ken jou nie en weet nie waardeur jy al in jou lewe is nie. Ek ken nie jou teleurstellings in mense nie; nog minder jou teleurstelling in God. Dalk glo jy die wêreld skuld jou iets, dalk glo jy God skuld jou iets. Jy het dalk hierdie boek as geskenk gekry of dit uit nuuskierigheid gekoop omdat jy oor die oorgee-ding wonder. Dalk luister jy al jare na Luidkeels se musiek, maar was nog altyd huiwerig om elke area van jou lewe ten volle aan Hom oor te gee. Dalk is jy net doodgewoon hardekwas en bitter en sê jy vir jouself: ‘Hoekom sal ek nou eintlik wil oorgee? Moet God nie eers iets doen om my oorgawe te verdien nie?’

Dan herinner ek jou vandag. Hy het gegee. Hy het alles gee. Hy het sy beste gegee en Hy het dit vir JOU gegee. Baie van ons kom by ’n plek uit waar ons twyfel aan sy liefde vir ons. Ons voel teleurgesteld en ontnugter en kyk na ons eie seer en situasie en dan wonder ons. Ons wonder of Hy ons regtig liefhet. Mag ek jou vandag probeer oortuig deur jou net na een ding te wys? Die kruis. As jy ooit wonder of Hy jou liefhet, kyk net weer na die kruis. Moet asseblief net nie ligtelik kyk nie. Kyk diep en kyk lank en sien dat Hy Hom moes oorgee sodat jy jou ook nou kan oorgee.

Hy het my gered omdat Hy eerste gegee het en al wat ek kan doen, is om op sy liefdesdaad te antwoord.

Ek kan met alle oortuiging sê dat my verhaal een van genade is. Ek weet alte goed dat as dit nie vir Hom was nie, ek nie sou kon doen wat ek nou doen nie. Hy het my gered omdat Hy eerste gegee het en al wat ek kan doen, is om op sy liefdesdaad te antwoord. Hierdie gedagte oorweldig my. Dis asof ons ’n duet saam sing waar Hy altyd die eerste reël sing en ek net antwoord. Ek spot altyd en sê vir mense ek is jaloers op God, want ek weet Hy’t die mooiste stem in die heelal. Dis so onregverdig! Hy sing die mooiste melodie en al wat ek kan doen, is om daarop te antwoord. En dit is aanbidding – om met my lewe, woorde en dade te antwoord op die openbaring van wat Hy gedoen het en wie Hy is. As jy nog nie oortuig is van sy liefde vir jou en dat Hy alles kom gee het nie, laat my toe om nog ’n storie met jou te deel. Ek skryf vanaand hierdie hoofstuk terwyl ’n sekelmaan vir my deur die venster loer en ek dink terug …

Sekelmaanstories

In my eerste jaar by C-Kruis, ’n Diensjaar vir Christus-groep waar ek vier jaar lank bedien het, het die Here my hart op ’n besondere manier gewen. Ek het die boek The Divine Romance deur Gene Edwards begin lees en God se hart vir sy beminde bruid het in my begin brand. Aan die einde van my eerste jaar moes ek ’n kort produksie skryf oor God se hart vir ’n gebroke wêreld. Edwards se boek, die verhaal van Hosea en die Matteus-video het hierdie grootse verhaal van liefde vir my oopgebreek. Bruce Marchiano (die akteur wat Jesus in die Matteus-video speel) se boek In the Footsteps of Jesus het my ’n kant van Jesus gewys wat ek nooit geken het nie. Passievol, sterk, gefokus, vol vreugde en ‘on a mission of redemptive love’. Dit het letterlik gevoel of ek op Hom verlief raak. My emosies het oorgeloop en ek het joernale vol oor hierdie nuwe openbarings geskryf. Jesus was alles vir my – my Held, my Vriend en ook my Koning. Die boek Hooglied het ’n nuwe betekenis gekry toe ek dit ook lees as ’n metafoor vir ons ewige liefdesverhouding met Jesus. Uit hierdie openbaring van Hom as Bruidegom het baie liedjies begin vloei – Hy het gewys en ek het geskryf, meestal in Engels. Ons C-Kruis band het aan die einde van daardie jaar ons eerste album opgeneem. Ons naam was Anoetic, wat beteken: ‘That which cannot be conceived by the human mind’ (Wat nie deur die menslike verstand bedink kan word nie). Dít was hoe ons liedjies was – ons is aangegryp deur die groot misterie, die verhaal van liefde wat in die ewigheid afspeel en waarvan ons ’n deel kan wees. Die grootste deel van daardie album het gegaan oor ons liefdesverhouding met Hom. Juis in hierdie tyd het iemand my geleer: ‘Ministry is born out of intimacy’ (Bediening word gebore uit intimiteit). Om in ’n daaglikse, intieme verhouding met Jesus te lewe, sal altyd die begin en die bron van enige gesonde bediening wees. Dis soos ’n huwelik. Die huwelik kom altyd voor die kind. En die kind mag nooit belangriker as die huwelik wees nie.

‘Ministry is born out of intimacy.’

Ná vier jaar by C-Kruis is ek met hierdie openbarings in my hart Potchefstroom toe beroep. Daarvandaan het ’n groep van ons een vakansie Hartenbos toe gery vir die New Song Festival, ’n Christelike musiekfees waar bands van dwarsoor die land die Here se Naam kom verheerlik het. Op pad terug het ons besluit om deur die nag te ry. Gedurende my skof deur die Karoo het ek iewers naby Graaff-Reinet agter die stuur van my kar ’n lewensveranderende ontmoeting met die Here gehad. Ek het nog so gery toe ek skielik om ’n draai kom en die maan amper oordrewe groot hier voor my in die pad lê. Dit was ’n sekelmaan. Die skoonheid van die oomblik het my gegryp en dit was asof ek Jesus die mees intieme liefdeswoorde hoor fluister het. Die fluister het in ’n lied oorgegaan waarin die Bruidegom van die eeue sy liefdeslied vir sy bruid sing. Die woorde het net gekom en ek het dit probeer onthou. Omtrent almal in die kar het geslaap behalwe Izet Kleynhans, ’n vriendin en kollega, wat ek toe gevra het om die woorde neer te skryf. Daar in die dowwe maanlig op ’n stukkie papier is die woorde van een van die mees intieme liefdesliedere ooit toe neergepen. Ek sou nooit kon dink dat wat daardie aand gebore is soveel impak op mense se lewens sou hê nie. As mense my met daardie liedjie komplimenteer, kan ek geen eer daarvoor vat nie. Ek weet dit was ’n wonderwerk, net soos ek ook weet dat dit al wondere in mense se lewens bewerk het. Ons het deurnag gery en ek was baie bang dat ek die melodie sou vergeet. Ek het dit oor en oor in my kop gesing, sonder enige begeleiding. In Potchefstroom aangekom het ek feitlik dadelik by Leza gaan aanklop sodat ons dit op die klavier kon verwerk. Soos altyd was sy briljant met die akkoorde en ek kon in rustigheid die woorde en musiek bymekaar sit. ‘Sekelmaan’, ’n liefdeslied van Jesus die Bruidegom, kon ook in Afrikaans aan sy geliefde bruid gesing word.

Ons het dit die eerste keer in die openbaar gesing tydens die PUK se talentkompetisie. Ons is gevra om die gala-aand te open. Die eerste twee verse en koorgedeelte van ‘Sekelmaan’ klink amper soos ’n gewone liefdeslied wat ’n ou vir ’n meisie sing en die ongeveer duisend toeskouers in die PUK-ouditorium het daardie aand na die lied geluister soos na enige ander – totdat ons by tweede vers gekom het.

‘Al sou jy ook die deur in my gesig toeslaan

en die leuens bly glo dat Ek net nie bestaan,

sal ek nog steeds my liefde vir jou kom wys –

’n gebreekte lyf wat hang aan ’n kruis.’

Toe ons klaar gesing het, was dit tjoepstil. Ek het opgekyk en orals mense sien huil. Die Gees van God het harte kom aanraak en lewens verander. Ek het al bewend, bewus van sy heilige teenwoordigheid, van die verhoog afgestap en geweet die Vader het iets bonatuurliks aan my toevertrou.

Ek sal nooit die groot impak kan beskryf wat hierdie eenvoudige lied deur die jare gehad het nie. Ek kan geen krediet daarvoor neem nie. Die boodskap van ‘Sekelmaan’ is eenvoudig: Jesus, die Bruidegom van die ewigheid, wat die liefdeslied van die eeue oor sy bruid sing. Soveel maal moes ek opnuut stilstaan en toelaat dat hierdie woorde my ook bedien, want dit klink dikwels te goed om waar te wees. Ek het al te veel kere onwaardig gevoel dat die Prins van die hemele hierdie woorde ook oor my wil sing. Maar dit is die waarheid en dit is genade. Miskien het jy ook vandag nodig om hierdie evangelie, hierdie goeie nuus, opnuut te hoor. Luister hoe Jesus self hierdie woorde oor jou sing.

Sekelmaan

Vanaand se sekelmaan is net vir jou

Mag hy dans tot in jou hart en sy arms om jou vou

Want as hy kon praat sou hy eenvoudig sê

Hoe diep my liefde hier binne vir jou lê.

Mensekind, ek weet jou hart is broos,

Want die twyfel trek jou skeef

En jy’s leeg en moedeloos,

Maar as jy my oë vir ’n oomblik sou kon leen,

Sou jy ’n bruid sien, in wit geklee.

En weet jy wie dit is, kan jou aardse siel begryp

Na wie ek verlang?

Dit is jy, my bruid in ewigheid –

Een kyk van jou oë en die hout se pyn verdwyn.

Dit is jy, geliefde van my sy –

Ek is hier, hier by jou, in jou, om jou net lief te hê.

En al sou jy ook die deur in my gesig toeslaan

En die leuens bly glo dat ek net nie bestaan,

Sal ek nog steeds my liefde vir jou kom wys –

’n Gebreekte lyf wat hang aan ’n kruis …

En weet jy wie jy is, kan jou aardse siel begryp

Na wie ek verlang?

Dit is jy, my bruid in ewigheid –

Een kyk van jou oë en die hout se pyn verdwyn.

Dit is jy, geliefde van my sy –

Ek is hier, hier by jou, in jou, om jou net lief te hê.

En dan sien ek hoe Hy op ons antwoord wag. Ek sien hoe Hy ook vandag by jou hart se deur staan en luister of jy saam met Hom gaan sing. Liefde wat nie beantwoord word nie, is seker een van die hartverskeurendste dinge wat bestaan. Hoeveel te meer moet God se hart nie breek as mense nooit hierdie liefde sien nie en derhalwe nooit beantwoord nie?

Ek sukkel ook baie maal om Hom net lief te hê. Ek sukkel om te onthou dat ek nie met ’n klomp godsdienstige reëls te doen het nie, maar met ’n Persoon. Maar dan kom daar oomblikke waar ek net onthou waaroor dit alles gaan. Oomblikke van intimiteit waar die wêreld maar kan vergaan, want als wat saak maak, is Hy. Hierdie intieme tye saam met my Here wil ek vir niks in hierdie wêreld verruil nie. Niks kan my meer as dit bevredig nie en dit is in hierdie plek waar ek saam met Dawid kan uitroep: ‘Die Here is my Herder, ek kom niks kort nie’. Dit is dan asof die geraas om my verdwyn, ek in die ewigheid ingesuig word en net verlang. Verlang na Hom. Na Jesus. Net Jesus. Jesus.

Wanneer God in Openbaring 2 met die gemeente van Efese praat, sien ek myself gereeld in daardie kerkbanke sit. En ek sien hoe Hy sê: ‘Ek weet alles wat julle doen. Ek ken julle onvermoeide arbeid en julle volharding … Maar Ek het dit teen julle: julle het My nie meer so lief soos in die begin nie’ (Op 2:2, 4, 1983-vertaling). Hy sê dit nie uit veroordeling of woede of teleurstelling nie. Eerder met ’n diep verlange, asof Hy my mis. Asof Hy dit mis dat ek nie meer in alle eenvoud, soos op daardie wintersdag in Junie lank gelede, net vir Hom sê ek is lief vir Hom nie.

Kan dit wees dat my liefde werklik so baie vir Hom beteken? Kan dit wees dat God begeer om ons liefdesverklarings te hoor? Is dit nie verregaande nie? Is dit nie te goed om waar te wees nie?

As ek die Bybel reg verstaan, is daar ’n bruilof wat wag. ’n Grote. ’n Bruilof waarvoor die Bruidegom sy lewe gegee het. Liefde het Hom sy alles gekos; sou Hy nie ook graag daardie liefde beantwoord wou hê nie? Noem my maar ’n romantikus, maar ek glo met my hele hart dat daar ’n liefdesverhaal geskryf staan in die sfere van die ewigheid waarvan die aardse huwelik in sy allerbeste vorm net ’n dowwe refleksie is.

Genade wat gee en liefhet

Die verhaal word vertel van die skrywer C.S. Lewis wat een maal in ’n gesprek oor godsdiens ingestap het. Van sy kollegas het blykbaar die hele dag sit en filosofeer en redeneer oor die verskil tussen die Christelike geloof en die ander gelowe van die wêreld. Hoe meer hulle gepraat het, hoe minder kon hulle by ’n antwoord uitkom. Dit was op daardie tydstip dat Lewis by hulle aangesluit het en hulle die vraag aan hom rig. Hy het vir ’n oomblik nagedink en toe gesê: ‘O, dis maklik. Dis genade.’

Genade alleen. Alle ander godsdienste vereis altyd dat die mens die brug moet bou na God toe, hetsy deur goeie werke, offers of jare se perfekte lewe. Maar wanneer dit by Jesus kom, word alles omgekeer. Genade leer ons dat Hy eerste gegee het en sodoende die wêreld met die Vader versoen het. Genade maak dat selfs die sondaar op die kruis langs Jesus gered kon word, al kon hy niks meer doen om sy plek in die paradys te verdien nie. Genade sê jy verdien dit nie, maar God gee dit vrylik en sonder voorbehoud. Genade herinner jou ook vandag aan ’n sekelmaan wat oor sy liefde sing. Wat van jou? Het jy al ooit werklik sy liefde beantwoord? Dalk is jy baie meer linkerbrein-georiënteerd (rasioneel en analities) as ek, maar jy is nogtans ’n mens met emosies, ’n mens met ’n kapasiteit om lief te hê. Kan jy eerlik sê jy het Hom lief met alles in jou, met al jou krag en verstand?

Ek weet dat jy soms moeilik aan hierdie waarhede sluk. Jy is gewoond daaraan dat jy goeie dinge moet verdien. Jy lees die woorde van ‘Sekelmaan’ en dink: Dis te goed om waar te wees. Kan Hy regtig so oor my voel? Gaan die ou nie ’n bietjie te ver nie? Grens dit nie aan godslastering nie? Kan ek werklik glo dat God oor my sing? Wel, in Sefanja 3:17 (1933-vertaling) lees ons hoe God dit doen: ‘Die Here jou God is by jou, ’n held wat verlossing skenk. Hy verheug Hom oor jou met blydskap; Hy swyg in sy liefde; Hy juig oor jou met gejubel.’

Ek glo met my hele hart God sing oor ons. Ons is so gewoond daaraan om negatiewe dinge oor onsself te hoor. Mense wat seergekry het, maak ander seer en daarom word ek en jy so dikwels die ontvangers (en die uitdelers) van negatiewe uitsprake, beledigings en vervloeking. Mettertyd begin ons hierdie leuens glo, en wanneer God dan sy waarheid oor ons begin spreek, sukkel ons om dit te glo. Dit is asof die muur van leuens so sterk om ons gebou is dat ons later geen waarheid kan toelaat nie, veral nie as dit goeie uitsprake is wat ons wil bemoedig en opbou nie. Mag dit dalk die rede wees hoekom jy soms sukkel om te glo dat God jou so liefhet? Mag dit dalk die rede wees hoekom jy nie op elke gebied van jou lewe wil oorgee nie? Want jy sien, as ons nie ten diepste glo dat die Een aan wie ons ons moet oorgee, ons werklik liefhet nie, sal ons nooit ten volle wil oorgee nie.

As ons nie ten diepste glo dat die Een aan wie ons ons moet oorgee, ons werklik liefhet nie, sal ons nooit ten volle wil oorgee nie.

Hier aan die begin van ons reis saam wil ek eerlik met jou wees. Vir baie jare, selfs as wedergebore kind van God en bedienaar van die Woord, het ek geworstel met hierdie diep vrae: Is Hy regtig goed, is Hy waarlik lief vir my en kan ek Hom werklik vertrou? Ek skryf nie nou as iemand wat aan die ander kant van al my vrae staan en nooit twyfel nie, maar ek kan wel sê dat ek met die jare eerstehands in bitter donker ure geleer het dat Hy werklik goed en betroubaar is en nooit verander nie. En dat Hy my innig liefhet. Meer as wat ek ooit in hierdie lewe sal kan begryp. Hy het my om elke hoek en draai bly verras waar Hy Hom aan my geopenbaar het en my al hoe dieper ingetrek het in die wonder van sy karakter. En ek glo met my hele hart dat Hy dit ook vir jou wil doen.

Alles begin by Hom en vandag roep Hy jou terug na die begin toe. Wil jy nie vir ’n oomblik hierdie boek neersit en toelaat dat Hy jou ook kom oorweldig nie? Vra Hom om self met jou te kom gesels en Hom vir jou te wys. Bely in alle opregtheid al die vals beelde wat jy deur die jare oor Hom opgebou het en vertrou Hom dan in geloof om jou hart en denke te kom verander. Ek weet dit sal waarskynlik nie oornag gebeur nie, maar ons moet iewers begin oorgee. Kom ons begin by die begin en antwoord net op wat Hy reeds vir ons gedoen het. Oorgee begin by liefde en Hy wag om te hoor of jy Hom gaan terug liefhê. Hy het die eerste skuif gemaak en wag nou vir jou antwoord. Hy nooi jou uit om die mooiste duet saam met Hom te sing. Kan jy dit hoor? Hoor jy hoe Hy oor jou sing? Hy het reeds die eerste reël gesing, wat gaan jy antwoord?

HOOFSTUK 2

OORBEGIN

HOOFSTUK 2

Oorbegin

Het jy al ooit so drooggemaak dat jy wens jy kon oorbegin? ’n Tweede kans gevra al weet jy jy verdien dit nie? Ons was almal al daar. Een van my heel eerste kinderherinneringe is van so ’n groot droogmaak-aksie. Die sielkunde sê mos mens onthou eerder slegte goed as goeies! Ons het in Kempton Park gebly en ek was ’n bietjie meer as vier jaar oud. Ek was nie eintlik ’n super-stout klein helsempie nie, maar helaas … vriende vorm mekaar! Daar was hierdie baie stout laaitie wat onder in die straat gebly het en ons het elke nou en dan saamgespeel. Op daardie betrokke dag het ons weer in een of ander penarie beland. Om ’n lang storie kort te maak: daar was ’n hoë boom, ’n pakkie vuurhoutjies en twee waaghalsige seuntjies. Die boom het dit nie gemaak nie en ons boudjies ook nie! Ons was in groot moeilikheid, maar gelukkig was daar (uiteindelik) genade en ’n oorbeginkans.

Baie mense word nooit tweede kanse gegun nie. Baie van ons het al soveel foute begaan dat ons dink die genade het opgeraak, dat ons te ver geval het en die ‘boom’ van ons lewe en roeping finaal afgebrand het.

Ek het die voorreg gehad om in ’n wonderlike huis groot te word waar dissipline goed toegepas is, maar waar tweede kanse ook gegun is. In daardie einste huis kon ek ook my grootste oorbegin-wonderwerk beleef.

Soete redding

Omtrent ’n jaar ná ons boom-brand-insident het my ma op ’n dag die evangelie met al ons kinders gedeel. Sy het ons een vir een ingeroep en siende dat ek die jongste was, was ek laaste in die ry. Eers ousus, boeta, ander sus en toe ek. Ek was skoon senuweeagtig toe dit uiteindelik my beurt was. Ek weet nou nog nie hoekom my ma juis tóé besluit het om ons almal te vertel nie, maar ek sal haar ewig dankbaar wees. Ons het in ons sitkamer langs die lampie gesit terwyl sy die eenvoud van die evangelie uit ’n boekie getiteld Jesus wil by jou kom bly met my gedeel het. Op een of ander manier het ek die boekie bewaar en dit is hier in my hand terwyl ek terugdink aan daardie dag. Ek kan nie al die detail onthou nie, maar ek weet dat ek daardie dag vir Jesus in my hart ingenooi het. Ek het Hom in kinderlike geloof as my eie Verlosser aangeneem en glo dat Hy volgens Johannes 1:12 daardie dag vir my die reg gegee het om sy kind genoem te word. Alhoewel ek nie baie anders gevoel het nie, weet ek dat Hy my op daardie oomblik kom verander het. Ek sou eers baie later in my lewe finaal oorgee en die impak van wedergeboorte smaak, maar eers was daar ongelukkig ’n ander, slegte storie.

Ek glo dat ons almal stories het om te vertel: goeie stories, mooi stories, hartseer stories en lewenstories. Ons stories vorm wie ons is en daarom kan ek nooit enige storie, hoe sleg ook al, uit my lewe gooi nie. Ek glo ten diepste dat God volgens Romeine 8:28 ook hierdie slegte hoofstukke van ons lewe op ’n bonatuurlike manier omswaai en ten goede gebruik. Daarom vertel ek graag die storie van waar alles eintlik vir my begin het. Baie mense sien net een deel van my lewe – dié van die aanbiddingsleier of woordbedienaar wat lyk of hy heeltemal uitgesorteer is. Dit is altyd die gevaar van die verhoog, daardie plek waar so baie mense geflous kan word deur ’n gladde mond of invloedryke gawes. My naby vriende en familie weet alles van my af, elke stukkie donker en seer, elke teleurstelling en verlies. Hulle ken my vir meer as net my gawes en dit is ’n groot voorreg om my suksesse én mislukkings met hulle te deel. Ek het nie ’n perfekte lewe nie, maar kan getuig van ’n perfekte Vader wat my nog altyd deur sy genade in al my stories kom ontmoet het en my nooit verlaat het nie. Een so ’n verhaal het in standerd sewe gebeur.

Ek glo ten diepste dat God volgens Romeine 8:28 ook die slegte hoofstukke van ons lewe op ’n bonatuurlike manier omswaai en ten goede gebruik.

Ek en my beste vriend het na ’n kerkkamp gegaan en ek was regtig opgewonde oor die geleentheid, min wetend wat op my wag. Ek het in daardie stadium nie ’n aktiewe, lewende verhouding met Jesus gehad nie. Toe ons die res van die kampgangers ontmoet, merk ek daar is geen volwassenes nie, net ses ouens en een meisie. Ons eerste stop op pad kamp toe was by die drankwinkel. Ek het relatief beskermd grootgeword en dit was die eerste keer dat ek met hierdie soort dinge gekonfronteer is. Van kerkkamp en Bybellees was daar geen sprake nie en die eerste aksie op die program was om te kyk hoe vinnig ons dronk kon word. Daar was geen brieke nie en die slegste nag van my lewe het gevolg. Alles het handuit geruk en ek en die meisie het op die ou end saam in die bed beland. Dit was net die Here se ingryping wat gekeer het dat ons uiteindelik die ‘daad’ gedoen het. Maar dit was erg genoeg en ek het nog nooit so skuldig en veroordeeld opgestaan soos daardie volgende oggend nie. Daardie diepe alleenheid en skaamte, daardie verwyte oor ‘as ek maar net kon nee sê’. Die ergste was dat almal toe besluit ons moet iets ‘geesteliks’ doen en my vra om uit die Bybel te lees. Ek het soos die grootste skynheilige gevoel. Die drie maande ná die ervaring was vreeslik. Ek was die hele tyd bang almal vind daarvan uit en dat my ‘hoofseun’-beeld vir ewig geskend sou wees. Ek het myself gehaat vir wat gebeur het en het selfs gedagtes van selfmoord gekoester. In hierdie toestand is ek in September 1994 Winklespruit-kamp toe.

Gelukkig was hierdie een toe ’n regte kerkkamp! Ek het nog nooit soveel liefde en opregte geloof beleef nie. Die lof en aanbidding het my geroer en ek kon die Here se teenwoordigheid tasbaar voel. Ds. Dirkie van der Spuy was die geestelike leier en ek kon ervaar hoe die Here deur hom met my praat. Die aand van 28 September 1994 het hy met ons gesels oor die laste wat jy in die lewe saamdra. Hy het uit die Woord gedeel dat God hierdie laste reeds vir ons gedra het en dat ons hierdie skuld en veroordeling nie meer hoef saam te sleep nie. Die genade van God het oor my begin spoel terwyl hy praat en ek het onophoudelik gehuil. Trane van skoonmaak en oorbegin het oor my wange gerol en die Redder het my van al die seer en sonde waarvoor ek so lank self wou boet, kom verlos. Alhoewel ek steeds glo dat ek as klein seuntjie vir Jesus as my Verlosser aangeneem het, weet ek dat my finale bekering en terugdraai na God op daardie kamp gebeur het. Ek onthou dat ek as nuwe mens daardie volgende oggend opgestaan het. Die las was afgegooi en die woorde van 2 Korintiërs 5:17 het vir my waar geword: ‘Iemand wat aan Christus behoort, is ’n nuwe mens. Die oue is verby, die nuwe het gekom’ (1983-vertaling). Dit het my wel nog drie maande geneem om myself te vergewe, maar elke dag kon ek voel hoe ek nader en nader aan Hom groei.

Te ver geval?

Dit het sestien jaar gelede gebeur en as ek nou die versoekings sien waaraan jongmense blootgestel word, weet ek daar is baie erger stories as myne. Maar dalk kan jy wel hiermee identifiseer en sit jy nog aan die ander kant van jou mislukking en wonder of daar regtig vir jou ook ’n genade-kans is. Kan jy werklik oorbegin? Het jy nie die genadetrein finaal verpas nie? Is daar hoop vir jou?

Die antwoord is ja, ja, ja. As jy met ’n opregte hart van berou na Hom toe draai, is daar altyd genade en ’n oorbeginkans. Paulus was op sy dag die grootste vervolger van die kerk, maar genade het hom ingehaal die dag toe hy op die pad na Damaskus as ’t ware in Jesus vasgeloop het. Ons praat altyd met lof van koning Dawid, maar hy was ’n man wat al tien gebooie gebreek het. Tog was hy ook ’n man na God se hart en is hy gebruik vir magtige werke in God se koninkryk. Dawid het verstaan daar is genade en dat God nooit ’n gebroke hart sal wegwys nie. God haat sonde en kan dit nooit regverdig nie, maar daarom staan die kruis oor alles geskryf en het Hy die antwoord vir ons gebring! Die kruis is altyd die plek waar ons kan oorbegin. Die vyand sal jou altyd wil laat glo dat jy nie kan terugkom nie en dat jy in ’n stadium so ver geval het dat daar geen genade meer oor is vir jou nie.

As jy met ’n opregte hart van berou na Hom toe draai, is daar altyd genade en ’n oorbeginkans.

Ek voel op hierdie oomblik dat daar mense is wat nou hier lees wat eens op ’n tyd in die bediening was, mense genees het, wonders gesien het en baie vir God se koninkryk gedoen het, maar toe in sonde geval het. En jy is stukkend en so skaam. Miskien voel jy dat jy so ver geval het dat daar nie ’n kans is dat Hy jou weer sal red nie. In jou kop weet jy dat die Woord jou anders leer, maar jy is onder so ’n groot wolk van veroordeling dat jy nie eens jou kop kan oplig om die waarheid te sien nie. Miskien kyk jy na jou eie lewe en besef dat jy ongehoorsaam was, gesondig het en nou óf in rebellie jou rug op God gedraai het óf in skaamte vir Hom probeer wegkruip. Dalk het jy nie in een of ander morele sonde verval nie, maar het jy toegelaat dat omstandighede, die kerk of leiers jou hart laat verhard. Jy het bitter geword en jy weier om te vergewe. Noem dit wat jy wil, maar dit bly nog steeds sonde en ook jy het vergifnis en bevryding nodig.

Sonde sal altyd skeiding tussen ons en God bring, maar moet nooit die krag van ware belydenis en genade onderskat nie. Jy het ’n vyand wat nooit wil hê dat jy soos die verlore seun na God toe terughardloop en vergifnis ontvang nie. Hou op om na sy leuens te luister en jaag die n-faktor na: nederigheid!

Hoor my asseblief mooi: Nederigheid is altyd die eerste stap terug na ware bekering en oorgawe. God sal nooit ’n nederige, gebroke hart wegwys nie. Daar is altyd hoop waar daar nederigheid is. As jy vir jou situasie genade wil hê, dan leer die Woord jou hoe om dit te kry.

Maar Hy gee groter genade; daarom sê Hy: God weerstaan die hoogmoediges, maar aan die nederiges gee Hy genade.

– JAKOBUS 4:6 (1933-VERTALING)

Uit my eie lewe kan ek getuig dat trots my altyd van God af weghou. Ek het al beleef hoe Hy my ‘weerstaan’ as gevolg van my trots en dit is nie ’n goeie plek om te wees nie. Maar ek kan ook getuig van genade wat oor my losgebreek het as ek in ware nederigheid eienaarskap van my sonde neem, ophou om ander mense of omstandighede te blameer en my trots voor Hom bely. God gee werklik genade aan die nederiges van hart en miskien moet jy wat so begeer om ’n oorbeginkans te hê jou knie in nederigheid voor Hom buig. Dít is wat Dawid moes doen nadat hy gesondig het.

Wees my genadig, o God, in u troue liefde, wis my oortredings uit in u groot barmhartigheid! Was my skoon van my skuld, reinig my van my sonde! Ja, my oortredinge ken ek en van my sonde bly ek altyd bewus. Teen U alleen het ek gesondig, ek het gedoen wat verkeerd is in u oë. U uitspraak is dus reg en u oordeel regverdig …

Maar U verwag opregtheid diep in ’n mens se hart … Neem tog my sonde weg dat ek rein kan wees, was my dat ek witter as sneeu kan wees … Laat my weer die blydskap ervaar van iemand wat deur U verlos is …

U sal ’n hart vol ootmoed en berou nie gering ag nie, o God.

– PSALM 51:3–6, 8–9, 14, 19 (1983-VERTALING)

As hierdie woorde van Dawid in jou hart resoneer, wil jy nie vir ’n oomblik hierdie boek neersit, op jou knieë gaan en die eerste stap van oorgee begin nie? Dalk staan jy nog met die vuurhoutjies in jou hand terwyl jy sien hoe die boom van jou lewe stadig afbrand. Maar jy het ’n oorbeginkans en daardie kans is hier. Begin oor. Sommer nou, sommer hier. Laat toe dat sy genade jou leer hoe om waarlik oor te gee. Ek weet daar is soveel stemme in jou kop wat jou sal wil keer om dit te doen. Ek weet dat jy dalk vir die hoeveelste keer by hierdie plek staan en moeg is om oor en oor te val. Ek was al dikwels daar en wonder ook soms of sy geduld nie gaan opraak nie. Maar Hy is altyd daar en Hy wag. Sy arms is altyd wyer oop as wat ons dink en sy genade altyd groter as wat ons verdien. Hy wag vir jou … nou op hierdie oomblik. Moenie dit langer uitstel nie. Dalk kan die woorde van een van my liedjies jou hierin help …

Hier is ek

Hier is ek met my sondesak en die stof klou aan my kleed

Ek het ver gekom en die reis het my gebreek

Die verbode land van skuld en seer het my alleen gelos

En ek soek weer na my pa se diepe sielekos

Hier is ek, gebroke

Hier is ek, verlore in myself

Hier is ek, by u voete Heer

Want hier is lewe en genade vir ’n kind

Soveel keer het ek geval en my skouers deurgeskaaf

Want ek bly nog glo die las moet ek self dra

Tog is dit weer U wat na my toe aangehardloop kom

En u arms van liefde en vergifnis om my vou

Hier is ek, gebroke

Hier is ek, verlore in myself

Hier is ek, by u voete Heer

Want hier is lewe en genade vir my

Babaskoene

Wanneer ons oorbegin, sal God sy hart met ons begin deel. Die Woord is belaai met verhale van inkeer en dan ommekeer. Ek kan nooit van my knieë af opstaan sonder om te verander het en met nuwe passie Hom te wil volg nie. Enige vorm van oorbegin loop uiteindelik uit op ’n nuwe opdrag, roeping en taak. Ons het dikwels nodig om gereeld oor te begin en sodoende ’n nuwe seisoen van ons lewens in te gaan. Na my eie groot oorgawe op Winklespruit het my roeping ook al hoe duideliker begin word. Ek het die voorreg gehad om vyf wonderlike jare in die Afrikaanse Hoër Seunskool in Pretoria te kon beleef. Die jaar toe ek tot bekering gekom het, was ons CSV (nou die VCSV of Verenigende Christen-Studentevereniging) baie klein. Daar was ’n handjievol getroue seuns wat hard probeer het om die ding aan die gang te kry, en dit het stadig begin momentum kry. Ons kon die opwinding smaak van hoe dit gegroei het van veertig lede in ons standerd sewe-jaar tot oor die vier honderd toe ons in matriek was.

In daardie jare het ek leer kitaar speel en ons het elke tweede oggend vir twintig minute bymekaargekom vir ’n tyd van aanbidding. Die einste vriend wat saam met my op daardie eerste kamp drooggemaak het, het toe my grootste inspirasie en ondersteuning geword. Johandries Combrink, of ‘Bargain-eye Joe’ soos party van ons hom genoem het, was altyd die een wat met passie voorgeloop het. Ons jong gelowiges het met ’n selgroep, Houtera, in my ouers se garage begin en Johandries het sterk leiding geneem. Hy was my eerste bestuurder, die een wat in my musiek geglo het lank voordat ek gedink het ek kan sing.

Ek onthou ook die heel eerste dag toe ek by die CSV moes ‘preek’. My teks was 1 Petrus 5:8–11 en alhoewel ek nie onthou wat ek alles gesê het nie, onthou ek wel die gevoel van passie en doelgerigtheid wat in my opgestaan het, asof ek geweet het: Hiervoor is ek geroep. Maar daar moes nog baie water in die see loop.

Ek kan nooit van my knieë af opstaan sonder om te verander het en met nuwe passie Hom te wil volg nie.

Johandries se pa was predikant in die Gereformeerde Kerk Andeon in die noorde van Pretoria. Dit was my tweede huis en ons het baie ure se pret saam beleef. Johandries was altyd vol planne en dit was hy wat voorgestel het dat ons my liedjies met die kerk se bandopnemer opneem. Ek onthou nog hoe ek die liedjies wat ek vir die ‘projek’ geskryf het, oor en oor geoefen het. Ons het dit baie ernstig benader en die konsentrasie was hoog. Johandries het immers groot drome vir die opname gehad en het selfs amper ’n toer vir ons gereël! Ons was passievol, gefokus en reg om die wêreld te bedien. Ná die opname het ek alleen in die kerk agtergebly. Ek het meteens ‘Amazing Grace’ vir die leë kerkbanke begin sing en toe duidelik die stem van die Here in my hart hoor fluister: ‘So gaan jy nog vir derduisende mense van my genade sing. Moenie die dag van ’n klein begin geringskat nie.’

En so het die droom begin vorm aanneem.

Ek glo ’n mens se roeping is nie net ’n eindbestemming nie, maar eerder ’n reis saam met ander mense terwyl jy elke dag vorder in dit wat God jou gemaak het om te wees. Ek dink baie van ons smag so om te weet waarvoor ons hier is en fokus so op die einddoel dat ons alles later te gekompliseerd maak. Ek kan met alle oortuiging sê dat die bedieningspad wat ek gestap het tot waar ek nou is, baie spontaan gebeur het. Daar was min stryd en sukkel, en ek het nooit gevoel dat my vordering op my geestelike pad afgehang het of bepaal is deur my eie geestelike prestasies en dade nie. Dit was eerder asof die Here net altyd die deure op die regte tyd oopgemaak het. Was dit altyd maklik? Verseker nie, maar sy hand het my altyd sagkens gelei en na waters van rus gebring. Ook hierin moes ek deur die jare leer oorgee. Dit was asof die Here vroeg al vir my die waarheid van 2 Korintiërs 4:18 kom leer het: ‘Ons oog is nie op die sigbare dinge gerig nie, maar op die onsigbare; want die sigbare dinge is tydelik, maar die onsigbare ewig’ (1983-vertaling).

Die ewigheidsperspektief was nog altyd vir my duidelik en het gemaak dat aardse en tydelike dinge vir my minder belangrik was. Daar is niks verkeerd met ambisie nie, maar ons besluite moet altyd getoets word aan ons motiewe en redes. Ek het nog bitter min kere ver vooruit gedink. Ja, ek het drome, ideale en dinge waarvoor ek Hom vertrou, maar iewers in my weet ek dat Hy nog altyd voorsien het en in my kan doen net wat Hy wil.

Twee ervarings het God se roeping al hoe duideliker gemaak.

’n Jaar ná my bekering is ek op ’n uitreik Malawi toe. Ons was deel van ’n groep wat na 1995 se Love Southern Africa Konferensie in Pretoria Blantyre toe is om daar te gaan bedien. Dit was my heel eerste ervaring in die sendingveld en ek was oorweldig dat die Here my wou gebruik. Ek het baie geleer, maar die grootste oomblik was toe ons op pad terug was en iewers in die middel van nêrens by ’n Shell-garage oornag het. Die pad was bitter lank en ons het boonop twee van ons vyf busse weens meganiese probleme verloor. Slaap was dus eintlik nie ’n opsie nie en ek onthou hoe ek die laaste twintig ure van die rit op ’n tamatiekissie in die gang gesit het. Daardie aand by die garage het die kinders orals probeer slaap – teen mekaar, in die gangetjie, selfs onder die bus! Ek kon nie slaap nie en het toe my Bybel gevat en lig gaan soek. Al lig was een van die Shell-tekens wat net duskant die pad geskyn het. Daar het ek toe gaan sit en op die Here gewag. Ek was vyftien jaar oud en het geweet ek wil die Here vir die res van my lewe met passie dien. Die Bybel het by 1 Timoteus oopgeval en ek het die hele boek gelees. Daar onder die dowwe lig van ’n garage-teken het die Gees my kom bemoedig.

Niemand mag op jou neersien omdat jy jonk is nie, maar wees jy vir die gelowiges ’n voorbeeld in woord en gedrag, in liefde, geloof en reinheid. Totdat ek kom, moet jy jou daarop toelê om uit die Skrif voor te lees, te preek en onderrig te gee. Moenie die genadegawe wat jy het, verwaarloos nie.

– 1 TIMOTEUS 4:12–14 (1983-VERTALING)

Ek het verskeie notas in my Bybel gemaak en ervaar hoe die Here my hart voorberei vir sy werk. Ek het in daardie oomblikke ’n diep bewustheid van my roeping ervaar en geweet dat ek nie op myself moes neersien omdat ek nog jonk was nie. Op ’n manier het die erns van my taak reeds daar vir my duidelik geword.

Drie jaar later het die tweede groot bevestiging van my roeping gekom. Ná my matriekjaar het ek by C-Kruis aangesluit. Vier fantastiese jare van bediening deur die uitvoerende kunste het gevolg. Ek sal ewig dankbaar wees vir daardie vormingsjare en die impak wat die leiers op my lewe gehad het. Toe die span op Louis Trichardt was, het ek het by die dierbaarste gasteouers gebly. Die week was wonderlik en ons kon sien hoe die Here mense se lewens deur ons bediening aanraak. Die Sondag voor ons na ons volgende dorp moes vertrek, het ek toe die volgende riglyn op my pad gevind. Ons gasteouers het ons in die sitkamer bymekaargeroep. Hulle het die vorige nag vir ons gebid en vir elkeen ’n profetiese woord gekry. Dit was die eerste maal dat ek so iets teëgekom het en my ore was gespits. Hulle woord aan my was eenvoudig: ‘Retief, ons beleef dat die Here jou een van die Josuas gemaak het wat ons volkie uit ballingskap in die beloofde land moet inlei.’ Soos met enige profesie, het ek dit vir ’n lang tyd ‘op die rak’ geplaas om te sien of dit sou waar word. In daardie stadium het ek nie juis gedink wat ek doen nie en nog minder wat die fokus van my bediening sou wees. Die Afrikanervolk was verseker nie die enigste groep wat ek bedien het nie en ek het maar net gedoen wat my hand vind om te doen. Afrikaanse gospelmusiek was regtig maar yl gesaai en dit was nie die in-ding om in Afrikaans te sing nie. Maar as ek nou na al die jare terugkyk, kan ek duidelik sien hoe die Here dit alles laat waar word het. Ek sou in my hele lewe nooit kon dink dat musiek so ’n groot rol in my lewe sou speel of dat die Here juis Afrikaanse lof- en aanbiddingsmusiek vir daardie doel sou gebruik nie.

‘Mind the gap’

Toe ek destyds saam met ’n klomp vriende en kollegas aan Luidkeels beplan het, was die aanvanklike teikenmark 16 tot 28 jaar. Hoe verkeerd was ons nie! By optredes sien ek gereeld aanbidders van 3 tot 80 jaar wat die Here se Naam kom groot maak. Iemand het my eenmaal vertel hoe hulle gesin van vier geslagte saam sit en kyk het na die DVD Luidkeels Hersien. My passie was nog altyd om verskillende generasies deur my musiek en prediking bymekaar te bring. Ek glo dat oud en jonk baie ruimte vir mekaar moet skep, mekaar moet respekteer en saam die koninkryk van God moet uitbou. Die profesie van Joël 2 wat Petrus in Handelinge 2:17–18 aanhaal, het my al as jong seun aangegryp: ‘So sal dit in die laaste dae wees, sê God: “Ek sal my Gees uitstort op alle mense: julle seuns en julle dogters sal as profete optree; julle jongmense sal gesigte sien; julle oumense sal drome droom. Ja, op my dienaars en dienaresse sal Ek in daardie dae my Gees uitstort, en hulle sal as profete optree”’ (1983-vertaling).

Hoewel hierdie Skrif na Pinkster verwys, glo ek ons leef nog steeds in die laaste dae waarvan Joël gepraat het. Dit wys vir my duidelik dat God almal gebruik en dat nie een van ons op iemand anders mag neersien nie. Daar bestaan nie iets soos ’n junior Heilige Gees nie. God gebruik kinders as sy profete en dan mag niemand op hulle neersien nie. Dalk is jy self jonk, soos ek destyds was toe ek as vyftienjarige onder die Shell-teken gehoor het hoe die Here my roep. Dalk stoei jy met groot vrae in jou binneste en wil jy net hardloop met jou visie en nasies gaan omkeer. Vir jou wil ek sê: Gaan! Moenie terughou nie, moenie moeg word en uitsak nie, moenie twyfel nie, moenie vrees nie. Jou ouderdom mag jou nooit diskwalifiseer nie, maar pasop! God gebruik al hoe meer jongmense om leiding te neem, maar ons mag nooit dink ons kan dit alleen doen nie en ons moet nooit die wysheid van dié wat ons voorafgegaan het, onderskat nie. Die Here het my deur die jare van baie foute beskerm deur geestelike leiers en rolmodelle oor my pad te stuur, maar ek het die sleutel van inspraak in my eie hand gehad: leerbaarheid. Moenie dwaas wees nie – vra hulp, laat inspraak toe en leer hoe om kritiek te hanteer. Wanneer ons die voorreg het om in God se koninkryk oor te begin en dan ons roeping ontdek, kan ons dit nie waag om solo te vlieg nie. Ons het mekaar nodig. Ek eer elke leier in my lewe wat genoeg in my geglo het om my ’n kans te gee en my genoeg liefgehad het om my te korrigeer wanneer ek ’n fout gemaak het. Baie dankie Flaps, Annette, Johan S, Abri, Paul, Janneman, Heila, Floyd en Phillip – julle liefde en inspraak het my lewe verander!

Aan die ander kant wil ek elke leier vra om baie versigtig rondom jou te kyk op soek na die jong leiers wat God aan jou toevertrou. Mag jy so seker wees van jou eie identiteit in God dat jy nooit uit ’n gevoel van bedreigdheid of onsekerheid die jong leiers rondom jou onderdruk nie. Sien hulle potensiaal raak en nie net hulle foute nie. Paulus het vir die Christene in Korinte geskryf: ‘Hierdie dinge skryf ek nie om julle skaam te maak nie, maar om julle as my geliefde kinders tereg te wys, want al sou julle ook duisende leermeesters in Christus hê, baie vaders het julle nie. Deur die verkondiging van die evangelie is ek in Christus Jesus julle vader’ (1 Kor 4:14–15, 1983-vertaling).

Ek glo dat oud en jonk baie ruimte vir mekaar moet skep, mekaar moet respekteer en saam die koninkryk van God moet uitbou.

Die kerk het ’n desperate tekort aan vaders. Ons het die voorreg om duisende leermeesters te hê. Om elke hoek en draai is daar konferensies, kampe, preekreekse en DVD’s beskikbaar, maar min vaders. ’n Vader is iemand wat in dieselfde geestelike huis as jy bly en jou aanmoedig om te groei, maar ook die wysheid en moed het om jou te vermaan en tereg te wys. In my gemeente is my leiers ook my vaders. Nie in ’n oor-vergeestelike of manipulerende manier nie, maar vanuit opregte verhoudings. Ek word soos enige iemand anders hanteer en het geen celebrity status waaragter ek kan wegkruip nie. Dit is hoekom die plaaslike gemeente so belangrik is. Ons kan nie daarsonder nie!

In Londen se ondergrondse treinstelsel sal jy gereeld ’n stem hoor sê ‘Mind the gap’. Tussen die platform en die trein is daar ’n gaping waarvoor ’n mens altyd moet pasop. Net so is daar gapings tussen generasies en as ons nie hiervan bewus is nie, sal ons mekaar altyd misverstaan. Ek glo God is ’n God van generasies en Hy weet meer as ons hoe ons mekaar nodig het. Ek glo dat God juis in hierdie laaste dae weer jong leiers gaan oprig en ons mag dit nie mis nie. My gebed is dat ons baie wysheid sal hê om hierdie nuwe leiers in karakter en integriteit groot te maak. Ek weet ek is nog bitter jonk, maar omdat daar so min ouer vaders is wat jongmense doelbewus dissipel en mentor, glo ek dat God ook nou jonger vaders oprig om die nuwe generasie te begelei. Die tyd raak al hoe minder en die nood al hoe groter. Jongmens, moenie terughou wanneer God jou roep nie, maar wees leerbaar! Ouer mense, wees asseblief ons vaders!

Te min leiers

Ek het in 1998 in die kantoor van Cassie Carstens, destyds die uitvoerende hoof van die VCSV, gesit en luister hoe hy oor herlewing praat. Sy hart was gebreek oor die nood in ons land. Hy het vir ons klomp jongmense vertel hoe hy werklik vertrou het dat daar in die vorige jaar herlewing in ons land sou uitbreek. Toe dit nie gebeur nie, het hy voor die Here gaan huil en vra hoekom nie. Wat die Here toe vir hom gesê het, het my nog altyd bygebly en iets in my wakker gemaak: ‘’n Gebrek aan leiers, Cassie, ’n gebrek aan leiers.’

Ek het daar en dan vir die Here gesê ek is gewillig om een van die leiers van die toekoms te wees as Hy dit so wou hê. Twee jaar later het ek een aand by ’n diens van die gemeente Doxa Deo in Pretoria ná ’n uitnodiging vorentoe gegaan. Daar was honderde studente op die verhoog om te antwoord op die oproep om te gaan waar ookal die Here ons sou stuur. Ek het aan die onderkant van die verhoog gekniel en skielik al die voete hier voor my gesien. Die woorde ‘Jy gaan hierdie voete lei’ het by my opgekom en daarmee is my roeping oor leierskap bevestig. Mense sien my altyd in die eerste plek as ’n sanger wat die land vol moet toer en oral moet optree. Dis egter nie hoe ek my toekoms sien nie. Ek weet ek moet dit vir ’n tyd lank doen, maar my eintlike hart is in leierskap en die plaaslike kerk. Ek is dankbaar dat die Here oor die jare hierdie dinge vir my bly bevestig het sodat ek duidelik kan weet waarvoor om ‘Ja’ en waarvoor om ‘Nee’ te sê. Ek weet dat Hy my musiek gebruik het om die deur na leierskap oop te maak, en ek weet ten diepste dat my primêre roeping met leierskap te doen het.

Ek wil jou ook uitdaag met die oproep tot leierskap. Ek weet die uitdaging tot leierskap is vir baie net te groot en hulle kies dan om liewer in die massa te verdwyn, maar die koninkryk kan dit nie meer bekostig nie. Ons moet ons plek inneem en verantwoordelikheid aanvaar. Dalk skram jy op die oomblik van jou roeping af weg omdat die eise net te veel geword het. Ek weet van baie mense wat lank gelede duidelik gehoor het hoe die Here hulle vir groot take in sy koninkryk roep, maar teenstand, teleurstellings, vrees en ’n duisend ander dinge het hulle hart en passie stadig oor die jare laat doodgaan. Dit laat my aan die gelykenis van die saaier dink.

En ’n ander deel het in die dorings geval, en die dorings het opgekom en dit verstik … En by wie in die dorings gesaai is – dit is hy wat die woord hoor, maar die sorge van hierdie wêreld en die verleiding van die rykdom verstik die woord en hy word onvrugbaar.

– MATTEUS 13:7, 22 (1983-VERTALING)

Hierdie verstik-proses is so subtiel, so stadig, dat die een met wie dit gebeur dit dikwels nie raaksien nie. In die gelykenis van die saaier hoor almal die woord, maar die uiteinde is vir almal anders. Hoeveel van ons het al die woord van God gehoor en die roepstem aanvanklik gehoorsaam, maar later verstik en uitgesak, en uiteindelik heeltemal weggeskram van die een ding waarvoor ons eintlik gemaak is? Interessant genoeg sê Jesus nie dat die oes doodgegaan het nie, maar net dat dit onvrugbaar geword het. Dit is nie asof die Here Hom in daardie tye aan ons onttrek nie. Hy bly ons seën, bly sy beloftes vervul, maar dis asof die groter plan gemis word. Die vrugbaarheid, die potensiaal wat bereik kon word as die sorge van die wêreld en die verleiding van rykdom nie die oorhand gekry het nie, bly agterweë. Ek sidder om te dink hoeveel roepings, hoeveel opdragte tot gehoorsaamheid onvervuld voor leiers se deure lê.

My storie is nie joune nie en my verhale van oorbegin lyk dalk anders as joune, maar staan ’n oomblik stil en kyk diep na jou eie lewe. Ons paar uur saam is nou maar eers by hoofstuk twee, maar ek sal die doel van hierdie boek mis as ek jou net nog ’n klomp inligting gee en jy nooit self by oorgawe kom nie. Miskien kon jy met die eerste helfte van die hoofstuk identifiseer en opnuut jou lewe aan om oorgee, maar dalk is jy die leier wat iewers langs die pad jou droom verloor het. Iewers het die onkruid van die lewe jou ook begin verstik en weet jy dat daar iets groter in jou opstaan as jy die nood om jou sien. Ek weet die eise van leierskap is groot en die verantwoordelikheid nog groter, maar klim uit jou gemaksone en meld aan vir diens. Oorbegin sal altyd oorloop na meer en ek glo die Vader kyk na my en jou om met vasberadenheid as leiers op te staan. Neem jou roeping ernstig op en droom groot. In die woorde van Bill Hybels, senior pastoor van Willow Creek Community Church …

Die Skrif sê vir ons presies wat gebeur wanneer leiers dit doen waartoe God hulle geroep en waarvoor hulle die gawes ontvang het. Die magte van die duisternis sal teruggestoot word. Die Bose, wat sy sin veels te lank in die wêreld gekry het, sal gedwing word om terug te val. En die kerk sal die verlossingsdoel vervul waartoe Christus hom geroep het.

– ONVERSKROKKE LEIERSKAP, BILL HYBELS. 2004. KAAPSTAD: STRUIK

CHRISTELIKE BOEKE. P. 28.

Ek weet nie van jou nie, maar ek is gewillig om deur sy genade alleen as leier op te staan, oor te gee en te leef vir ’n groter storie as my eie. Sal jy ook?

HOOFSTUK 3

OORGENOEG

HOOFSTUK 3

Oorgenoeg

Naby Bronkhorstspruit net buite Pretoria is daar ’n kampterrein met ’n rivier. Hierdie rivier is heel doodgewoon, maar dit het my in Junie 2000 in diep waters laat beland. Ons C-Kruis-groep het ’n spanweek gehad waar ons vir ’n paar dae kon asemskep en weer kwaliteittyd saam met God kon spandeer. Een van ons aktiwiteite was ’n hele dag van stilte. Nou moet jy verstaan dat dit vir die meeste kunstenaars (wat dikwels ekstroverte is) ’n baie groot uitdaging is. Jy mag nie ’n woord met enige iemand praat nie; jy word as ’t ware gedwing om in jouself stil te raak. Gewoonlik sou ek so ’n dag verwelkom het, maar dié keer was ek nie baie lus daarvoor nie. Ek was nie in ’n goeie plek saam met die Here nie. Ek was heel moedeloos oor my toekoms en onseker oor wat vir my sou voorlê. Ek het reeds alles probeer om sy stem te hoor, maar daar was net stilte. Nou sou hierdie dag van stilte my weer met hierdie realiteite konfronteer en ek moes ’n plan maak. Dit kon nie langer so aangaan nie. Ek was desperaat. Ek besluit dus toe om die dag van stilte te gebruik om ‘terug te keer na die Here toe’. Ek moes sy stem hoor en Hy moes my antwoord!

Ek het vroegoggend opgestaan en my dag deeglik beplan. Ek sou eers op die Here wag en Skrif kry om my deur verskeie ‘besoekpunte’ te neem. Hierdie punte was oor die hele kampterrein versprei en ek sou op ’n ‘reis van geloof en oorgawe’ gaan om antwoorde en vrede te vind. Hierdie reis sou uiteindelik eindig waar ek die magtige ‘Jordaan’-rivier sou oorsteek om die beloofde land, ’n klipkoppie aan die ander kant, in te neem. Met my rugsak vol Bybels, teologiese boeke en kondensmelk (padkos!) het ek my reis terug na God se guns begin. Die eerste stop was ’n punt van sondebesef en belydenis waar ek my soos die Leviete voor God moes reinig. Daarna het ek verskuif na ’n ander punt waar ek iets moes opoffer in ruil vir sy vrede. My hart was opreg en my erns groot! Iewers in die dag het die kampterrein se inwonende hond ook by my aangesluit. In my oorvergeesteliking het ek hom beskou as die ‘Heilige Gees’ wat my sou vergesel op hierdie reis. Alhoewel ek met baie moeite alles gedoen het wat ek kon, het geen vrede na my toe teruggekeer nie. My hoop was toe op die rivier: Ek het vir myself gesê die deurbraak sou kom wanneer ek daardie rivier oorsteek. Die son het al begin water trek toe ek daar kom. Net een probleempie: Die rivier was in vloed! Met die ‘Heilige Gees’ aan my sy het ek op en af langs die oewer geloop op soek na ’n plek om die rivier oor te steek, maar die taak het al hoe meer onmoontlik gelyk. Ek het natuurlik vir myself gesê dat ek juis nou moes deurdruk en nie moed opgee nie. Eindelik vind ek toe ’n kruising waar daar verskeie klippe was wat my moontlik na die ander kant sou neem. Ek het goed gevorder totdat daar een groot gaping tussen twee klippe was waardeur die water nogal sterk gevloei het. Die hond het my tot daar gevolg en in afwagting gekyk wat ek sou doen. Met my swaar rugsak oor my skouers sou ek die sprong nie maak nie en ek besluit om eers die sak oor te gooi na die ander kant toe. Dan sou ek spring, die oorkantste oewer bereik en uiteindelik my vasberade voete in die ‘beloofde land’ sit! Ek het die rugsak afgehaal en mooi gemik. Een, twee, drie … daar trek dit deur die lug en land op ’n klip aan die oorkant. Maar net vir ’n oomblik. Binne ’n sekonde het my geestelike plan van herstel en terugkeer na die Here verdrink. My sak het teruggegly en saam met die rivier stroomaf verdwyn. Ek het teruggestrompel kant toe en terwyl ek my bene teen die klippe stukkend kap, half desperaat uitgeroep: ‘Here, hoekom drop U my nou? Ek moet mos nou oor hierdie rivier! Ek doen dit dan vir U!’ So tussendeur my trane en teleurstelling het ek al langs die oewer afgehardloop om te sien of my arme rugsak dit gemaak het. Toe ek om my kyk, sien ek dat die ‘Heilige Gees’ my ook intussen verlaat het! Papsopnat, geestelik verward en diep teleurgesteld staan ek toe die water en dophou. Ek was kwaad, baie kwaad. Doer aan die ander kant sien ek die rugsak so droewig soos my gemoed aangedryf kom. Ek het ingeswem en dit gaan haal met ’n laaste ‘geestelike’ gedagte dat ek dit dalk net as tydelike terugslag moes sien en dat die Here my volharding wou toets. Teen daardie tyd was ek egter al so keelvol dat ek die gedagte laat vaar het en druipstert terug kampterrein toe is.

Niemand het ’n woord gesê nie, maar almal het my baie snaaks aangekyk toe ek my Bybel en boeke uitpak om droog te word. Ek wou my verleentheid vir almal wegsteek, maar word toe gevra om die terugvoersessie van die dag se gebeure te fasiliteer. Daar was ’n mooi klompie getuienisse en ek het net begin veilig voel, toe iemand my vra waarom my boeke daar buite lê. Ek vertel toe maar die hele storie, en almal het gelê van die lag. En iewers in die vertel van die verhaal het my teleurstelling en woede ook begin verdwyn. Ek het saamgelag en kon skielik sien hoe hard ek probeer het om hierdie deurbraak te vind! Dis toe dat ek die Vader ook hoor lag en sê: ‘Ai, my seun, jy probeer so hard. Jy probeer so hard om alles reg te doen en om my guns te verdien. Moenie jouself so ernstig opneem nie! Rus in my plan vir jou lewe. Vertrou My meer om jou te lei as wat jy jouself vertrou om alles reg te kry. Ek wil net hê jy moet oorgee.’

Die prestasie-stasie

Vandag het ek ’n Bybel met ’n paar muwwe, geskeurde blaaie as herinnering aan daardie dag. (As jy die Luidkeels Oorgegee-DVD kyk, sal jy sien hoe dit langs my mikrofoonstaander lê.) Ek dink baie maal daarna terug en het nog die letsels op my bene as bewys. Dan kan ek nie glo hoe hard ek daardie dag probeer het nie. In my opregte pogings om God te behaag het ek alles so vergeestelik dat ek in prestasie-modus ingegaan het. My vraag was eintlik of Jesus genoeg gedoen het aan daardie kruis. Moet ek nie nog iets byvoeg nie?

Dis toe dat ek die Vader hoor sê: ‘Rus in my plan vir jou lewe. Vertrou My meer om jou te lei as wat jy jouself vertrou om alles reg te kry. Ek wil net hê jy moet oorgee.’

’n Mens sou dink ek het my les geleer, maar ongelukkig is hierdie patroon al ’n paar maal in my lewe herhaal. As perfeksionis is dit vir my, soos vir baie ander kunstenaars, ’n groot uitdaging om in my verhouding met die Here nie in ‘goeie werke’ te verval nie. Ons is baie maal te hard op onsself en sukkel om onsself te vergewe wanneer ons gefaal het.

Hierdie komiese verhaal is egter eintlik hartseer, want dit haal genade uit die berekening uit. Dit plaas die onus op die mens en laat geen ruimte vir God om te doen wat Hy wil nie. Ek kan jou storie op storie vertel van my eie pogings om God se guns te verdien of sy beloftes in vervulling te laat ‘kom’. En dit is nie asof ek nie al baie openbarings van genade gehad het nie! Hierdie saak is vir baie mense ’n groot probleem en dalk kan my foute jou help om nie in dieselfde slaggate te trap nie. Ek vertel dit juis vir almal wat baie ernstig is oor hulle verhouding met die Here: Jy moet ook leer om ‘vry’ te kom van die onnodige druk wat jy op jouself plaas.

Iemand het my eenmaal hierdie waarheid meegedeel: ‘We are human beings, not human doings.’ Ongelukkig pas dit nie mooi in ons Westerse kultuur van prestasiegedrewenheid nie. Wanneer ons aanvaarding soek, wil die meeste van ons iets dóén. Baie godsdienste is ook gebaseer op kwalifikasies wat die navolgers daarvan moet bereik. En ons vra ook: Wat in my dade kwalifiseer dat God my sal aanvaar? En dan dryf dit sommiges na werke toe en ander (dié wat dit nie ‘regkry’ nie) na skaamte toe. Die hartseer is dat ons gewoonlik die verhaal van redding by die probleem, naamlik sonde, begin. Wanneer ons daar begin, bly ons ook maklik daarby vashaak en word dit die fokus van ons verhouding met God. Ons doen iets verkeerds en moet dan weer iets reg doen om daarvoor op te maak! Tog is sonde nie die eerste hoofstuk in die verhaal van God nie. Sonde het eers in Genesis 3 op die toneel verskyn. As ek my Bybel reg lees, is daar twee hoofstukke vóór die verhaal van die mense se sonde.

Toe het God gesê: ‘Kom Ons maak die mens as ons verteenwoordiger, ons beeld, sodat hy kan heers oor die vis in die see, die voëls in die lug, die mak diere, die wilde diere en al die diere wat op die aarde kruip.’ God het die mens geskep as sy verteenwoordiger, as beeld van God het Hy die mens geskep, man en vrou het Hy hulle geskep … Toe het God gekyk na alles wat Hy gemaak het, en dit was baie goed. Dit het aand geword en dit het môre geword. Dit was die sesde dag.

– GENESIS 1:26–27, 31 (1933-VERTALING)

Ek dink die hemele het stilgestaan toe God daar aan die begin met opwinding en soewereine vreugde iemand gemaak het wat sy liefde sou kon beantwoord. God Drie-enig het na mekaar gekyk en besluit om iemand te maak wat hulle kon verteenwoordig, iemand na hulle beeld. En dit was nie soos die res van die skepping net goed nie, dit was báie goed! God kon na die mense kyk en in tevredenheid saam met hulle wandel. Daar was eenheid, harmonie en ’n verhouding! Hulle is geskep om te heers. En toe kom Genesis 3 eers. Sonde kom in die wêreld in en ons ken die res van die verhaal. Die eerste Adam het vir sonde ‘Ja’ gesê en onder daardie vloek is ons almal gebore. En waar staan hierdie waarheid? Baie gelowiges ken die vers in Romeine 3:23 uit hulle koppe: ‘Almal het gesondig en het nie deel aan die heerlikheid van God nie.’ As jong gelowige het ek geleer om die evangelie met behulp van die ‘woordlose boekie’ te deel. Dit is ’n wonderlike metode en het al soveel vrug in die bediening bewerk, tog begin dit, soos baie ander evangelisasie literatuur met die probleem – sonde. Die eerste kleur wat die ‘woordelose boekie’ gebruik, is swart, omdat ons altyd dink dit is waar die verhaal van redding begin. Die vers in Romeine word dan gebruik om hierdie toestand te verduidelik.

Ek het hierdie teksversie ook destyds so aangeleer en opgesê, tot die dag toe Louie Giglio my gewys het dat daar ’n tweede deel is wat met ’n baie groot MAAR aan die eerste gedeelte verbind is. Prys die Here vir die tweede helfte! Luister mooi na die evangelie in een sin opgesom: ‘… maar hulle word, sonder dat hulle dit verdien, op grond van sy genade vrygespreek vanweë die verlossing deur Jesus Christus.’

Mag ons nooit weer net die eerste helfte van die vers opsê nie. Ek was lanklaas so bly oor die woordjie ‘maar’. Ja, ons het nie deel aan sy heerlikheid nie en sonder hierdie besef kan niemand ooit erken dat hulle ’n Redder nodig het nie, maar God fokus baie meer op die oplossing as op die probleem. Waarop plaas God ’n groter klem in die Nuwe Testament: op sonde of op die voltooide werk van Jesus? Dit wat verkeerd is of dit wat reeds herstel is? Jesus kom herstel die beeld wat ons in Genesis 1 van lees en gee ons weer die hoop dat ons in harmonie en vrede met die Vader kan leef. Onthou dat Jesus reeds vir al ons sonde van die verlede, hede en toekoms gesterf het. Ons erkenning en belydenis van daardie sonde ‘aktiveer’ wel die alreeds voltooide verlossingswerk in ons lewens, maar Hy hoef nooit oor en oor daarvoor te sterf nie. Hy het twee duisend jaar gelede finaal uitgeroep: ‘Tetelestai! Dit is volbring!’ Niks kan daarby bygevoeg of daarvan weggeneem word nie! Jesus se herstelwerk was genoeg. Oorgenoeg. Ek het al te veel kere te veel energie ingesit om sonde te wen, ophou kyk na Jesus se werk op die kruis en dan in die proses net nog meer in daardie einste sonde verval.

Nie meer ’n vark nie

Ons verbind dikwels die reddende, herstelde werk van Jesus net aan ons dade of werke. Hy het vir my sonde (alles wat ek verkeerd doen in my dade of denke) gesterf, en daarom verander Hy my nou ook op daardie gebied. My denke en dade word vernuwe en die bewys van my bekering word dan in die vrug van my dade gesien. Hiermee stem ek honderd persent saam, maar daar is ook ’n dieper dimensie aan die verandering. Ek het vir jare as wedergebore Christen geloop sonder om te besef dat die verandering nie net in my dade (‘doing’) plaasgevind het nie, maar ten diepste in my wese (‘being’). En dit het alles met my natuur te doen. Daar is ’n verskil tussen die sonde wat ek doen en die inherente sondige natuur wat ek in my dra. Selfs Dawid het hierdie onderskeid getref.

Ja, my oortredings ken ek en van my sonde bly ek altyd bewus. Teen U alleen het ek gesondig, ek het gedoen wat verkeerd is in u oë. U uitspraak is dus reg en u oordeel regverdig. Ek was al skuldig toe ek gebore is, met sonde belaai toe my moeder swanger geword het.

– PSALM 51:5–7 (1983-VERTALING)

Kan jy sien hoe Dawid op twee verskillende maniere na sonde verwys? Eerstens bely hy sy dade: ‘… ek het gedoen wat verkeerd is in u oë.’ Maar dan verwys hy ook na sy toestand van sonde, wat daar was selfs voor hy gebore is, nog voordat hy enige iets verkeerds kon doen – sy sondige natuur. Een van my vorige kollegas het dit so aan my verduidelik: Kyk na ’n kat en ’n vark. Die vark se natuur is om altyd in die modder te gaan speel. Dit is waar hy tuis is en al sou jy hom mooi skoon was en ’n strik om sy stertjie bind, gaan hy van nature weer die modderbad opsoek en vuil raak. ’n Kat, daarenteen, haat dit om vuil te wees. Het jy al gesien hoe snaaks dit is wanneer ’n kat per ongeluk in die modder trap? Hy skrik hom boeglam, maak snaakse bokspringe en begin hom dadelik skoonlek. Dit is doodeenvoudig teen sy natuur om in die modder te lê. By wedergeboorte kry ons ’n nuwe natuur en word die oue met die nuwe vervang. In die gees gebeur die wonderwerk van alle wonderwerke. Ons word van binne af verander, kry ’n geestelike hartoorplanting en word ’n nuwe mens. Die sondige natuur word vervang met ’n nuwe, goddelike natuur.

Deur julle verbondenheid met Hom is julle ook besny, nie met die besnydenis wat deur mense verrig word nie, maar met die besnydenis deur Christus, en dit bestaan in die wegneem van die sondige natuur van die mens.

– KOLOSSENSE 2:11 (1983-VERTALING)

As jy Jesus as jou eie Verlosser aangeneem het en ten volle opgehou het om op jou eie werke staat te maak om jou te red, kan ek vandag die goeie nuus met jou deel dat jy ’n nuwe natuur gekry het. En dit is veel meer as ’n morele opgradering. Nee, jou hele geestelike hardeskyf is uitgehaal en jy het ’n splinternuwe een ontvang. Die groot verandering lê nie eerstens in jou dade nie, maar in jou binneste. Dit wie jy is, is nuut gemaak. Wanneer jou natuur verander is, vloei nuwe dade van gehoorsaamheid daaruit voort.

Wanneer jou natuur verander is, vloei nuwe dade van gehoorsaamheid daaruit voort.

Wys my jou ID asseblief

Hierdie nuwe natuur het ook alles met jou ware identiteit te doen en hierdie identiteit het alles met jou erfenis te doen.

Ek het jare lank gesukkel om te verstaan wat my nuwe identiteit in Christus is. Ek het al die gedeeltes gelees wat begin met ‘In Christus …’ en kon dit selfs opsê. Ek het selfs ’n papiertjie gehad wat my herinner het aan hierdie nuwe identiteit, met Skrifgedeeltes wat daarby pas. Ek het hierdie identiteit altyd toegepas in my verhouding met Jesus, maar iewers het ek gesukkel om te glo dat die Vader ook so oor my dink. Jesus was nog altyd die Persoon in die Drie-eenheid met wie ek die meeste kon identifiseer. Die Heilige Gees was aanvanklik vir my vreemd, omdat ek eers niks van Hom geweet het nie en toe baie seer gekry het toe Hy in ’n sekere kerk op ’n verkeerde manier aan my verduidelik is. (God het egter later hierdie verhouding kom herstel toe ek die Gees leer ken het as ’n persoon en nie ’n krag nie.) Maar my grootste struikelblok was my verhouding met die Vader. My ingesteldheid op prestasie het gemaak dat ek werklik gesukkel het om te verstaan hoe Hy oor my dink. Ek was altyd onseker en die onsekerheid het baie afgehang van my eie dade. En dis glad nie dat ek ’n slegte verhouding met my aardse pa het nie. Ek is bevoorreg om wonderlike ouers te hê wat my innig liefhet, dus het dit eerder te doen gehad met my verstaan van liefde en ware aanvaarding. Ek onthou hoe ek nagte om geworstel het met hoe die Vader na my kyk. Was Hy tevrede, was Hy teleurgesteld in my, moes ek harder probeer? In daardie dae het die volgende by my opgekom: ‘’n Mens se identiteit word bepaal deur die opinie van die hoogste gesag in jou lewe oor jou.’

Vir die meeste van ons is die hoogste gesag in ons lewens ons ouers, onderwysers of versorgers. Die uitsprake van hierdie persone definieer baie mense se hele lewe. ‘Ek wens jy was meer soos jou broer’ … ‘As jy maar net harder gewerk het’… ‘Jy is nie mooi genoeg nie’ … ‘Jy sal nooit enige iets in die lewe bereik nie’ … ‘Jy kan nooit niks klaarmaak nie.’ Hierdie woorde, hierdie opinies van mense wat gesag in ons lewens het, word die klankbaan wat oor en oor in ons gedagtes speel en stadig maar seker ons identiteit begin bepaal. Ons identiteit bepaal weer ons keuses en ons optrede. Die ander kant is net so waar. Die seun wat sy lewe lank gebalanseerde, positiewe uitsprake uit sy pa se mond hoor, het selfvertroue wat maak dat hy die dag van môre positief ingaan. Meisies wat van kleintyd hoor hoe waardevol hulle is en dit waarlik glo, het nie nodig om hulle waarde elders in die arms van ’n man te gaan soek nie.

Identiteite wat gevorm is, lewens wat verander is. Ek onthou ’n traumatiese gebeurtenis in graad een wat hierdie punt staaf. Ek was van kleintyd af daarop ingestel om die regte ding te doen. Wanneer ek ’n fout begaan het, was ek baie hard op myself, meer as gevolg van my persoonlikheid as my ouers se houding. Daar was altyd genade by hulle, maar ek het maar min met myself gehad. Ons het ’n klein toetsie geskryf en ek het die ondenkbare gedoen. Ek het nie geleer nie en uit vrees dat ek sou druip, het ek toe eerder afgekyk. Maar siende dat ek die ‘hoofseun’-tipe was en nie ’n gewoontemisdadiger nie, was my afkykvaardighede onderontwikkel! Die juffrou het my uitgevang. Die ergste was dat sy my daar voor die klas uitgetrap het met die woorde: ‘Jou pa is hoof van die bestuursliggaam en jy doen só iets! Skaam jou! Ek gaan seker maak dat hy hiervan uitvind.’ Vir ’n klein seuntjie wat niemand wou teleurstel nie en wie se identiteit in sy dade gesetel was, was dit ’n vreesaanjaende gedagte. Ongelukkig het haar woorde my jare lank bygebly en baie van my identiteit bepaal. ’n Vrees vir mislukking het aan my begin kleef en ek het geglo: ‘As ek misluk, is ek ’n mislukking.’ Dit is alles behalwe die waarheid, maar daardie leuen het my jare lank gejaag. Vir lank kon ek nie onderskei wie met my praat nie. Daar was stemme van veroordeling wat my geteister het en my lamgelê het, omdat ek van nature hard op myself is en die waarheid werklik wou najaag. Op ’n dag het ek genoeg gehad en kliphard geskreeu: ‘Ek wil nou weet. Wie lieg vir my? Toe, sê my! Wie lieg vir my? God, is dit U of is dit die duiwel?’ Daar was ’n lang stilte en toe daardie bekende sagte stem. ‘Retief, daar is net een wat genoem word “die vader van die leuen” en jy weet dit is nie Ek nie.’

Ek het Hom geglo en ek glo Hom nog steeds. Ek glo ‘Een woord wat God oor my lewe spreek, sal my vir ’n leeftyd onderhou.’ Hierdie waarheid het ek vroeg in 2007 in ’n erediens ontvang. Ek het daardie betrokke aand voor in die kerk gesit en luister hoe Francois Esterhuizen (Homie) ons oor die hart van die Vader leer. Aan die einde van die diens het hy ons tien minute in stilte laat sit sodat ons kon wag om te hoor wat God oor ons sê. Ek het dadelik beleef hoe Hy vir my sê: ‘Retief, staan op.’ Ek het opgestaan en nie omgegee wie my sien of wat hulle van my dink nie. ‘Sit jou voete uit mekaar uit. Bal jou vuiste.’ Ek het dit gedoen en soos Rambo gevoel. ‘Gooi jou skouers terug. Nog meer. Nog meer. Stoot jou bors uit en tel jou kop op. Nog meer.’ En toe kom die woorde wat ek nooit ooit sal vergeet nie. ‘Nou luister jy vir my, Retief: Jy … is … my … seun!’ God het op daardie oomblik die hemele oopgeskeur en my ware identiteit kom bevestig. Ek dra ’n ring met Hebreeuse woorde wat sê: ‘Hy het aan my gesê: Jy is my seun’ om my aan hierdie waarheid te herinner. Hoekom? Want ek vergeet. Want ek hoor dikwels baie ander stemme wat die teenoorgestelde vir my wil sê, stemme wat my met veroordeling en skuld peper, stemme wat my weer terug in prestasies wil indwing.

‘Remember who you are’

Een van die mooiste animasieflieks wat ooit gemaak is, The Lion King, verduidelik dit baie mooi. Simba is die seun van koning Mufasa. Ná ’n reeks tragiese gebeure waar sy pa sterf en sy oom Scar hom wysmaak dat dit sy skuld was, vlug Simba in skaamte weg van sy land af, weg van sy roeping af, weg van sy identiteit af. En so begin hy vergeet, soos ons almal maar doen, veral as die hakuna matata-plesiertjies van die lewe net te lekker word. Hy vergeet wie hy eintlik is. Dan word hy met die waarheid uit sy verlede gekonfronteer as hy sy refleksie in die water sien. Die stem van sy vader breek deur die wolke: ‘Remember who you are, remember who you are.’

Ons leef dikwels ook so in ’n ver land, daarheen gedryf deur skuld en skaamte, besig om alles weg te steek agter ’n plesierrit-lewe met ‘Whatever!’ as slagspreuk. Elke nou en dan is dit asof iets ons terugroep. ’n Vervreemde stem hier binne wat ons herinner wie ons eintlik gemaak is om te wees. ’n Stem wat ook vandag weer opnuut na jou roep. Jesus het jou ware identiteit op die vloekhout kom herstel. Die hartseer is dat soveel wedergebore Christene net die een helfte van die vers, die een helfte van die evangelie hoor. Dit is waarna John Eldredge in sy boek Waking the dead verwys as hy sulke gelowiges ‘half awake’ noem. Gelowiges wat weet dat hulle sonde vergewe is, maar geen idéé van hulle nuwe identiteit het nie.

Dit bring my terug na die tweede helfte van daardie vers in Romeine en ook na een in 2 Korintiërs.

… en hulle word deur sy genade sonder verdienste geregverdig deur die verlossing wat in Christus Jesus is.

– ROMEINE 3:24 (1933-VERTALING)

Want Hy het Hom wat geen sonde geken het nie, sonde vir ons gemaak, sodat ons kan word geregtigheid van God in Hom.

– 2 KORINTIËRS 5:21 (1933-VERTALING)

Kan jy sien wat gebeur het? Kan jy die identiteitvorming raaklees? In hierdie verse word regsterme gebruik. Die nuwe vertaling van die Bybel gebruik die woord ‘vrygespreek’ vir ‘geregverdig’. Wanneer iemand vrygespreek word, verklaar die een wat vryspreek dat die beskuldigde niks meer klagte teen hom of haar het nie. Vryheid is al wat oorbly. Die aanklag is laat vaar, en die beskuldigde is regverdig verklaar, weer in sy regte posisie (‘right standing’) teenoor die ander party. Daar kan nie meer ou koeie uit die sloot gegrawe word nie, want die prys is betaal en die skuld is afgeskryf. As jy 2 Korintiërs 5:21 van nader beskou, sal jy sien dat daar ’n uitruilaksie plaasgevind het. Plekke is geruil. Baie gelowiges verstaan egter net die eerste helfte van die uitruilaksie en gaan gevolglik hulle nuwe lewe in Christus half aan die slaap in. Sien in jou geestesoog hoe Jesus, die volmaakte Seun van God, heilig voor die Vader staan. Sien hoe Hy ’n koninklike kleed aan het. Wanneer die Vader na Hom kyk, kyk Hy na Hom sonder enige oordeel of aanklag omdat Jesus volkome heilig is. Dit is sy posisie, dit is sy ware identiteit. Aan die ander kant staan die mens – verwyder deur die aanklag van sonde teen hom of haar. Nie slegs die sondes wat gedoen is nie, maar sy of haar sondige natuur. Daar is vyandskap tussen die mens en die Vader en die eenheid wat daar eens in Genesis 1 was, is verbreek. Sien hoe die mens – ons – daar staan, geklee in ’n vuil kleed wat ons toestand simboliseer. In hierdie stukkende toestand gebeur die mooiste uitruilaksie …

Want Hy het Hom wat geen sonde geken het nie, sonde vir ons gemaak …

Die Vader se hart is om die wêreld met homself te versoen en vrede te herstel (Kol 1:19–20) en daarom laat Hy Jesus letterlik sonde vir ons word. Sien saam met my hoe Hy sy koninklike kleed uittrek en daardie vieslike, vuil lap oor sy skouers trek, sonde word en op daardie kruishout in ons plek sterf. Hoor hoe dit finaal van die kruis af eggo: ‘Waar die sondes vergewe is, is geen offer daarvoor meer nodig nie’ (Heb 10:18, 1983-vertaling). Maar dan daal daar stilte oor die koppie wat Golgota genoem word. Dit is asof die engele hulle asems ophou om te sien of ons die tweede deel van die uitruilaksie gaan aanvaar. Is dit genoeg dat ons weet Hy het in ons plek kom sterf of is daar dalk iets meer?

… sodat ons kan word geregtigheid van God in Hom.

Wanneer jy die verlossende dood van Jesus as jou eie aanvaar en erken dat Hy vir jou gesterf het, gebeur daar ook ’n tweede uitruilaksie. Sien hoe jy na daardie koninklike kleed stap en dit huiwerig in jou hande vashou. ’n Stem agter jou sê meteens: ‘Neem die vuil klere van hom weg … Kyk, Ek het jou skuld van jou weggeneem, en Ek beklee jou met feesklere’ (Sag 3:4, 1933-vertaling). Jou vuil kleed wat Hy gedra het, word geruil vir sy koninklike kleed van vryspraak, regverdigheid en heiligheid. Dit is asof jy nou voor die Vader kom staan in jou nuwe identiteit, vrygestel van alle skuld en geklee met Christus (sien Galasiërs 3:27, 1933-vertaling). ’n Nuwe mens, met ’n nuwe natuur – herstel tot jou oorspronklike posisie van Genesis 1. Wat by jou wedergeboorte gebeur, is ’n wonderwerk.

Ook julle wat vroeër vervreemd was en vyandig gesind deur die bose werke, het Hy nou versoen in die liggaam van sy vlees deur die dood, om julle heilig en sonder gebrek en onberispelik voor Hom te stel.

– KOLOSSENSE 1:21–22 (1933-VERTALING)

Kan jy jouself indink dat die heilige God jou nou ook heilig noem? Maar wat van my dade, wat van my gedagtes wat te dikwels hierdie waarheid heeltemal weerspreek? Ek glo hierdie waarheid het baie meer met jou identiteit as jou dade te doen. Wanneer jou identiteit deur sy uitruilaksie op die kruis verander is, sal jou dade ook al hoe meer in lyn kom met wie jy nou geword het. Paulus noem die gelowiges van Korinte ‘geheiligdes in Christus Jesus, die geroepe heiliges’ (1 Kor 1:2, 1933-vertaling) al berispe hy hulle later in die brief omdat hulle mekaar se nagmaalkos opeet. Later lees ons ook hulle het in verskeie sondes verval en alles behalwe soos heiliges opgetree. Ignoreer Paulus hulle sonde of verskoon hy hulle om maar daarin voort te gaan? Absoluut nie! Wat hy wel doen, is om hulle te herinner aan hulle ware identiteit. Dis asof hy hulle aan die bors ruk en sê: ‘Haai, julle heiliges! Hou op met hierdie onnosel sondes. Dit is nie wie julle is nie! Julle is duur gekoop en julle weet beter as dit. Komaan, onthou wie julle is. Word nou wat julle alreeds in God se oë is – geheiligdes, regverdiges! Laat julle dade in lyn kom met julle ware identiteit.’

Ek glo dat die Heilige Gees ook langs ons staan en ons aan ons ware identiteit herinner soos Hy ook aan ons sê: ‘Remember who you are’. Ek het vir ’n lang tyd gedink God is soos ’n 100 m-afrigter wat my uittrap as ek dit nie regkry om onder 12 sekondes te hardloop nie. Hoe harder ek probeer om my geestelike 100 m te hardloop, hoe meer kry ek dit nie reg nie en hoe meer voel ek soos ’n uiterste mislukking.

Maar dit is glad nie wie God is nie. Hy kla ons nie aan nie. Die een wat dit doen, is die duiwel (sien Sagaria 3:1–5). Die Griekse woord vir Heilige Gees is parakletos en verwys na iemand wat geroep is om langs iemand anders te kom staan en hulp te verleen, soos die advokate van die Romeinse tyd wat veral die armes in hulle regsake moes bystaan en moes opkom vir dié wat nie vir hulleself kon praat nie. Ek glo die Heilige Gees kom staan ook so by ons en roep ons ware identiteit uit. Hy herinner ons, Hy waarsku ons en veg vir ons wanneer ons nie vir onsself kan veg nie. Hy is eerder soos ’n afrigter wat langs ons staan en ons aanmoedig om nie moed te verloor nie. Hy herinner ons dat Hy ons meer as oorwinnaars gemaak het en dat ons tot alles in staat is deur sy krag wat in ons werk. Dit is die stem van die Bemoediger, die Een wat ons aanmoedig om nooit tou op te gooi nie.

Om seun te wees

Die eerste Luidkeels-album se hooftema was ons verhouding met Jesus. Hy is die Bruidegom en ons sy ewige bruid wat saam met die Gees uitroep: ‘Kom, Jesus, kom.’ Die album Luidkeels Hersien het weer te doen met my identiteit as seun in God se familie. Met die eerste Luidkeels was dit moeilik om vir die manne te laat insien dat hulle ’n ‘bruid’ is, aangesien die beeld van ’n ‘man in ’n wit rok’ nie altyd lekker op die oor val nie. Maar nou kan ek die dames lekker terugkry en hulle daaraan herinner dat hulle ‘seuns’ is. Albei hierdie identiteite moet deel van die gelowige se verstaan vorm. Die bruid-metafoor praat oor ons verhouding met Jesus en verwys na ons liefde vir Hom. Die seun-metafoor het alles te doen met ons verhouding met die Vader, die Een by wie ons moet hoor wat ons ware identiteit is. Hierin lê ons ware aanvaarding, sekuriteit en gesag as gelowiges opgesluit. As jy nie die stem van die Vader die waarheid oor wie jy is, kan hoor spreek nie, gaan jy op allerhande ander plekke probeer om hierdie aanvaarding te vind. Weet jy dat jy nou ’n seun in God se oë geword het? Nie ’n dogter of ’n kind nie, maar ’n seun! Onthou ons het netnou gesê dat ‘’n Mens se identiteit word bepaal deur die opinie van die hoogste gesag in jou lewe oor jou.’ Dalk het jy nooit ’n aardse vader gehad wat vir jou kon sê wie jy werklik is nie. Maar God is ’n Vader vir die vaderloses en Hy wil nuwe woorde van lewe en identiteit oor jou kom spreek. Glo Hom net.

Die Heilige Gees is soos ’n afrigter wat langs ons staan en ons aanmoedig om nie moed te verloor nie.

Ons nuwe natuur het alles met ons nuwe identiteit, waarvan seunskap so belangrik is, te doen. Hierdie nuwe identiteit het weer alles met ons erfenis te doen. Ek sal vir altyd dankbaar wees dat Alan Platt, leier van Doxa Deo, hierdie waarheid vir my oopgebreek het. Dit het my lank gevat om dit werklik te verstaan, en dit bly my verstom hoe arm die kerk ten opsigte van hierdie openbaring is. Wanneer die Bybel oor ons erfenis as gelowiges praat, verwys dit na ’n nuwe testament waarvan ons deel geword het. Die Ou Testament was die onvolmaakte, onvoltooide deel van God se werk. Elke nou en dan sou die profete verwys na die beter weg wat later sou kom – die voltooide werk, die ‘Nuwe Testament’. Hierdie erfenis, hierdie nuwe testament kon egter nie in werking tree voor die Een wat die testament opgestel het, gesterf het nie.

Daarom is Hy ook die Middelaar van ’n nuwe verbond. Sy dood het plaasgevind om mense te verlos van die oortredinge wat onder die eerste verbond begaan is, sodat dié wat geroep is, die beloofde ewige erfenis kan ontvang. Dit is soos met ’n testament: daar moet eers bewys word dat die testamentmaker dood is, want ’n testament word alleen geldig by die dood van die testamentmaker.

– HEBREËRS 9:15–17 (1983-VERTALING)

Toe God, die Testamentmaker, mens word en aan die kruis sterf, word die langverwagte testament (erfenis) geldig en vrylik beskikbaar vir almal wat in Christus is (sien Efesiërs 1:18–19, 1983-vertaling). Die hartseer is dat so min gelowiges besef dat hierdie erfenis hulle s’n is. Baie glo die erfenis gaan eers geldig word wanneer húlle eendag sterf. Alles behalwe! Die dood van Jesus het dit in ons eie lewens oopgebreek.

Om ons erfenis ons eie te maak, moet ons egter eers ons seunskap verstaan. In baie moderne Bybelvertalings word die Griekse woord vir seun (guios) met kind (teknon of nepios in Grieks) vertaal. Paulus verduidelik egter dat ’n kind, ’n slaaf en ’n seun elkeen ’n ander posisie in die huis inneem. In ’n huishouding het seuns sekere regte gehad, maar kinders (nepios oftewel suigelinge) en slawe het bitter min regte gehad. Kinders was nog nie erfgename nie. ’n Mens moet hierdie verskil verstaan om Galasiërs 4 te kan verstaan.

Maar ek sê: So lank as die erfgenaam ’n kind is, verskil hy niks van ’n dienskneg nie, al is hy heer van alles, maar hy staan onder voogde en bestuurders tot op die tyd tevore deur die vader bepaal.

– GALASIËRS 4:1–2 (1933-VERTALING)

Paulus verwys na gelowiges as erfgename wat onder die vorige bedeling nog onder die toesig van voogde was, naamlik die wet. Op hierdie punt het die vertalers ongelukkig, myns insiens, in albei ons Afrikaanse vertalings die belangrikheid van die ‘seun’ metafoor gemis, so ek gebruik die mees letterlike vertaling beskikbaar, Die King James-vertaling van die Bybel maak die verskil tussen dienskneg, seun en erfgenaam duidelik:

But when the fullness of the time was come, God sent forth his Son, made of a woman, made under the law, to redeem them that were under the law, that we might receive the adoption of sons. And because ye are sons, God hath sent forth the Spirit of his Son into your hearts, crying, Abba, Father. Wherefore thou art no more a servant, but a son; and if a son, then an heir of God through Christ.

– GALATIANS 4:4–7 (KING JAMES VERSION)

Wanneer Paulus van die ‘adoption of sons’ praat, verwys hy nie na ons hedendaagse manier van aanneming nie, maar na die seremonie waar ’n kind (nepios) ’n volwaardige seun (guios) en erfgenaam in sy pa se huis word. ’n Seun in daardie konteks (onthou God gebruik dit as metafoor om ons aan ons ware identiteit ná die kruisdood van Jesus te herinner) het ’n heeltemal ander posisie as ’n kind gehad. Omdat daar nie formele skole was nie, het ’n Joodse pa sy jong seun na verskillende leermeesters toe geneem wat hom in verskeie vakgebiede van die lewe moes oplei. Wanneer hierdie saamgestelde kurrikulum voltooi is, het die vader ’n sekere tyd bepaal wanneer die aannemingseremonie of bar mitzvah sou plaasvind. Tydens hierdie seremonie was daar verskeie simboliese rituele waarvan die twee vernaamstes met ’n kleed en ’n uitspraak te doen het. Die pa het ’n kleed voorberei wat deel van die seun se identiteitskepping was. Sy werk of posisie in die samelewing is hierdeur bepaal. ’n Seun het byvoorbeeld ’n bakkerskleed, skrynwerkerskleed of priesterkleed gekry, en dit is die aannemingskleed genoem. ’n Tweede belangrike gebeurtenis was die uitspraak wat die vader oor die seun gemaak het. Wat hy in die teenwoordigheid van die gemeenskap oor die kind gesê het, is as die waarheid oor daardie seun beskou, en was bepalend vir wat hy oor homself geglo het. Tot vandag toe roep Joodse vaders by hierdie seremonie: ‘Dit is my seun, dit is my seun!’ Indien hy dan in die wêreld ‘daar buite’ ’n uitspraak hoor wat in stryd is met die vader se waarheid, herken hy dit dadelik as ’n leuen. Onthou jy hoe Jesus in die Jordaan gedoop is en daar ’n stem uit die hemel gekom het? Dit was die stem van ’n Vader wat sy geliefde Seun se identiteit, waarde en roeping bevestig het.

Om seun te wees, beteken om erfgenaam te wees. Dit beteken dat ons met vrymoedigheid God nou ons Vader kan noem. Dit beteken dat ons in Christus geseën is met al die geestelike seëninge wat daar in die hemel is en erfgename van ’n nuwe verbond saam met Jesus geword het (sien Efesiërs 1:3, 1983-vertaling). Dit beteken dat ons in ’n posisie van outoriteit saam met Hom kan heers en nie meer as sukkelende sondaars na Hom hoef te kruip nie. Ons status, ons posisie en ons identiteit is nou dié van ‘seun’. Die skrywer van Hebreërs beskryf in hoofstuk 1 en 2 wat Jesus as Seun op aarde kom doen het. Tot en met hoofstuk 2:9 is dit asof die skrywer met Jesus spog en sy uitnemendheid beklemtoon. Vanaf vers 10 wys die skrywer ons egter dat Jesus, die eersgebore Seun, gekom het sodat daar ook baie ander ‘seuns’ vir God gebore kon word. Ongelukkig is die term ‘seuns’ hier ook vervang met ‘kinders’ – ek voeg dit in hakies by.

God, ter wille van wie alles bestaan en deur wie alles ontstaan het, wou baie as sy kinders (seuns) tot heerlikheid lei. En daarom was dit reg dat Hy hulle Leidsman tot die verlossing deur lyding heen tot volmaaktheid sou bring. Hy wat heilig maak, sowel as die mense wat geheilig word, is almal uit een Vader. Om hierdie rede is Jesus nie skaam om hulle sy broers te noem nie. Hy sê tog: ‘Ek sal u Naam aan my broers bekend maak, in die samekoms van die gemeente sal Ek u lof besing.’

– HEBREËRS 2:10–12 (1983-VERTALING)

Hoor ook hoe Galasiërs 3:26 dit in die New International Version bevestig: ‘You are all sons of God through faith in Christ Jesus, for all of you who were baptized into Christ have clothed yourself with Christ.’

Kan jy dit sien? Kan jy sien dat jou identiteit voor die Vader vir ewig verander het op die dag toe jy jou geloof in Jesus geplaas het? Hy was die eerste Seun en het deur sy heldedaad aan die kruis die weg gebaan vir baie ander ‘seuns’ van die Vader. Jy het ’n nuwe identiteit en Jesus is glad nie skaam om jou sy broer te noem nie! Daar is baie gelowiges wat nie verstaan dat hulle God nou ‘Abba, Vader’ kan noem nie. Baie van ons besef nie dat ons volkome vrygespreek is en nou in hierdie seunskap voor God kan leef nie. Jy sien dit duidelik wanneer iemand in sonde verval het of die pad byster geraak het. Hulle prestasie-teologie vereis dan dat hulle weer van voor af moet begin en hulleself weer terug in God se teenwoordigheid in moet ‘verdien’. Hulle sê: ‘Ek is maar net ’n arme sondaar wat dit so elke nou en dan regkry om heilig te leef.’

Iemand wat egter regtig weet watter uitruilaksie op die kruis plaasgevind het, sal eerder sê: ‘Ek is ’n geheiligde seun van God wat tydelik vergeet het wie ek werklik is en teen my ware identiteit in gesondig het. Ek kan met vrymoedigheid na my Vader gaan en die vergifnis ontvang wat Hy al lank gelede vir my gegee is. Hierdie sonde verander niks aan my geskenkte identiteit nie!’

Lewe in ’n nuwe identiteit

Ek is bevoorreg om ’n wonderlike gesin om my te hê. My ouers is fantasties en ek kan my sussies, broer en aangetroudes werklik my vriende noem. Ek leer so baie by hulle almal. My ousus en haar man het duidelik in my ouers se voetspore gevolg en ook vier kinders die lig laat sien! Hulle is sulke goeie ouers en hulle kinders weet dat hulle liefgehê is. Ook wanneer die paplepel uitkom en die ‘Badkamer toe!’ opdrag deur die gange weerklink. Niemand hou van dissipline nie. Nie kinders nie en ook nie ouers nie. Maar dit is deel van die lewe en een van die mooiste uitdrukkings van ware liefde.

So dissiplineer God ook sy seuns. Dit het niks met straf vir ons sondes te doen nie. Jesus het klaar daarvoor aan die kruis betaal! Die dissipline het eerder te doen met snoeiwerk aan ons karakter sodat ons meer vrug kan dra (sien Johannes 15) en die eie-ek kan neerlê. In Hebreërs 12 leer Hy dat as ons nie hierdie dissipline deurgaan nie, ons nie werklik sy seuns is nie. ’n Liefdevolle Vader laat juis moeilike tye in ons lewens toe om onsuiwerhede na die oppervlak te bring sodat ons in ons ware identiteit gevestig word. Hy stel ons onsekerhede en vrese (in Engels ‘insecurities’) bloot sodat ons alle valse identiteitvormers kan laat staan en ons ware identiteit in Hom vind. Omdat ek weet Hy aanvaar my volkome in Jesus Christus en dat ek sy seun genoem word, aanvaar ek sy suiwering met vrymoedigheid. Ek hoef nie in ’n hoekie te gaan sit en myself jammer te kry as ek ’n fout maak nie. Dit is OK! En ek kan inspraak en kor reksie in my lewe toelaat. Ek kan in sy arms in hardloop, onthou dat ek sy seun is en vergifnis vra. Seunskap sluit altyd identiteit en dissipline in. ‘Endure hardship as discipline. God is treating you as sons,’ sê Hebreërs 12:7 in die New International Version. Om dit te laat gebeur gebruik God dikwels aardse geestelike vaders om ons onsekerhede vir ons uit te wys. Dit is hoekom dit so belangrik is om in ’n geestelike omge wing te wees waar geestelik volwasse leiers, wat hulle vrese en on seker hede reeds afgelê het, ’n omgewing skep waar ons kan groei.

Wanneer ons egter nie seunskap en ware aanvaarding voor die Va der verstaan nie, sal ons maklik bedreig voel en op die verdediging wees oor ons onsekerhede. Ons het almal vrese en ons moet almal daarvan vry word. As ek weet hoe die Vader in Christus oor my voel, dan kan ek mense se kritiek en teregwysing baie makliker omhels en sien as ’n geleent heid om nog dieper in my ware identiteit te kan instap. Ek glo ook God dissiplineer ons nie net om dinge in ons verhouding met Hom reg te stel nie, maar ook om ons voor te berei vir dinge wat nog moet kom. As jy in die weermag opleiding ontvang, leer jy dissipline aan vir alles wat la ter na jou toe sal kom. God weet wat voorlê en Hy weet waarin jy opleiding moet ontvang. Hy weet watter stryd op jou wag en maak jou hart en karakter sterk daarvoor.

As ek weet hoe die Vader in Christus oor my voel, dan kan ek mense se kritiek en teregwysing baie makliker omhels en sien as ’n geleentheid om nog dieper in my ware identiteit te kan instap.

My reis na hierdie diep identiteitsvorming was lank. Die Vader het lank terug al met my oor my seunskap gepraat, maar ek kon dit nooit glo nie. Dit was te goed om waar te wees en my mislukkings was net te groot in my eie oë om my ware posisie te kon insien. Die Vader moes oor ’n lang tydperk baie leuens afbreek en herstel bring. Ek moet nog steeds veg om aan hierdie waarheid vas te hou, want die aanvalle is groot. Dit is gewoonlik onkunde of veroordeling wat ons van hierdie waarheid af weghou.

Wat van jou? Glo jy dat God se guns elke keer verander wanneer jy sonde doen? Glo jy sy aanvaarding van jou is afhanklik van jou vermoë om nooit foute te maak nie? Ken jy Hom as Vader en ken jy jouself as geliefde seun en nie slegs die bruid van Jesus nie? Het jy al die wonderlike erfenis ontdek wat nou wettiglik joune in Christus is? Met die opneem van Luidkeels Hersien wou ek in een lied ‘Skrif op Skrif’ sing wat die wonderdaad wat aan die kruis gebeur het, vier. ‘Deur die kruis’ is daaruit gebore en herinner ons aan hierdie wonderwerk! Mag jy ophou glo dat jy nie goed genoeg is nie. Mag jy aan die einde van jouself kom, daar aan jouself sterf en jou ware identiteit in Christus voor die Vader ontdek. Mag jy nooit die skatkis van die volmaakte werk van Jesus aan die kruis net halfpad oopmaak nie. Lees hierdie woorde, sing hierdie woorde en glo met jou hele hart dat dit ook vir jou oorgenoeg is!

Deur die kruis

Ek’s gedoop in die dood van Christus, ek’s gewas in die bloed van die Lam.

Die skuldbrief teen my is vernietig, soos dit daar aan die kruishout hang.

Ek’s gekoop met die prys van ’n lewe, ek’s geruk uit die helvuur se vlam.

Die ou mens in my is gekruisig, soos dit daar aan die kruishout hang.

Die skeiding is geskeur, die bloed het klaar gevloei.

U genadetroon staan oop voor my en ek kom …

Deur die kruis is ek vrygemaak, deur die kruis is my straf gedra.

Deur die kruis kan ek kom na U, Vader, vrygekoop, nuutgemaak.

Deur die kruis is ek dood vir die sonde,

deur die kruis is ek dood vir myself.

Deur die kruis kan ek kom na U, Vader, vrygespreek, ’n nuwe mens.

Deur die kruis alleen kan ek kom, nes ek is, na u genadetroon.

HOOFSTUK 4

OORGENEEM

HOOFSTUK 4

Oorgeneem

Soos enige warmbloedige burger van ons mooie land is ek ’n kranige rugbyondersteuner! Die kenners sê mos jy kan op ’n Maandag ná die wedstryd aan die ekonomie sien of die Bokke gewen het of nie. Dit is deel van wie ons as ’n nasie is en dit verstom my altyd om te sien wat die krag van sport in ’n samelewing is. Ek het ook rugby op skool gespeel en my oomblikke van glorie gehad. Jy vergeet nooit die reuk van Deep Heat voor die game, daardie eerste tackle, die ekstase van ’n oorwinning nie. Baie mense wat my die eerste maal in lewende lywe sien, skrik vir my lengte – soos my pa en broer draai ek net duskant die tweemetermerk. ’n Mens lyk mos nooit so lank op die televisie nie. My lengte was maar altyd die ding wat my in die rugbyspan gehou het, want ek moet erken dat my balbeheer nie van die beste is nie. Maar as jy my destyds gevra het of ek vir die Springbokke wou uitdraf, het ek dadelik ‘Ja’ geantwoord! Miskien deel jy ook in hierdie droom; kom ons speel in elk geval ons kry ’n oproep van Peter de Villiers, afrigter van die Bokke. (Dames, wees maar geduldig en speel saam, al is dit moeilik om julle in daardie testosteroonbelaaide, barbaarse spel in te dink!)

‘Hallo daar! Dit is Peter de Villiers van die Bok-kamp af. Ons is besig om hier in George te oefen vir die wêreldbekertoernooi en die keurkomitee het besluit om jou in die oefengroep in te sluit. Hoe gou kan jy hier wees?’

Jou opgewondenheid loop oor as jy senuweeagtig antwoord: ‘Dis reg, oom Peter … ag, ek bedoel, Coach. Ek pak gou my goedjies.’

Daar aangekom, ontmoet jy al die manne. Helde soos Victor, Schalk en Bakkies troon bo jou uit en jou mond is skoon droog van die spanning. Die volgende oggend kom jy slaggereed na die veld toe. Jou oë blink van pure vreugde waar jy in jou Springbok-oefenklere staan en rondtrippel. Peter kom aangestap en sê: ‘Goeiemôre, welkom hier.’

‘Dankie, Coach,’ antwoord jy stotterend.

‘Jy’t so ’n dag of twee laat aangekom … Sien jy daardie koppie? Gaan hardloop hom twaalf keer uit.’

Jy kyk hom lank aan, gooi jou oë in die rigting van die koppie en gee ’n uitdagende laggie. ‘Coach, Coach. Jy kan seker nie ernstig wees nie! Dis ’n goeie grappie. Weet jy, Coach, ek het so pas ’n groot ontbyt geëet en my ervaring het my al geleer dat mens nie so gou ná ’n ete moet gaan draf nie. Coach verstaan mos die naarheidsfaktor!’

Later speel jy losskakel en elke keer wanneer jy die bal kry, skop jy dit. Peter het jou uitdruklik beveel om die bal te laat loop sodat die vleuels oefening kan kry.

‘Wat maak jy? Het jy nie ore nie?’ bulder hy van die kantlyn af. ‘Pass die bal, man!’

Jy gaan staan arrogant, hande in die sye, eenkant en sê: ‘Coach moet onthou ek speel al jare hierdie game en my ervaring op hoërskool het my geleer dat ’n goeie skop altyd die beste opsie is. Soos oom Naas van ouds …’

Belaglike voorbeeld, nè? Dit sal mos nooit by die Springbokke geduld word nie. Wat die afrigter vir jou sê om te doen, dit doen jy! Met so ’n houding sal jy dadelik jou vliegtuigkaartjie huis toe kry.

Maar as hierdie voorbeeld dan so belaglik is, hoekom doen ons presies dieselfde met die Here?

En wat noem julle My: Here, Here! en doen nie wat Ek sê nie?

– LUKAS 6:46 (1933-VERTALING)

In die lig van ons voorbeeld kan Peter de Villiers ook vra: ‘En wat noem jy my “Coach, Coach!” en doen nie wat ek sê nie?’ Jesus is in hierdie gedeelte besig om met die ‘kerkmense’ van sy tyd te praat. Sy woorde is reguit en sny diep. Hy draai nie doekies om nie. Elders word dit nog sterker gestel:

Elke boom wat nie goeie vrugte dra nie, word uitgekap en in die vuur gegooi. So sal julle hulle dan aan hulle vrugte ken. Nie elkeen wat vir My sê: Here, Here! sal ingaan in die koninkryk van die hemele nie, maar hy wat die wil doen van my Vader wat in die hemele is.

– MATTEUS 7:19–21 (1933-VERTALING)

Op vaste fondamente

Dit is een van daardie ontstellende Skrifgedeeltes wat ons liewer wil oorslaan, maar dit is so nodig om ons na dieper plekke van oorgee te neem. Jesus is eintlik besig om ons te leer hoe om die storms van die lewe te trotseer. Hoeveel maal sien ek nie hoe mense ingee sodra die kleinste stormpie oor hulle losbreek nie! Hulle fondasies word geskud en kort voor lank is hulle kwaad vir die Here en het hulle geestelike huis in duie gestort. As ek na my eie lewe kyk, kan ek nou ook verstaan waarom terugslae my ook baie maal onderkry.

Van kleintyd af hoor ons die storie oor die twee bouers: een wat sy huis op sand gebou het en een wat op die rots gebou het. Die vloedwaters het gekom en die fondasies van die huise getoets. Dit is wat die storms in ons lewens altyd doen. My vriend, maak eens en vir altyd vrede daarmee: Die storms gaan kom, dit is onvermydelik! Hoe dit jou beïnvloed, of jou huis staande bly en of dit ineenstort, verklap altyd die fondasie van jou huis. Die hartseer is dat baie mense se geestelike huise op valse fondasies gebou is. En ek praat nou van wedergebore Christene, nie van ‘Naamchristene’ of ongelowiges nie.

Wat is hierdie fondasie dan waarvan Jesus hier praat? Die maklike antwoord is om te sê dat Jesus, die Rots, self die fondasie is waarop die wyse bouer gebou het. Dit is verseker die waarheid, maar ons moet ook verstaan wat dit beteken om die ‘ware’ Jesus as ons fondasie te hê. Baie van ons ken Hom net as ‘liewe Jesus’, maar Hy is meer as dit. Hy word ook genoem ‘Here’ en as Hy werklik Here is, wat vereis dit van my? Die twee bouers het albei na Jesus gekom en na sy woorde geluister, maar wat hulle daarna gedoen het, het verskil en daarom het hulle fondasies ook verskil. As jy die gedeelte van agter af lees, word hulle fondasies duideliker.

‘Hy is soos ’n man wat ’n huis bou, wat gegrawe en diep ingegaan en die fondamente op die rots gelê het; en toe die vloedwater kom en die stroom teen daardie huis losbreek, kon hy dit nie beweeg nie, omdat sy fondamente op die rots was,’ sê Jesus in Lukas 6:48 (1933-vertaling). Hierdie man het sterk fondasies gehad. Watter tipe man word hier beskryf? ‘Elkeen wat na my toe kom en na my woorde luister en dit doen …’ sê Jesus in vers 47. En die dwase bouer met die swak fondasies? Hy is soos ‘’n man wat ’n huis sonder ’n fondament op die sand bou, en die stroom het daarteen losgebreek en dit het dadelik geval, en die instorting van daardie huis was groot’ (v 49b). Watter tipe mens word hier beskryf? Jesus sê dit ook vir ons: Hy is iemand wat Jesus se woorde ‘hoor en dit nie doen nie …’ (v 49a).

Kyk mooi na die verskil tussen die fondasies: Albei bouers het na Jesus gekom en na sy woorde geluister. Die verskil was dat die een die woorde gaan doen het en die ander een nie. Die huis wat bly staan het, is gebou op die fondasie van gehoorsaamheid. Dit is ook waarom Jesus hierdie gelykenis begin met die woorde ‘En wat noem julle My: Here, Here! en doen nie wat ek sê nie?’ Jesus is besig om direk met hulle oor gehoorsaamheid te praat. Hy sê dit baie reguit: ‘Nie elkeen wat vir My sê: Here, Here! sal ingaan in die koninkryk van die hemele nie, maar hy wat die wil doen van my Vader wat in die hemele is’ (Matt 7:21, 1933-vertaling). Die fondasie wat Jesus hiervan praat het alles met gehoorsaamheid te doen. ’n Fondasie van heerskappy.

Wat noem jy my?

Hoeveel van ons sit nie al jare in die kerkbanke en hoor die woord van God week in en week uit nie? Die siekte in die kerk is nie dat ons nie genoeg weet nie, maar dat ons altyd dink daar moet nog meer geleer word en groter openbarings gesoek word, terwyl ons nie eens in die basiese dinge gehoorsaam is nie.

En wat het ’n gebrek aan gehoorsaamheid te doen met die manier waarop mense Jesus aanspreek? Waarom sê Jesus eintlik: ‘Hoor hier, as julle nie gaan doen wat Ek sê nie, as julle My nie wil gehoorsaam nie, moet julle my liewer nie Here noem nie.’ Wat is die probleem met die woord Here?

Die woord Here kom van die Griekse woord koerios af. Jy kan dit vertaal met ‘Heer, meester, eienaar, baas, om gesag te hê’. Wanneer iemand in die Bybel Heer genoem word, word twee dinge daarmee erken: gesag of outoriteit en onderdanigheid. Jy het erken dat jy onder die heerskappy van daardie persoon gestaan het. Jy kon nie iemand Heer noem en dan nie in gehoorsaamheid aan daardie persoon leef nie. Ongehoorsaamheid het gelei tot straf, selfs die doodstraf.

Die heerskappy van Christus is seker een van die mees sentrale temas in die Bybel. Tog word dit meestal misgekyk. In Handelinge 2:36 (1933-vertaling) word dit wat Jesus vir ons geword het baie duidelik gestel: ‘Laat dan die hele huis van Israel sekerlik weet dat God Hom Here en Christus gemaak het, hierdie Jesus wat julle gekruisig het.’

Here en Christus. Christus, die Messias, die Gesalfde, verwys na die reddende werk van Jesus, na dit wat aan die kruis gebeur het toe Hy die dood finaal oorwin en ons uit die duisternis kom ruk het. Wanneer jy waarlik ’n wedergebore kind van God geword het, sal jy kan getuig van hierdie wonderbare magsdaad van redding en ken jy Jesus as jou Redder. Die dag toe ek die redding en verlossing van Jesus gesmaak het, was die verligting groot en die wonder daarvan oorweldigend. Jesus as my Here, my Meester, my Koning en Eienaar het ek wel eers baie later leer ken. Was ek gered voor daardie dag? Vir seker, maar daar was baie areas in my lewe wat nog nie onder die heerskappy van Christus gestel was nie. Dit is ongelukkig so dat baie goedgelowige Christene Jesus as hulle Verlosser aanneem, maar nie besef dat Hy ook hulle Here (in die regte verstaan daarvan) moet wees nie.

Hy het ons uit die mag van die duisternis weggeruk en ons onder die heerskappy gestel van sy Seun wat Hy liefhet.

– KOLOSSENSE 1:13 (1983-VERTALING)

Die Nuwe Testament plaas ’n sterk fokus op die heerskappy van Jesus in ons lewens. Daar word in die Nuwe Testament vier en twintig keer na Jesus as die Verlosser verwys teenoor die sewe honderd sewe en veertig keer waar Hy Here genoem word. Jesus is die Lam én die Leeu. As die Lam bring Hy ’n verlossingsoffer en as die Leeu herinner Hy ons aan sy koningskap en gesag. Ken jy Jesus as albei? ’n Mens kan maklik die kwessie van gehoorsaamheid en die koningskap van Christus verkeerd verstaan. Baie mense sien God as ’n veraf, kwaai ou man met ’n wit baard wat om elke hoek en draai gevrees moet word, want Hy staan net reg om ons te straf. Dit is ’n baie wettiese en onpersoonlike manier om God te sien, en glad nie waarna ek verwys nie. Ons het mos in die vorige hoofstuk gesien dat ons uit genade gered is, ons identiteit met daardie uitruilaksie gevestig is en dat gehoorsaamheid dan vloei vanuit sy reddingswerk aan die kruis. Ek glo Jesus het finaal ons straf aan die kruis gedra en daar is niks wat ons kan doen om ons saligheid te verdien nie. Dit is slegs uit genade dat ons gered word en dit is sy liefde wat ons tot bekering lei. Wat ek wel vrees, is dat die appelkar heeltemal omgegooi is en dat veral jonger mense in reaksie teen die beeld van ’n kwaai God genade begin misbruik het as dekmantel om sonde te doen (sien Judas 4). In ’n samelewing waar gesag as iets slegs gesien word en elke leier uitgedaag en wantrou word, kan God se heerskappy oor jou dalk vir jou ’n probleem wees. Maar dit sal hartseer wees as ons oor totale oorgawe gesels en nie duidelikheid kry oor heerskappy en gehoorsaamheid nie. Ons is in hierdie land so gewoond aan die term ‘demokrasie’ dat ons dink dit is hoe dit in die kerk en geloof ook moet wees. God het ’n koninkryk, nie ’n demokrasie nie. Hy is die koning. Punt. Wat Hy sê, is die waarheid en dit bly vir ewig staan. Soos my ma altyd vir my sê: ‘Deal with it!’

God het ’n koninkryk, nie ’n demokrasie nie. Hy is die koning. Punt. Wat Hy sê, is die waarheid en dit bly vir ewig staan. Soos my ma altyd vir my sê: ‘Deal with it!’

Ek weet baie mense het al sulke slegte, manupilerende ervarings met leiers gehad dat hulle verkies om eerder na God te kyk as die Lam en die Bruidegom en die Vader. Hy is dit ook, maar altyd meer as dit. Hy is ook die Leeu, Hy is ook die Verterende Vuur, Hy is ook die Koning. Maar hier kom die verskil in. Hy is ’n góéie Koning. ’n Koning met al die outoriteit, maar ook met al die liefde wat nodig is om my en jou veilig in die volle waarheid te lei. Is volmaakte liefde nie juis beskermende liefde wat ons gereeld aan die gevare van die lewe moet herinner nie? Wanneer ons gekonfronteer word deur die waarheid en sonde in ons ontbloot word, kan ons óf daarteen rebelleer, óf slegs veroordeling ervaar óf dit doodeenvoudig as sonde bely en toelaat dat sy genade ons skoonwas en ons leer hoe om dit nie weer te doen nie.

Die beheertoring

Wie heers werklik in jou hart? Is die beheerkamer van jou lewe al deur die ware Here oorgeneem? Ons het in hoofstuk 1 gesien dat aanbidding baie meer as lippetaal is. As dit net liedjies is wat ons sing en ons lewens getuig nie daarvan nie, dan word ons skynheiliges genoem. Ons woorde en dade moet ooreenstem. Ek kan maklik sing ‘U is my Here’ (en hoeveel keer gebruik ons nie daardie woordjie in ons sang en gebede nie?), maar as ek na my lewe kyk, sien ek dat ek voor baie ander dinge buig in plaas van voor die enigste ware Here. Toe ek die liedjies vir Luidkeels Oorgegee begin skryf het, het die tema van heerskappy die hele tyd deurgeslaan. Hier is die grootste geheim van liedjieskrywers: Die dinge waaroor ons skryf, is gewoonlik die dinge waarmee ons die meeste sukkel! Binne ons eie soeke na die waarheid en oorwinning vloei die antwoorde oor in ons lirieke. Ek is veral die laaste twee jaar ontsettend baie uitgedaag op die gebied van heerskappy. Is Jesus werklik die Koning van my hart, die enigste Een voor wie ek sal buig? ‘Kom heers in my’ het ’n kreet van oorgawe in my lewe geword. Toe ek dit geskryf het, was my begeerte om die begrip gehoorsaamheid op ’n meer omvattende manier te verduidelik. Hier is ’n gedeelte van die lied:

Kom heers in my

Daar is geen ander voor wie ek sal buig.

Om te doen wat U sê, is om my liefde te wys.

In hierdie hart sal net een Naam regeer: dit is Jesus.

Jesus (Jesus), U is (U is)

lewe in oorvloed, oorwinning wat binne my leef

en binne my heers.

Jesus (Jesus), U is (U is)

meer as my Redder, U’s Koning en Meester wat heers en binne my leef.

Kom heers in my!

‘Om te doen wat U sê, is om my liefde te wys.’ Gehoorsaamheid sonder liefde is slawerny; liefde sonder gehoorsaamheid is selfsugtig en vlak. Ons word in ons verbondenheid met Christus en wat Hy aan die kruis vir ons gedoen het nie meer slawe genoem nie, maar seuns en mede-erfgename saam met Jesus, ons ouer Broer (sien Romeine 8:14–17). Gesonde gehoorsaamheid, daarenteen, vloei natuurlik vanuit ’n liefdesverhouding met iemand. Toe ek jonger was, moes ek my ouers gehoorsaam omdat dit ‘die regte ding’ was om te doen (en omdat ek gefoeter is as ek nie luister nie!). Noudat ek ouer is en ’n bietjie meer oor die lewe weet en dinge nie net met selfsugtige motiewe doen nie, wíl ek hulle gehoorsaam omdat ek hulle liefhet. Dit is my keuse en my voorreg. Ware gehoorsaamheid word altyd ten diepste deur liefde gemotiveer. Dit is hoekom Jesus in Johannes 14 en 15 hierdie potensieel ‘vyandige’ begrippe, liefde en gehoorsaamheid, in perfekte harmonie bring.

As julle my liefhet, sal julle my opdragte uitvoer.

– JOHANNES 14:15 (1983-VERTALING)

Niemand het groter liefde as dit nie: dat hy sy lewe vir sy vriende aflê. Julle is my vriende as julle doen wat ek julle beveel.

– JOHANNES 15:13–14 (1983-VERTALING)

Jesus belowe vriendskap vir ons wanneer ons doen wat Hy sê. My en jou diepste motivering moet ons liefde vir Jesus wees. Hoekom sê jy ‘Nee’ vir versoekings? Hoekom beveg jy sonde in jou lewe? Wat bring jou tot die oortuiging dat jy jou rug op verkeerde dinge moet draai? As jy enigsins iets anders antwoord as ‘my liefde vir God’, kan ek jou waarborg dat daardie versoeking jou een of ander tyd gaan oorweldig.

’n Week voor die opname van Luidkeels Oorgegee het ek een dag ’n desperate SMS na my ‘accountability partner’ (verantwoordingsmaat) gestuur en hom gevra om vir my te bid. Ek het voor ’n enorme versoeking gestaan en ek was teen daardie tyd fisiek so moeg dat ek maklik sou ingee. Sy antwoord aan my was: ‘Retief, moenie nee sê vir hierdie versoeking omdat jy volgende week ’n CD opneem en reg wil wees nie. Sê nee daarvoor net omdat jy Hom bo alles liefhet en Hy alleen die Here van jou hart is.’ Deur sy genade kon ek daardie dag ‘Nee’ sê en help daardie motivering my nog steeds om ‘Nee’ te sê. Dink vir ’n oomblik aan ’n versoeking waarin jy jouself dikwels bevind. Waar is Jesus ten tye van die versoeking? Kan jy Hom sien? Kan jy sien dat Hy reg langs die versoeking staan en jou in die oë kyk en vir jou vra: ‘My beminde, wie gaan jy kies? My of hierdie valse plesier waarvoor jy tydelik wil buig?’ Ek glo dat elke versoeking eintlik ’n oorlog om twee sake is: intimiteit (wie jy gaan liefhê) en heerskappy (voor wie jy gaan buig). Dit is ’n saak van liefde en gehoorsaamheid. En hulle kan in wese nie van mekaar geskei word nie. Jy kan van jou intiemste oomblikke met jou Redder beleef die oomblik wanneer jy Hóm in plaas van die versoeking kies. Maar wanneer ons ons rug op sonde draai en nie dadelik na ’n sterker krag, Christus, toe hardloop nie, sal die sonde se krag ons stadig maar seker teruglok.

Een van die algemeenste vrae wat elke jeugleraar iewers in sy bediening moet antwoord is: ‘Ekskuus, Dominee, hoe ver is te ver? Kan ek maar vat? Bo die klere, onder die klere?’ Vir die Christen wat heerskappy verstaan en in sy hart uitgemaak het wie daar sal heers, is die vraag eerder: ‘Hoe ver kan ek wegbly?’ Hoekom moet ons so naby aan die afgrond speel dat ons die hele tyd met sonde flankeer? Die vraag is nie hoekom Eva daardie dag die vrug geëet het nie. Die vraag is eerder: ‘Wat het sy by die verdomde boom gemaak?’ Wanneer Jesus werklik die Here van jou hart is, het jy later nooit meer enige motivering van ‘buite’ nodig om jou daarvan te oortuig dat iets sonde is nie. As ‘Here’ ook ‘Eienaar’ beteken, behoort ek nie meer aan myself nie. Hoor wat Paulus ons leer.

Julle moet niks met seksuele losbandigheid te doen hê nie. Elke ander sonde wat ’n mens doen, vind buite sy liggaam plaas, maar iemand wat seksueel losbandig lewe, vergryp hom aan sy eie liggaam. Of besef julle nie dat julle liggaam ’n tempel van die Heilige Gees is nie? Julle het die Heilige Gees, wat in julle woon, van God ontvang, en julle behoort nie aan julleself nie: julle is gekoop, en die prys is betaal. Julle moet God dus in julle liggaam verheerlik.”

– 1 KORINTIËRS 6:18–20 (1983-VERTALING)

Ons behoort nie meer aan onsself nie. Ons het ’n nuwe Eienaar. Oor jou en my lewe staan geskryf: ‘Onder nuwe bestuur’. Ons kan nie meer besluite neem volgens ons eie begeertes of goeddunke nie. Iemand anders is nou in beheer. Wanneer ek ’n pad van dissipelskap met manne stap, is dit een van die eerste dinge waaroor ons gesels. In ’n stadium het ek iemand gehelp wat toe nog saam met sy meisie gebly het en al die ‘regte’ verskonings daarvoor gehad het. Ek het met hom die beginsels van heerskappy gedeel en hy was oortuig dat Jesus sy Redder, maar nog nie heeltemal sy Here was nie. Ons het met ’n gebed die Here gevra om volle heerskappy van sy lewe te neem. Hy het toe uit sy eie vir my gesê hy besef dat die saamblyery nie God se wil is nie. Hy kon nie ’n dag langer in kompromie verder leef nie en het die streep getrek. Ek het nooit die sonde aangespreek nie, maar die Here vertrou om hom te oortuig. Dit is die krag van heerskappy en die verstaan dat Jesus die Here van alles in ons lewens moet wees. Louie Giglio, leier van die Passion Movement, het eenmaal gesê: ‘There’s only one word that can stand before the word “Lord” and that is “yes”. I cannot say “No, maybe, later, let me first go and ask my girlfriend … Lord.” If I call Him Lord, I have to back it up by my obedience.’

Het jy dit al vir jouself uitgemaak dat niemand anders die ereplek in jou hart sal inneem nie? Is die beheertoring van jou lewe al werklik deur die enigste Here oorgeneem? Iemand het eenmaal gesê: ‘If He isn’t Lord of all, He’s not Lord at all.’ Jesus wil meer as net jou Redder wees. Hy wil ook jou Koning wees en met volle gesag in jou lewe kom heers. Hy wil elke deel van jou lewe kom beheer, maar jy alleen hou die sleutels tot die kamers van jou hart. Is jou finansies onder sy heerskappy? Wat van jou verhoudings, jou toekomsdrome, jou talente? Die hartseer is dat so baie van ons nie regtig glo dat Hy weet hoe om in ons te heers nie. Baie jongmense verstaan sy opdragte verkeerd en dink dit haal al die pret uit die lewe. Die ‘Medianiete’ sal in die media verkondig dat Hollywood waarlik vry is. Hierdie sogenaamde vryheid word dan later die ding wat hulle in kettings hou en hulle wens dan dat iemand hulle ten minste net met ’n paar reëls kan help onderskei tussen reg en verkeerd. God se reëls en opdragte was nog altyd daar om ons juis in vryheid te hou en nie om ons vryheid weg te neem nie. Wanneer ek elke area van my lewe onder sy heerskappy begin stel, word gehoorsaamheid nie meer opsioneel nie. Die finale woord lê dan by my Here, my Eienaar, my Meester.

Jesus wil meer as net jou Redder wees. Hy wil ook jou Koning wees en met volle gesag in jou lewe kom heers. Hy wil elke deel van jou lewe kom beheer, maar jy alleen hou die sleutels tot die kamers van jou hart.

’n Geveg vir waarheid

Die geskiedenis bly homself altyd herhaal. Die sogenaamde liberale teologie van ons postmoderne samelewing is nie nuut nie, maar ek is diep bekommerd oor waarheen dit ons kerke neem. In reaksie op kerke wat op ’n eiland leef en die hele tyd vingers na die sonde van die wêreld wys, het nuwe kerke ontstaan wat relevant in die wêreld wil wees. In die naam van hierdie relevansie begin daar dan subtiele kompromieë insluip. Postmodernisme, die naam van die era waarin ons nog grotendeels leef, sê dat daar geen absolute waarheid is nie. Eenvoudig gestel: Niemand het die reg om te verklaar dat hulle die waarheid het nie. Alles moet as ’t ware in potlood geskryf word. Dit impliseer dat daar dan geen verwysingspunt vir waarheid is nie, omdat waarheid eintlik nie bestaan nie. Alles is relatief. Elke individu skep sy eie waarheid deur die hele tyd vrae te vra. Dit het tot gevolg dat niemand ooit ‘reg’ is nie en uiteindelik kan niemand dus vinger wys en jou oordeel vir iets wat jy ‘verkeerd’ gedoen het nie, want is dit nou regtig verkeerd? Hoe kan ek jou veroordeel oor iets waarmee ek self sukkel, en wie sê buitendien dat dit verkeerd is? Sonde as iets wat nie reg is nie, bestaan dan nie. Wat impliseer dit vir die kerk? As daar geen absolute waarheid is nie, is die Bybel nie die finale outoriteit nie. Dit is slegs een van die baie stemme wat deel vorm van die soeker se dialoog op sy reis na vervulling. Soms word die Woord selfs verdraai of so aangebied dat dit nie aanstoot sal gee nie. Ek stem honderd persent saam dat die kerk al baie skade aangerig het in sy pogings om die waarheid aan mense te bring. Daar was en is baie skynheiligheid en leë godsdienstigheid in die kerk wat verhoed dat die waarheid se vrymakende krag ’n werklikheid word. Maar Jesus self is ’n ‘steen des aanstoots’ genoem. Waarheid sal ons altyd aan die bors ruk en daarom sal Jesus, wat ook die Waarheid genoem word, mense wat in die leuen leef, aanstoot gee.

Wanneer ek vir ’n lang tyd in ’n donker vertrek sit, raak my oë gewoond aan die donkerte en pas ek by my omgewing aan. As iemand dan skielik die lig aansit, sal ek ’n bohaai opskop en my oë styf toedruk. Ek sal selfs vra dat die lig afgesit word. Baie maal in my lewe het liefdevolle leiers al die lig in my lewe op sekere areas kom aansit. Dit was vreeslik seer en aanvanklik was ek vir hulle kwaad, want ek was gemaklik in die donker. Die lig, die waarheid, het my aanstoot gegee. As die lig egter vir ’n tyd lank aanbly, raak ’n mens gewoond daaraan en pas jou oë aan. So is dit ook met geestelike waarheid. Die waarheid maak seer, maar dit maak ook vry.

Wanneer waarheid relatief word, is daar geen hoop op bevryding nie. Dan is daar vir die sondaar wat in seksuele kettings sit nie antwoorde nie en vir die dobbelverslaafde nie ’n uitweg nie, want hoe kan ek nou ’n vinger na jou wys? Al wat dan oorbly, is halfbevryde gelowiges wat glad nie die vrymakende krag van die kruis geproe het nie en dus geen drang het om die goeie nuus met ander te deel nie. In hierdie misverstaan van die waarheid en die rol wat Jesus in die gelowige se lewe inneem, word genade ook heeltemal misverstaan. Die vrug van hierdie verdraaide teologie word hartseer genoeg oral in kerke gesien.

Such thinking is validated by the fruit we see in the church. Unfortunately, it is not uncommon to find church members who are irreverent toward all forms of authority. They are self-willed, stubborn, insubordinate, and driven and controlled by their various lusts. They pursue the lifestyle and possessions of the world while calling them the blessings of the Lord. Unaware of their deception, they rest secure, lulled by a false sense of security based on the grace of God. The grace of God is not merely a cover-up. Yes, it covers, but it goes beyond that – it enables and empowers us to live a life of obedience.

– JOHN BEVERE, 2006. ENEMY ACCESS DENIED.

LAKE MARY, FLORIDA: CHARISMA HOUSE. P 94.

Ek weet baie goed dat nie een van ons ooit die genade van God sal verstaan nie. Nie een van ons kan dit ooit verdien nie. Ek onthou hoe ek eenmaal in my kombuis gestaan en dink het aan my lewe. Ek het gedink aan al my suksesse, mense wat ek bedien het, my sangloopbaan en al my ander prestasies. Skielik het ek ’n beeld gesien van ’n jong man wat in die strate van Hillbrow lê. Hy was ’n manlike prostituut, ’n dronkaard en besig om hom met dwelms in te spuit. Ek het in afgryse en oordeel na hom gekyk totdat ek skielik gesien het dat hy soos ek lyk. Ek het geskrik toe die Here dit op my hart druk: ‘Retief, dit kon jy gewees het … Wat is die verskil tussen jou en hom?’

Ek het myself vinnig verdedig: ‘Here, ek het darem baie goeie besluite in my lewe geneem. Ek het hard gewerk. Ek het …’

Die Stem het my stilgemaak. ‘Nee, Retief. Agter jou goeie besluite, agter jou harde werk, agter jou goeie opvoeding was daar iets anders. Genade. Jy is wat jy is deur my genade.’

Van daardie dag af kyk ek anders na mense. Al staan die grootste misdadiger voor my, kan ek myself nie as beter as hy beskou nie. God se genade het my verander en dit verander my nog steeds. Ek is diep bewus van my eie swakhede en mislukkings en ek weet dat as dit nie vir sy genade was nie, ek niks sou wees nie. Maar hierdie genade is nie ’n goedkoop genade of ’n ‘cover-up’, soos John Bevere dit noem, nie. Kan ek na my eie werke kyk en myself vergelyk met iemand anders en sê ek is beter? Nee. Maar net soos ek ’n Redder nodig het, het my sondige medemens ook ’n Redder nodig. Ek kan nie sê ek het iemand lief en dan nie die waarheid vir hom of haar vertel nie. Genade gee ons nie die vryheid om sonde te doen nie. Ware genade ruk ons juis uit hierdie dwaling uit. Ware genade ontmoet ons daar waar ons swak is en waar ons erken ons het ’n Redder nodig. Ware genade leer ons juis hoe om nee te sê vir sonde en hoe om heilig te leef.

For the grace of God that brings salvation has appeared to all men. It teaches us to say ‘no’ to ungodliness and worldly passions, and to live self-controlled, upright and godly lives in this present age.

– TITUS 2:11–12 (NEW INTERNATIONAL VERSION)

Dit is wanneer ons by ’n plek van totale hopeloosheid kom, wanneer al ons pogings om die ‘Christen-lewe’ te lei, gefaal het, dat ons uitroep na die krag van ware genade. Louie Giglio het in een van sy preek-reekse gesê: ‘The Christian life isn’t difficult! It’s impossible! That is why God placed the One who can live the Christian life inside the one who cannot live the Christian life. Now He can live the life through the one who cannot. It’s Christ in me, not Christ and me, the hope of glory.’

Jesus het gekom om genade en waarheid te bring (Joh 1:17). Genade red ons nie net nie, maar gee ons ook die vermoë om volgens sy standaarde, sy opdragte te leef. Jesus het nooit die opdragte van God kom wegneem nie, maar deur genade die krag in ons gestort om heilig te leef. Ook op hierdie gebied is totale oorgawe die sleutel tot ware vryheid.

Toe ons klein was, het ons dikwels ‘cowboys en crooks’ gespeel. Wanneer jou maatjie uitoorlê is en jy met jou geweer op hom afpyl, het jy altyd geskree: ‘Hands up!’ Dit was nie ’n voorstel nie, dit was ’n opdrag. Met hande omhoog moes hy dan erken dat iemand wat sterker as hy was, hom oorwin het. As ek my hande tydens aanbidding in die lug opsteek, is dit die erkenning dat ek voor Iemand met hoër gesag staan. Hoeveel maal moes ek al my hande in die lug opgooi om daarmee te vra dat Hy totale beheer moet oorneem? Miskien is dit nodig in jou lewe. Dalk moet jy jou afvra of jou hele lewe onder die heerskappy van Jesus staan. Gooi jou hande in die lug, gooi jou geweer op die grond en gee ’n slag die beheer van jou lewe oor.

Ek laat jou met die woorde van ’n gevaarlike lied met ’n gevaarlike gebed. Mag jy saam met my hierdie woorde bly uitroep: ‘Doen met my lewe net wat U wil, want U is my Here, doen wat U wil. Alles wat ek het, gee ek vir U.’

Soos in die hemel

Here, open ons harte, open ons oë.

Here, wys ons die ewigheid, dat ons kan glo

daar is meer, daar’s soveel meer

om ons lewens voor te gee.

Here, leer my van liefde, dat liefde altyd wen.

Here, leer my gehoorsaamheid, dat ek kan sien

daar is meer, daar’s soveel meer

as ek my lewe vir U gee.

Here, hier is ek, ek gee myself.

Alles vir u eer, alles vir u Naam, alles lê ek neer.

Soos in die hemel, soos in u hart,

so ook op die aarde, in elke tree wat ek stap.

Laat u koninkryk kom, in ’n hart wat brand vir U.

Alles vir u eer, alles vir u Naam, alles lê ek neer.

Doen met my lewe net wat U wil,

want U is my Here, doen wat U wil.

Alles wat ek het, gee ek vir U.

HOOFSTUK 5

OORVAL

HOOFSTUK 5

Oorval

Ek en ’n vriend Eugene het einde 2008 gesels oor die hele kwessie van vertroue. Met ’n lekker koppie koffie en harte vol vrae het ons tot laataand sit en filosofeer. Ons gevolgtrekking was dat alle mense in een of ander stadium daarmee sukkel. Die hartseer is dat die meeste van ons die saak nooit regtig hanteer nie en dan as ’t ware wantroue aantrek. As dit nie leiers is wat ons wantrou nie, is dit vriende. As dit nie die kerk is nie, is dit God. Wantroue kom altyd uit pyn te voorskyn. Iewers toe ons nog onskuldig was en nie die wonde en letsels van die lewe kon wys nie, het ons alle mense vertrou. Maar namate mense ons teleurstel, ons verwagtinge nie waar word nie en die lewe met ons gebeur, trek ons stukkie vir stukkie terug. Dit gebeur vanself, dit is ’n natuurlike soort verdedigingsmeganisme. As sondige mense ons vertroue skend, kan ek dit nog verstaan, maar sê nou ek glo God het my vertroue gebreek? Wat doen ek as ek teleurgesteld in God is en Hom nie meer wil vertrou nie?

Moeilike vrae

Ek skryf vandag hierdie hoofstuk met Beeld se voorblad langs my en my hart in stukke. Nogtans jubel ek hier binne. Dis asof die kontras van emosies my heeltemal deurmekaar het. Op die voorblad pryk ’n foto van twee kosbare vriende en mentors van my – Louis en Hettie Brittz. Hulle straal van ’n dieper vreugde wat almal wat die berig daaronder lees, sprakeloos en verward laat. Jy sien, hulle is twee aande vantevore in hulle huis in Centurion aangeval en beroof. Hettie moes boonop ook die vernederende seer van ’n verkragting deurgaan. Almal wat die nuus gehoor het, het verwag dat hulle totaal verpletter sou wees.

Aanvanklik was daar ’n berig in die koerant wat nie hulle identiteit verklap het nie, maar die SMS’e en gebedskettings wat die land vol was, het al die detail oor wie betrokke was, gegee. Wanneer ’n mens in die kollig is, is jou privaat lewe lankal nie meer privaat nie en dit is weer in hierdie geval bewys. Almal het alles geweet.

Vandat ek die nuus ’n paar dae gelede gehoor het, is ek geruk tot in my fondasies in. Ek ken hulle twee al vir jare en ek sal altyd vertel dat as Hettie (ook ’n spraakterapeut) my nooit afgeleer het om te bry nie en Louis nooit my potensiaal gesien het nie, ek nooit soos tans sou kon bedien nie. Hulle lê my bitter na aan die hart. ’n Dag ná die gebeurtenis het ek met die Here gestry en gevra hoekom hierdie ding so in die openbaar moes afspeel. Sy antwoord was: ‘Wag en kyk hoe Ek hierdie aaklige gruweldaad van die vyand gaan omkeer en tot my eer gebruik.’

Hettie en Louis het kort ná die aanvanklike anonieme berig besluit om self die koerante te nader vir ’n onderhoud en dit is daardie berig wat nou hier langs my lê. Terwyl ek dit lees, tref dit my: Hulle verstaan iets van vertroue, want hulle verstaan iets van God se Koninkryk. Hulle klink soos oorwinnaars ten spyte van al hulle hartseer. Hulle sê vir geen oomblik dat wat gebeur het deur God gestuur is nie, maar dat hulle deur alles geweet het Hy is by hulle. En hulle is nie kwaad vir God nie; hulle vertrou Hom nog steeds ten volle. In ’n onderhoud met Neels Jackson in Beeld van 11 Februarie 2010 kom die volgende na vore: ‘Hy (Brittz) sê hulle is in ’n geestelike oorlog gewikkel. Die land staan op ’n kritieke punt. Teen dié agtergrond is hy nie verbaas dat daar net die volgende aand so ’n aanslag teen sy gesin was nie. “As dit die prys is wat ons moet betaal vir ’n geestelike oorwinning, betaal ons dit met ’n smile. Het die Here dit gedoen?” vra Brittz en antwoord self: “Nee. Het die Here dit toegelaat? Ja. Is daar reëls van die geestelike oorlog wat ons nie verstaan nie? Ja. Is dit erger as wat ek ooit verwag het? Ja.”’

As so iets gebeur, dink ek die eerste vrae wat in die meeste van ons rondmaal, is: ‘Is God regtig in beheer? Is God werklik goed en regverdig? Hoekom moet dit met hulle gebeur?’ Dalk was jy al in ’n soortgelyke situasie waar die seerste seer al by jou deur kom aanklop het. Ons almal het ’n storie om te vertel en ons almal het al antwoordlose vrae gevra. Party se stories en seer klink aanvanklik tien maal erger as die ander s’n; tog is elke individu se pyn vir hom of haar baie werklik en erg.

Al het ons altyd ’n magdom vrae in sulke tye, dink ek dat dit eintlik God is wat besig is om die vrae te vra. ‘Wat glo jy werklik oor My? Glo jy dat Ek werklik soewerein is? Glo jy Ek is alwys? Glo jy regtig dat Ek goed is? Is daar enige iets wat Ek doen wat onregverdig is?’

Hartseer en moeilike tye kan óf ons geloof en vertroue knak óf presies die teenoorgestelde uitwerking hê. Louis het dapper gesê: ‘As dit die prys is wat ons moet betaal vir ’n geestelike oorwinning, betaal ons dit met ’n smile.’ Dit is nie die woorde van ’n man wat dink God skuld Hom iets of dat Hy onregverdig is nie. Nee, dis die woorde van ’n oorwinnaar wat iets van die Koninkryk verstaan.

Terug na my en my vriend se laataandgesprek … Skuins duskant middernag het ek gemeen ek gaan die finale woord inkry: ‘Ek kan God mos vertrou, want Hy weet wat die beste vir my is en sy plan is ’n goeie plan,’ sê ek baie oortuig van my saak. Maar toe kom die uitklophou: ‘En gestel sy beste vir jou lyk heeltemal anders as jou prentjie of verwagting? Gestel Hy is eerder besorg oor wat die beste vir sy Koninkryk is as oor jou gemak? Sal jy Hom dan nog vertrou? Sal jy Hom dan nog bly aanbid?’ Met ander woorde: ‘Wie dien wie?’ Ek was sprakeloos. Uitgeboul.

Ongemaklike vertroue

Ek het gereeld kontak met die vervolgde kerk en ek dink ons hier in die Weste kan baie by hulle leer. Ons is baie keer naïef oor wat werklik in die wêreld aangaan. As ons iets oor vervolging hoor, dink ons baie maal dit het net in die Bybelse tyd gebeur, maar volgens Geopende Deure is daar om en by 100 miljoen gelowiges wat op hierdie oomblik een of ander vorm van vervolging vir hulle geloof in Jesus ondervind. En dit bring my by die vraag: ‘Hoeveel van hierdie vervolgde broers en susters in die geloof vertrou nog steeds vir God? Hoeveel van hulle sit in tronke en vertrou steeds dat God die beste vir hulle beplan?’ Ek kan jou belowe hulle vertrou Hom nie vir ’n mooier huis, ’n beter kar of die regte lewensmaat nie. Nee, daar is ’n baie dieper vlak van vertroue wat bitter min met hulle gemak en aardse voorspoed te doen het. Vertrou hulle Hom vir die beste? Verseker! Maar eerstens vir die beste vir sy Koninkryk!

Iewers in ons Westerse misverstaan van voorspoed en beskerming het ons God amper in ’n ‘genie’ in ’n lampie verander wat ons moet kom dien as ons Hom roep. En wat doen ons as iets met ons gebeur wat nie te lekker afgaan nie? Hoe reageer ons dan? Dan gooi ons ons speelgoed uit die kot, skree op Hom, sê Hy’s onregverdig en eis ’n antwoord oor hoekom hierdie goed met ons gebeur. Of dalk gooi jy nie ’n vloermoer nie, maar begin ’n wortel van bitterheid stilletjies in jou groei en kry jou hart allerhande eelte. Jy word hard, sukkel om Hom die volgende keer te vertrou en voor jy weer sien, het ongeloof en rebellie die oorhand in jou binneste gekry. Jy sit in ’n diens en luister na die Woord, maar het geen geloof meer oor om dit te glo nie. En jy verlang. Jy verlang na die dae toe jy nog soos ’n kind kon glo, dae waarna jy nou verwys as jou ‘naïewe, onvolwasse dae na bekering’. Ek was ook al daar en dit, my liewe vriend, is ’n baie eensame plek. Dit is daardie plek waarvan die skrywer van Hebreërs ons waarsku.

See to it, brothers, that none of you has a sinful, unbelieving heart that turns away from the living God. But encourage each other daily, as long as it is called Today, so that none of you may be hardened by sin’s deceitfulness.

– HEBREWS 3:12–13 (NEW INTERNATIONAL VERSION)

Enige gelowige kan toelaat dat ’n sondige en ongelowige hart mettertyd in hom gekweek word. Sonde en wantroue in God kan ons harte vinnig verhard, maar ons moet dit doelbewus beveg. Wat ons in hierdie moeilike tye oor God glo, kan ons maak of breek. Ek het in ’n stadium met baie moeilike vrae geworstel. Daardie vrae wat maak dat baie mense uiteindelik kies om nie in God te glo nie. ‘Hoekom as God dan ’n God van liefde is, is daar soveel pyn in die wêreld? Wat gebeur met babatjies wat sterf? Wat word van mense wat nooit die kans gehad het om die evangelie te hoor nie? Dis mos onregverdig!’ Iewers in die mengelmoes van vrae het ek die boek Openbaring begin lees. Telkemale in die boek word daar aan die einde van alles deur die nasies (en nie slegs gelowiges) erken dat God regverdig is. Nadat Jesus teruggekeer het, die finale oordeel gekom het en die mensdom uiteindelik kan ‘sien’ is daar niemand wat na God draai en sê Hy het ’n fout gemaak of dat Hy onregverdig was nie. Van hierdie kant van die ewigheid kan ons nie alles verstaan met ons menslike, beperkte verstand nie, maar ek vind my troos daarin dat niemand God ooit sal kan beskuldig nie. Dus is wat Hy doen altyd regverdig, ongeag of ek dit kan verstaan of nie. Hoor my reg: Ons het ’n goeie Vader wat goeie dinge vir ons wil hê, maar Hy het ’n einddoel en sy Koninkryk is sy hoogste prioriteit. As Hy dus moet toelaat dat iets met ons gebeur sodat sy Koninkryk kan groei en sy Naam verheerlik kan word, dan mag Hy, dan kan Hy en dan sal Hy. O ja, en Hy hoef Homself aan niemand te verduidelik nie. Hy is God, ons is nie, en dit is nou maar hoe dit is.

Maak ek God nou uit as ’n onpersoonlike outokraat wat ons soos ’n klomp pionne rondskuif en niks vir ons voel nie? Absoluut nie! Wat ek wel sê, is dat ons Hóm dien en nie andersom nie! Hy is ons niks verskuldig nie. Ware vertroue sê: ‘Here, dit gaan alles net oor U. Doen met my lewe net wat U wil, ook as dit pyn en hartseer insluit. Hier is ek, gebruik my tot u eer. Solank u Koninkryk gebou word, is ek gelukkig.’ Ek glo die Louis’s en Hetties van ons tyd sal saam met die vervolgde kerk wêreldwyd ook hierdie kreet uitroep!

Seer stories

Ek weet ek mag nou ’n klompie mense ontstel het net soos daar ’n hele paar Christen-‘bloggers’ op Beeld se webtuiste was wat gesê het dat hulle vir seker nie ‘dieselfde God as Hettie en Louis dien nie!’ Ek is vir geen oomblik teen voorspoed en ’n goeie Vader wat goeie gawes aan sy kinders gee nie (sien Lukas 11:9–13), maar wanneer ons ’n beter begrip het van hoe God pyn en seer in ons lewens kan gebruik, sal ons baie wantroue en teleurstellings in hierdie lewe gespaar word. Ek wil vir geen oomblik my verstaan hiervan as finaal bestempel nie. Dit sal arrogant en ongevoelig wees omdat ek geen idee het waardeur jy al in jou lewe is nie. Ek besef ook dat ’n mens op hierdie gebied maklik in ’n gevaarlike teologiese doolhof kan verdwaal, maar ek dink ons kan baie leer deur die Woord in diepte te bestudeer. Ek wil glad nie die hele kwessie van pyn probeer verklaar nie, maar ek weet dat daar altyd ’n keuse is tussen dit wat met jou gebeur en jou reaksie daarop. Of dit die dood is van ’n familielid, ’n siekte, die vernederende pyn wat deur misdaad na jou gekom het, ’n hartseer egskeiding of die teleurstelling in ’n vriend wat jou seergemaak het, jy het altyd ’n keuse oor hoe jy dit gaan hanteer. Hoor dit duidelik: Jy het altyd ’n keuse. Jou keuse het gewoonlik met twee aspekte te doen: hoe jy oor jouself in die situasie dink en hoe jy oor God dink. Sien jy jou as ’n slagoffer of as ’n oorwinnaar? Sien jy God as ’n sadistiese, egosentriese Wese wat nooit verstaan sal word nie en glad nie vertrou kan word nie of sien jy Hom as ’n alwyse, goeie en magtige Vader wat altyd totaal in beheer is, veral in die antwoordlose tye?

Sonde en wantroue in God kan ons harte vinnig verhard, maar ons moet dit doelbewus beveg. Wat ons in hierdie moeilike tye oor God glo, kan ons maak of breek.

Miskien kan drie stories jou help om te verstaan. Een van daardie stories is myne.

In my derde jaar by die groep C-Kruis het een van die pynlikste ervarings van my lewe vir my lê en wag. Ons werkwyse was om van dorp tot dorp te reis en ’n week lank ’n plaaslike gemeenskap se kerke en skole deur die kunste te bedien. Dit het my baie geleer oor bediening, hoe om aanbidding te lei en sommer net oor die lewe in die algemeen. In Augustus 2002 was ons op Hennenman in die Vrystaat. Een van my beste vriende, Richard (Pollie) Oosterhagen, was al ’n paar jaar saam met my in die span. Pollie was geliefd onder almal. Behalwe vir sy integriteit en passie vir Jesus was hy ’n briljante danser, musikant en leier. Die Sondag ná ons aankoms op die dorp het ons twee nog saam gebid en het ek gevoel om hom te salf as leier vir die nuwe seisoen wat vir hom voorgelê het. Sy naam, Richard, beteken ‘regverdige leier’ en ek het so uitgesien om te sien hoe hy as leier sou ontwikkel.

Drie dae later het ek vroeg die oggend oor die tweerigtingradio gehoor Pollie was in ’n motorongeluk. Die Venture waarin hy gery het, het net anderkant die plaas waar hy by gasteouers gebly het, van die grondpad gerol en hy is 20 meter ver geslinger. Ek was een van die min wat na die ongelukstoneel gegaan het. Daar tussen die mielielande, die blou lug, die gerolde kar en die lewelose liggaam van my kosbare vriend het ek een van die intiemste oomblikke van aanbidding ooit beleef. ‘Sal jy my bly aanbid, al maak niks sin nie?’ het die sagte stem van die Vader gevra.

Pollie het dit nie gemaak nie. Sy kostumeringsak het leeg eenkant gelê en sy klavier het nie meer ’n speler gehad nie. Die pyn het ons almal onverwags oorval. Maar die bediening het daardie week aangegaan en honderde mense het na die optredes gestroom. Iewers in ’n kategese-kamertjie by die kerk het ek ’n verpletterde band voorberei op ons weeklikse lof-en-aanbiddingsaand. Dit was ’n dag ná sy dood. Daardie middag het ons gekies, te midde van intense seer en teisterende vrae. Ons het gekies om te aanbid, te buig en ons harte te draai na die Een wat die groter prentjie sien. Ek het hulle bemoedig met woorde uit Rick Joyner se profetiese boek, The Call. In ’n stadium staan Rick by Jesus in die hemel en verduidelik Jesus hoe ons gebroke aanbidding in die donkerste nag die hart van die Vader aanraak.

But when even the least of My brethren on earth shows love, it brings joy to My Father’s heart. When even the most humble church sings to my Father with true love in their hearts, He silences all of heaven to listen to them. He knows that one cannot help but to worship when they are beholding His glory here, but when those who are living in such darkness and difficulty sing with true hearts to Him, it touches Him more than all the myriads of heaven can.

– RICK JOYNER, 1999. THE CALL. CHARLOTTE, NC:

MORNING STAR PUBLICATIONS. P 201-202.

Wat daardie aand tydens die aanbidding gebeur het, kan ek nie beskryf nie. Dis asof die hemele oor ons oopgeskeur het, asof ons in die ewigheid kon inkyk en kon sing oor ’n vreugde wat menslik onmoontlik was om te midde van sulke seer te beleef. God het daardie aand in ons lofsange kom woon.

Die Bybel is vol stories van geloofshelde wat moes kies om in geloof te volhard, twyfel te verwerk en aan God vas te klou. Die verhaal van Josef bly my verstom. Hier is ’n laaitie wat deur al sy broers gehaat is, natuurlik omdat sy pa hom altyd voorgetrek het. Boonop kry hy nog verregaande drome oor sy toekoms en hoe sy familie eendag voor hom gaan buig. Hy deel die wonderlike nuus met sy toekomstige onderdane (ongelukkig vir hom sy jaloerse broers), word in ’n put gegooi, verkoop en daarna deur ’n klomp handelaars na Egipte geneem. Die belofte en die droom was ver in die verlede, net soos die kospotte van sy geliefde pa. Die jong seun word ouer en hoewel hy ’n slaaf is, volg die guns van die Here hom oral waar hy gaan. Hy word uiteindelik die hoof van Potifar (’n Egiptiese grootkop) se huishouding, maar toe probeer sy eienaar se vroulief hom verlei. Hy staan sterk onder die versoeking, maar word onregverdig veroordeel en beland in die tronk.

En die beloftes, die drome? Dink net vir ’n oomblik hoe Josef daaroor moes voel. ‘Here, hoekom tart U my? Hoekom gee U my hoop, net om my dan by nog ’n teleurstelling uit te bring? Hoekom laat U hierdie dinge toe? Hoekom noem U Uself ’n God van liefde? Hoekom … hoekom?’ Ek wonder of God in daardie oomblikke vir hom gevra het: ‘Sal jy my aanbid selfs hier in die vuilheid van ’n vervloekte tronk?’

Die onregverdige ding van die Bybel is dat ons wat dit lees altyd die groter prentjie kan sien. Blaai net ’n paar bladsye verder en siedaar – ’n glorieryke einde! Ons kan maklik saam met Josef daar in die tronksel inklim en hom bemoedig. ‘Moet jou nie bekommer nie, ou maat, ek het die einde van die storie gesien. Jy gaan fine wees. Goue koets, baie koring en ja, jy gaan weer jou vader sien.’ Maar die waarheid is dat Josef nie die einde kon sien nie en maar net blindelings moes vertrou dat God se beloftes waar sou word. Net so sit ek en jy gereeld in ons eie tronke van ongeloof en verwarring wanneer die lewe met ons gebeur. Jy’s dalk tans in hoofstuk ses van twaalf en niks maak sin nie. As ons maar net die groter prentjie kon sien, sou die hoekoms dadelik minder word. As ek nou na baie jare terugkyk na Pollie se dood, kan ek baie beter verstaan wat God se plan daarmee was. En ek hoef nie eens die antwoord te kry op die ‘Was dit God of was dit die duiwel?’ vrae nie. Het ek al die antwoorde? Nee, maar ek weet een ding: God het Pollie se dood gebruik om my lewe vir ewig te verander. Om die waarheid te sê, ek sou nie eers hierdie boek geskryf het as dit nie daarvoor was nie.

Sien, ek sou in daardie jaar klaargemaak het met C-Kruis, B.Com. in Pretoria gaan studeer het en my roeping heeltemal gemis het. Ná sy skielike dood het ek egter besluit om nog ’n jaar by die groep te bly en die leierspos wat Pollie sou beklee, oor te neem. Daardie ekstra jaar het alles verander. Ek het ’n beroep na Potchefstroom ontvang, finaal besluit ek wil voltyds in die bediening wees en die eerste treë geneem op pad na die roeping wat God vir my beplan het. En in Potchefstroom is Luidkeels gebore. God het verder gesien, Hy het verder beplan en was die hele tyd waardig om die aanbidding van my hart te ontvang al het so min van die gebeure vir my sin gemaak.

U hart, u Woord, u wil …

’n Misverstaan van God se karakter en groter plan kan ons in ’n diep spiraal van depressie laat beland, waar ons sukkel om Hom te vertrou. Ons verwagting van die einde van ons stories of moeilike tye is baie maal baie selfsugtig, so asof ons wil eis dat elke storie ’n gelukkige einde moet hê. Josef se storie het ’n mooi einde gehad, maar sê nou dit het nie so gebeur nie? Sê nou God het sy lewe net gebruik vir die koms van sy Koninkryk, sonder dat dit iets goed (in aardse terme) vir Josef ingehou het? Sê nou Josef het in die tronk gesterf of Pollie se dood het my lewe se uitkoms glad nie beïnvloed nie? Sê nou dit lyk glad nie asof die pyn en seer wat jy beleef, enigsins ten goede meewerk nie? Sê nou jou verhaal eindig soos Johannes die Doper se storie?

Hier was die man wat seker die grootste werk gehad het in die oploop tot Jesus se koms na die aarde. Hy was so ’n buitengewone mens dat Jesus oor hom gesê het: ‘Voorwaar Ek sê vir julle, onder die wat uit vroue gebore is, het daar nie een opgestaan wat groter is as Johannes die Doper nie’ (Matt 11:11, 1933-vertaling). Hierdie man het sy nek so vir die Koninkryk uitgesteek dat hy uiteindelik letterlik sy kop verloor het. Hy was die woestynprofeet wat die waarheid gepreek het en die grond vir Christus se koms voorberei het. Hy het sy hele lewe opgeoffer vir die roeping wat hom opgelê is. Hy het in die veld gewoon, sprinkane geëet, die wraak van die skrifgeleerdes beleef en uiteindelik in die tronk beland. Hoewel Hy Jesus gedoop het en in daardie oomblik geweet het dat Hy die Lam van God is, het hy tog later getwyfel. Sy menslike verwarring toe hy in die koue tronk moes sit, is verstaanbaar, en hy het begin wonder: ‘Is Jesus werklik die Messias, die Een wat moes kom om ons te bevry? Is dit hoe die storie gaan eindig?’ Vandaar die vraag wat sy dissipels aan Jesus moes vra: ‘Is U die Een wat sou kom, of moet ons ’n ander een verwag?’ (Matt 11:3, 1933-vertaling).

En sy storie se einde was nie mooi nie … altans, nie vir hom nie. Sy kop is op ’n skinkbord voor Koning Herodes neergesit. Tog is die Koninkryk deur sy lewe van gehoorsaamheid gebou en kan ek jou belowe dat sy beloning in die hemel bitter groot is.

Wat van Johannes waar is, is waar van elke apostel in die Nuwe Testament. Almal het gesterf vir hulle geloof. Geen gelukkige eindes vir hulle nie! Maar as dit nie vir hulle volgehoue werk, oorgawe en gehoorsaamheid was nie, sou nie een van ons hier gewees het nie. Die koninkryk groei altyd die meeste in die tye van die grootste vervolging. God se weë is nie ons s’n nie en sy koninkryksplan sluit baie maal uitdagings en beproewings in waarvan ons nie aanvanklik die sin kan insien nie. Later kyk ons egter terug in verwondering oor die alwysheid van God! Ons sal egter nooit alles aan hierdie kant van die ewigheid begryp nie, en in daardie tye moet ons net ons hande opgooi in aanbidding, bly verklaar dat Hy waardig is om ons oorgawe te ontvang en Hom blindelings vertrou! Vandaar die liedjie ‘Ek slaan my oë op na die berge’. Dit is gebore uit die dinge waaroor ek in hierdie hoofstuk geskryf het. Ek kan eerlik sê dat dit baie maal die moeilikste lied is om oor my lippe te bring, maar dit vul my elke keer met nuwe geloof en vertroue in ’n Vader wat altyd weet wat Hy doen, nooit verkeerd is nie en altyd in alles in beheer bly.

Ek slaan my oë op

Ek slaan my oë op na die berge:

Waar kom my hulp vandaan?

Ek staan en wag hier in die storm

met hande hoog totdat U my kom haal.

Ek sal U bly loof selfs as die duister om my draai,

want ek ken mos hierdie Hande wat my dra.

My hulp kom alleen van die Here.

U wat heel die Skepping onderhou,

U alleen is my Beskermer,

U wat nooit slaap of sluimer nie.

U hart, u Woord, u wil sal ek vertrou.

Kyk hoe breek die nuwe môre,

kyk hoe maak U alles nuut.

U wys my weer die diep geheim

dat geloof die meeste groei in donker ure.

Ek sal U bly loof selfs as die duister om my draai,

want ek ken mos hierdie Hande wat my dra.

My hulp kom alleen van die Here,

U wat heel die Skepping onderhou,

U alleen is my Beskermer,

U wat nooit slaap of sluimer nie.

U hart, u Woord, u wil sal ek vertrou.

Ek wil U nog meer vertrou selfs as dit niks vir my inhou nie.

Selfs as ek vir U moet ly, wil ek staan en bely:

My hulp kom alleen van die Here,

U wat heel die Skepping onderhou,

U alleen is my Beskermer,

U wat nooit slaap of sluimer nie.

U hart, u Woord, u wil sal ek vertrou.

U hart, u Woord, u wil sal ek vertrou.

U hart, u Woord, u wil sal ek vertrou.

Dit is wanneer ons sy hart, sy Woord en sy wil leer ken, dat ons Hom leer vertrou. Jy kan nie iemand vertrou wat jy nie ken nie. Onthou, intimiteit is altyd die voorvereiste vir vertroue en ons kan Hom nie leer ken as ons nie die waarheid oor Hom in sy Woord leer ken nie. Dit is waarom ek jou wil aanmoedig om in jou donkerste nag na Hom toe te hardloop en nie weg van Hom af nie. Moenie eerste na mense storm vir antwoorde of vertroosting nie. Tel jou Bybel op en soek Hom met jou hele hart. Vir baie lank in my lewe het ek, wanneer die ‘duister om my draai’, Hom juis nie vertrou nie. Ek was kwaad, teleurgesteld en baie verward. In skaamte moet ek erken dat ek Hom selfs vervloek en weggewens het. Maar Hy het nooit wegbeweeg nie en het die misverstaan van sy hart in alle Vaderlike geduld oorgesien. In die tye wanneer niks sin maak nie en ons glad nie sy hand kan sien nie, moet ons sy hart vertrou. Die paradoks is dat die geloof wat ons nodig het om deur die antwoordlose tye te kom, juis tydens vorige beproewings gebou is. Wanneer ons kan terugkyk na die goeie en slegte oomblikke, en diep hier binne kan weet dat ons weet Hy het ons nooit verlaat nie, maar hierdie ervarings ten goede laat meewerk, kan ons sing: ‘Ek wil U nog meer vertrou selfs as dit niks vir my inhou nie. Selfs as ek vir U moet ly, wil ek staan en bely: My hulp kom alleen van die Here.’

Dit is wanneer ons sy hart, sy Woord en sy wil leer ken, dat ons Hom leer vertrou.

Dit is gevaarlike woorde om te sing. Dit basuin uit dat my vertroue in God nie afhang van wat ek daaruit kan kry nie. Ek vertrou Hom. Punt.

Een van die dapperste uitsprake van geloof wat nog ooit gemaak is, was die woorde van drie Hebreeuse jongmanne wat gekies het om God te volg al sou dit ook hulle lewe kos. Praat van geloofshelde! Sadrag, Mesag en Abednego het voor die magtige Koning Nebukadnesar gestaan en geweier om voor die afgodsbeeld te buig wat hy laat oprig het. Hulle is deur sekere Galdeërs verkla.

‘Maar, U Majesteit, nou is daar Jode, Sadrag, Mesag en Abednego, vir wie u in beheer van die administrasie van die provinsie Babel geplaas het, wat hulle nie steur aan u bevel nie. Hulle dien nie u god nie, hulle aanbid nie die goue beeld wat u laat oprig het nie.’ Toe het Nebukadnesar woedend geword en vir Sadrag, Mesag en Abednego laat kom.

– DANIËL 3:12–13 (1983-VERTALING)

Ek sien hulle daar staan. Vreesloos, beslis en vol vertroue dat God hulle kan red. Let mooi op dat hulle geweet het God kán hulle red, nie dat Hy hulle noodwendig sál red nie. Baie maal trap ons in die strik waar ons vereis dat God ons móét red, so asof ons die Skriffies oor beskerming roekeloos rondgooi in die naam van ‘name it and claim it’. Nee, die drie manne se geloof en vertroue gaan ’n tree verder.

‘Ons hoef u nie hierop te antwoord nie. Ons het ons God vir wie ons dien. Hy het die mag om ons te red uit die brandende oond, en Hy sal ons ook red uit u mag. Selfs as Hy dit nie doen nie, moet u weet dat ons u god nie sal dien nie, die goue beeld wat u laat oprig het, nie sal aanbid nie.’ Toe het Nebukadnesar wit geword van woede vir Sadrag, Mesag en Abednego en opdrag gegee dat die oond sewe maal warmer gemaak moet word as gewoonlik.

– DANIËL 3:16–19 (1983-VERTALING)

‘Selfs as Hy dit nie doen nie, moet u weet dat ons u god nie sal dien nie.’ Dapper woorde van manne wat geweet het hoe ware vertroue werk. Dit is die vertroue wat ek glo die Here van ons vra, ’n vertroue wat reg is om die goed en die sleg te aanvaar met die vaste wete dat God totaal in beheer van elke situasie is. Ware vertroue vereis dat ons ons Vader moet vertrou al maak alles nie sin nie.

Nogtans sal ek juig

Hoe lyk jou vertroue in die Here? Wat verwag jy van Hom en hoe hanteer jy dit wanneer die storms van die lewe jou slaan? Waar is jy in jou lewe? Het die seer van ’n onlangse gebeurtenis jou hart dalk begin verhard? Die hoekom-vrae sal seker nooit in hierdie lewe ophou nie, en die antwoorde lê nie noodwendig in die verstaan van moeilike omstandighede nie, maar in die geloof oor wie God te midde daarvan is. Kry ek dit altyd reg om so te leef? Nee, maar ek probeer terugkyk na die verlede en onthou. Ek probeer onthou wie Hy is en wat Hy al in my lewe gedoen het. En ek glo daar is ’n vertroue wat maak dat ons God aanbid selfs in tye wanneer ons niks van sy goedheid kan beleef of onthou nie.

Ware vertroue vereis dat ons ons Vader moet vertrou al maak alles nie sin nie.

Dit het ek ontdek in ’n preek wat my wêreld verander het. Dit was vroeg in 2002 by die gemeente in Potchefstroom waar ek vir sewe jaar bedien het. Paul Smit, een van ons leraars het oor aanbidding gepreek en my met net een vraag uitgeboul. ‘Waarom aanbid ons God?’ Vinnig het ek al die regte kerk-antwoordjies deur my gedagtes laat hardloop. ‘Want dis ’n opdrag, want Hy is goed, want dis wat Christene mos doen.’ Hy het lank stilgebly en toe die vraag herhaal. Nog stilte en toe die eenvoudige antwoord. ‘Want Hy is dit waardig.’

‘Maar dit weet ek mos,’ het ek myself in die stilte op die skouer geklop. Ja, ja, Hy is dit waardig. Maar toe kom nog vrae van die preekstoel se kant af. ‘Selfs as niks sin maak nie? Is Hy dan nog steeds waardig? Selfs al staan ek langs ’n graf? Is Hy dan waardig? Selfs al bly die antwoorde op my hartseer vrae weg? Is Hy dan ook waardig?’ Dit was dieselfde vraag wat God my ook in die mielieland langs my vriend Pollie gevra het. Maar ek glo dat dit juis in daardie tye is dat die mooiste oomblikke van vertroue-bou gebeur. Ek het die gewoonte om oral waar ek bly vir my ’n ‘worstelplek’ uit te soek. Dit moet weg van almal wees, ’n plek waar ek in stilte hierdie hartsvrae kan deurworstel. In Potchefstroom was dit die Eleazer-pad net buitekant die dorp en in Pretoria is dit Fort Klapperkop. Ek het al menige nag daar in gebed deurgebring. Hebreërs 5:7–8 sê vir ons dat Jesus met ’n harde geroep en trane geleer het wat gehoorsaamheid is en ek volg seker maar net sy voorbeeld. Die Here alleen weet hoeveel trane op daardie koppie lê, maar Hy weet ook hoeveel maal ek daar my hande in totale oorgawe opgelig en my lewe opnuut oorgegee het. Hy weet hoeveel maal ek nogtans gekies het om te aanbid. Ek skrywe hierdie woorde met die diep wete dat vertroue vir ons almal moeilik is. Aan hierdie kant van die ewigheid sal ons nie alles verstaan nie, omdat ons nog in ’n dowwe spieël kyk, maar my gebed is dat jy sal vashou aan ’n betroubare Vader aan die ander kant van jou vertroue. Ek los jou met die woorde van ’n lied wat ek geskryf het in die skoene van ’n hedendaagse Habakuk. Mag jy ten spyte van en te midde van jou omstandighede nogtans vertrou en nogtans aanbid.

Nogtans

Al sou die wêreld om my tuimel

En die lewe vir my net een te veel raak

Al sou my hart in tienduisend stukkies om my lê

En alleenheid nie eers my vriend wil wees nie

Nogtans sal ek in my Here jubel

Sal ek juig in God my Redder

Selfs in my donkerste nag as die antwoorde my ontwyk

Sal ek juig, sal ek buig

Al sou my drome ook in skerwe lê

En die woestynson my hart se klop bly kraak

Al sou my pyn en seer verstik in al my vrae

En ek glad nie meer die hoop in my wil dra nie

Nogtans sal ek in my Here jubel

Sal ek juig in God my Redder

Selfs in my donkerste nag as die antwoorde my ontwyk

Sal ek juig, sal ek buig

U maak my voete soos ’n ribbok

En U laat my op hoë plekke veilig staan

U neem my klaaglied en skep ’n loflied

Wat sal klink tot U eer, tot U eer

Nogtans sal ek in my Here jubel

Sal ek juig in God my Redder

Selfs in my donkerste nag as die antwoorde my ontwyk

Sal ek juig, sal ek buig

Heilig is die Here my God

Heilig is die Here my God

Heilig is die Here my God

HOOFSTUK 6

OORWINNING

HOOFSTUK 6

Oorwinning

Ek het die voorreg om gereeld die land vol te vlieg. Tussen al die Kulula-grappies en Mango se oranje kleurskemas beleef ek baie dinge. Die meeste daarvan is goeie ervarings, maar so nou en dan raak dinge maar benoud daar bo in die lug. Veral as daar ’n storm is … Ek weet nie of jy al gevlieg het wanneer die donderweer hier reg langs jou slaan nie en jy niks kan sien nie omdat die wolke alle sig versper. Al wat ek kan sê is: ‘Dis scary, baie scary.’ ’n Vriend van my is ’n vlieënier en praat toe die ander dag met my oor sulke situasies. Wanneer ’n loods in ’n storm of wolkmassa invlieg waar hy glad nie die horison kan sien nie, is sy eerste reaksie om te dink dat hy skeef begin vlieg. Hy begin balans verloor omdat sy fokuspunt, die horison, nie meer sigbaar is nie. Alhoewel al die instrumentasie (al die knoppies en dinge voor in die kajuit) aandui dat hy nog steeds reguit vlieg, voel dit nie so vir hom nie. Wanneer hy niks voor hom sien nie, begin hy paniekbevange die vliegtuig effens sywaarts stuur, wat veroorsaak dat hy binne honderd en sestig sekondes in ’n spiraalduik kan ingaan en uiteindelik kan neerstort. Wat leer vlieëniers dus tydens hulle opleiding? Wanneer jy nie meer die horison kan sien nie, vertrou altyd die instrumente, nooit jou gevoelens nie!

Hoeveel maal het ek nie al die ‘horison’ van my lewe verloor nie? Die donker wolke van twyfel trek saam wanneer die reën van veroordeling begin val en die donderslae van hartseer en teleurstellings om my slaan. Ons almal ken dit en kan vertel van die ure, dae of selfs maande toe ons letterlik niks kon sien nie en nie meer geweet het watter kant toe nie. Dit was tye toe al die Goddelike ‘instrumentasie’ van die Woord, profesieë, vriende se bemoediging en die sagte fluistering van die Gees eenvoudig verdwyn het of te moeilik geraak het om te glo.

En dan wil ons gewoon net nie meer oorgee nie, want oorgee het te seer geraak en die koste te groot. Of so dink ons.

Om te staan

Die Woord is vol verhale van vertroue en oorgee, van val en opstaan, van horisonne verloor en instrumente vertrou. Hoe langer ek die Here ken, hoe meer besef ek dat geloof in Hóm, meer as in alles wat Hy vir my kan dóén, die belangrikste vir Hom is. Die toets van my geloof kan op geen ander manier kom as deur hierdie donker dae nie en ek leer nou meer as ooit hoe om daardie instrumente te vertrou, maak nie saak of die hel voor my losbreek nie. Die geloofstoetse word dan ’n geleentheid tot intimiteit en aanbidding, tye waar ek liewer vir Hom kan word te midde van twyfel en onsekerheid. John Eldredge en Brent Curtis beskryf dit so:

When we face trials, our most common reaction is to ask God, ‘Why won’t you relieve us?’ And when he doesn’t, we resignedly ask, ‘What do you want me to do?’ Now we have a new question: ‘Where is the Romance headed?’ There is another great ‘revealing’ in our life on the road. We run our race, we travel our journey, in the words of Hebrews, before ‘a great cloud of witnesses’ (12:1). When we face a decision to fall back or press on, the whole universe holds its breath – angels, demons, our friends and foes, and the Trinity itself – watching with bated breath to see what we will do. We are still in the drama of Act III and the heart of God is still on trial. The question that lingers from the fall of Satan and the fall of man remains: Will anyone trust the great heart of the Father, or will we shrink back in faithless fear?

– JOHN ELDREDGE & BRENT CURTIS, 2007. THE SACRED ROMANCE.

STRUIK CHRISTELIKE BOEKE: KAAPSTAD. P 152.

Miskien moet ons soos John en Brent die regte vrae in hierdie antwoordlose tye begin vra. Nie meer noodwendig ‘Hoekom gebeur hierdie met my nie’, maar eerder ‘Vader, watter diepte van ons verhouding kan in hierdie tyd groei?’ Ek het ’n tydjie terug die Visrivier-staproete in Namibië afgelê. Almal wat al die voorreg gehad het om daardie rowwe skoonheid te beleef, moes ook die prys betaal om dit te kon sien – naby die 90 kilometer se stap deur sand, woestyn en klip. En daar tussen die canyon se asemrowende kranse het ek die volgende besef: As ek my Vader eendag na alles sou vra wanneer Hy die intiemste tye met my beleef het, dan glo ek gaan Hy sê: ‘In die woestyn my seun, toe jy aan niks anders as aan My kon vashou nie. In daardie tye was jou liefde dalk nie met emosie of passie belaai nie, maar dit was rou en eerlik. Dit is in daardie donker oomblikke waar ons romanse se sterkste was.’ Dan word hierdie tye deurbrake van oorwinning. In die vorige hoofstuk het ons al by hierdie punt van vertroue stilgestaan, maar ek wil graag meer prakties deel hoe ek in sulke seisoene van my lewe probeer reageer. Ek het nog baie lesse oor oorwinning om te leer, maar ek deel graag wat ek reeds uitgevind het, veral die storie van ’n koning. Josafat was koning van Juda toe die land onverwags deur die Moabiete, Ammoniete en Meüniete aangeval is. Teen die tyd dat Josafat ’n verslag van die aanval kry, was die skrif al aan die muur …

Josafat was bang en het by die Here hulp gesoek. Hy het ’n vasdag in die hele Juda uitgeroep, en die Judeërs het bymekaargekom om die hulp van die Here te vra. Uit al die stede van Juda het hulle gekom om die Here se hulp te vra.

– 2 KRONIEKE 20:3–4 (1983-VERTALING)

Die res van die verhaal is welbekend. Nadat die volk God se hulp gevra het, antwoord Hy hulle met die versekering dat Hy vir hulle gaan veg, maar dat hulle ook hul posisies moet inneem en ’n baie vreemde aanvalstrategie moet volg. Hulle moet sing …

Josafat het met die volk oorleg gepleeg en toe sangers laat plek neem voor die gewapende manne. Hulle het vooruit geloop in hulle gewyde klere en die Here geloof met die woorde: ‘Loof die Here, aan sy liefde is daar geen einde nie.’

Juis toe, toe die sangers met die lofprysing en gebed begin, het die Here onverwagte aanvalle bewerk op die Ammoniete, die Moabiete en die mense van die Seïrberge wat teen Juda opgetrek het, en hulle het die een neerlaag na die ander gely.

– 2 KRONIEKE 20:21–22 (1983-VERTALING)

As ek die verhaal lees, dink ek baie keer: ‘Magties, dit sou darem lekker gewees het om tussen al daardie sangers te kon staan! Hoe wonderlik sou dit nie wees om daardie oorwinning eerstehands te kon sien nie!’ Tog is die Here oor wie daardie voorsangers gesing het, dieselfde God wat ek en jy vandag nog steeds aanbid. As Hy vir hulle kon veg, kan Hy sekerlik vir jou en my ook veg. Soms sukkel ek met die vraag oor wat my verantwoordelikheid in ’n geestelike geveg is en wat God se rol is. Baie van ons was vir te lank te naïef oor die rol van die vyand in ons lewens en ander dink weer dat dit hulle werk is om die vyand ’n bloedneus te gee! Ek glo albei van hierdie uiterstes is gevaarlik. Die kern van Josafat se oorwinning – en myne en joune – lê in twee eenvoudige opdragte in vers 17: ‘Julle hoef nie te veg nie, neem net posisie in en staan en kyk na die oorwinning van die Here vir julle.’

Aanbidding en oorwinning loop altyd hand aan hand.

Watter posisie? ’n Posisie van aanbidding. En hoe moet hulle staan? In hulle ware identiteit! Efesiërs 6 is seker die belangrikste gedeelte in die Nuwe Testament wat oor geestelike oorlogvoering praat. Dit handel oor die wapenrusting van God. Ek het die gedeelte al baie maal gelees, preke daaroor gehoor en selfs probeer om elke oggend die wapenrusting ‘aan te trek’. Tog is daar een opdrag in die hele gedeelte wat al die aandag trek net omdat dit vier keer gegee word. En dit is dieselfde opdrag wat koning Josafat en sy mense ontvang het. Staan! Die hele gedeelte oor die wapenrusting gee ons nooit ’n direkte opdrag om te veg nie, maar net om op ons pos te bly staan!

Trek die volle wapenrusting van God aan, sodat julle staande kan bly teen die listige aanslae van die duiwel.

– EFESIËRS 6:11 (1933-VERTALING)

Is dit enigsins ’n passiewe, verslae staan en toekyk? Nee, dit is belaai met gesag omdat dit praat van ons identiteit! Ek staan as vrygekoopte met die helm van verlossing op om my teen gedagtes van veroordeling te beskerm. Die borsharnas van my vryspraak maak my hart toe sodat ek nie hoef te twyfel hoe God my nou in Christus sien nie. Om my heupe dra ek die gordel van die waarheid sodat ek kan weet wanneer die vader van die leuen vir my lieg oor my ware identiteit. Maar wat het my identiteit dan met my oorwinning te doen? Alles, my liewe vriend, alles! As jy nie weet watter posisie om in te neem nie, gaan jy altyd alleen teen jou Ammoniete en Moabiete en donderwolke probeer veg en nooit verstaan dat daar eintlik Iemand anders is wat reeds vir jou geveg het nie. Ons het al in die vorige hoofstuk gesien dat hoe ons oor onsself in ’n aanval- of toetstydperk dink, ons reaksie gaan bepaal. Jou identiteit bepaal die houding wat jy in die geveg gaan inneem: óf as ’n slagoffer óf as ’n oorwinnaar. Oorwonne of oorwinnaar. Gaan jy staan of gaan jy vlug? As jy nie glo wat werklik op die kruis gebeur het en dat jou identiteit en posisie vir ewig verander het nie, gaan jy ophou om op die ‘instrumente’ te vertrou wanneer jy niks kan sien nie en op jou eie gevoelens en insigte staat maak om die geveg te veg.

Priesters en konings

In hoofstuk drie het ons gesien dat ons identiteit radikaal op die kruis verander het. Die ou mens het gesterf en ’n nuwe mens is in Christus gebore (sien Galasiërs 2:20). Wie ons in God se oë is, het totaal verander. In Christus het ons seunskap verwerf, maar dis nie al wat gebeur het nie. Ons het ook konings en priesters geword.

Aan Hom wat ons liefgehad het en ons van ons sondes gewas het in sy bloed en ons gemaak het konings en priesters vir sy God en Vader, aan Hom die heerlikheid en die krag tot in alle ewigheid! Amen.

OPENBARING 1:5–6 (1933-VERTALING)

Deur sy dood het Jesus ons konings en priesters van die Vader gemaak. ’n Priester in die Ou Testament kan beskryf word met ’n eenvoudige vergelyking: Dit is iemand wat sy oor by die volk het en sy mond by God. (’n Profeet het weer sy oor by God en hou sy mond by die volk.) ’n Priester is baie spesifiek gekies om diens voor God te doen en namens die volk tot Hom te nader (Eks 19:22). Hulle moes offers bring en was ook die aanbiddingsleiers. ’n Priester was as ’t ware die tussenganger, die middelman, tussen God en die mens. En toe kom die finale hoëpriester, Jesus Christus, en word die finale middelaar. Deur sy kruisdood kan ek en jy nou met vrymoedigheid self na God toe gaan en ’n verhouding met Hom aanknoop. Luister mooi wat ons nuwe identiteit is:

Laat julle as lewende stene opbou tot ’n geestelike huis, om ’n heilige priesterdom te wees en geestelike offers te bring wat deur Jesus Christus vir God welgevallig is.

– 1 PETRUS 2:5 (1983-VERTALING)

Dit is nou ek en jy: Ons is die heilige priesterdom van God wat geestelike offers vir God kan bring. Ons het nie meer iemand anders nodig om namens ons na God te gaan nie. Nie ’n dominee, ’n spesiale genesingsdiens, ’n ouderling, selgroepleier of ‘man van God’ nie! Jesus het finaal die prys betaal! Jy, my liewe vriend, is nou ’n priester, afgesonder vir God en sy dienswerk!

Maar ons is nie net priesters nie. Openbaring 1 leer ons dat ons ook ’n ander identiteit ontvang, naamlik dié van ’n koning. ’n Koning het altyd outoriteit en gesag en besit die vermoë om te heers. Dit is eintlik hoe God ons aanvanklik geskep het: om oor die skepping te heers.

Wat is die mens dat U aan hom dink, en die mensekind dat U hom besoek? U het hom weinig minder gemaak as ’n goddelike wese en hom met eer en heerlikheid gekroon. U laat hom heers oor die werke van u hande, U het alles onder sy voete gestel.

– PSALM 8:5–7 (1933-VERTALING)

Sonde het ons ware identiteit en beeld kom afbreek, maar toe kom Jesus en deur sy kruisdood herstel Hy ons weer in ons ware posisie.

Want as ten gevolge van die misdaad van die één die dood geheers het deur die één, veel meer sal hulle wat die oorvloed van die genade en van die gawe van die geregtigheid ontvang, in die lewe heers deur die Één, Jesus Christus.

– ROMEINE 5:17 (1933-VERTALING)

Ja, ja, ons het al gehoor dat ons eendag in die ewigheid ’n pragtige kroon gaan kry en saam met Jesus gaan heers, maar wat van hier en nou? Romeine sê duidelik dat ons in hierdie lewe deur Jesus Christus sal heers! Heers oor wat? Oor sonde, omstandighede, teleurstellings, wolkbreuke en aanstormende Ammoniete! Jy hoef nie meer ’n oorwonne slagoffer van elke omstandigheid te wees nie; jy kan nou as oorwinnaar, as koning bo jou probleme en omstandighede uitstyg! My liewe mens, besef jy werklik wie jy in Christus is? As jy waarlik jou lewe voor Hom neergelê het en die soete hartoorplanting van wedergeboorte gesmaak het, is jy ’n nuwe mens in Christus! Die oue is verby en die nuwe het gekom. As priester en koning kan jy nou ’n nuwe posisie van aanbidding en gesag inneem.

Dit is wat Josafat gedoen het. Hy was ’n koning, maar ook ’n aanbidder, ’n priester in eie reg. Hierdie twee identiteite saam is wat ons in sport ’n wenkombinasie noem. ’n Senterpaar wat draaie om die opposisie hardloop!

Dink jouself vir ’n oomblik in: Die vyand kom op jou afgestorm en jy weet nie wat om te doen nie. Jou kragte wil ingee, jy wil handdoek ingooi. Dan onthou jy weer vaagweg dat jy mos nie ’n slagoffer van hierdie situasie hoef te wees nie. Jy begin jou posisie as priester inneem en maak jou hart en mond oop om God te aanbid. Dalk is jy in die kar op pad werk toe en sit jy ’n CD met aanbiddingsliedere in die speler om die lofsange van God te laat weerklink. Dalk is jy nie naby musiek nie en kan jy in elk geval nie sing nie; daarom bid jy net hardop en soek die aangesig van God met alle erns. As jy jou oë toemaak en Hom aanbid, sien jy die ewige Koning op sy troon sit en erken jy dat alle gesag in sy hande is. Jou oë val op die ‘instrumente’ hier in die kajuit van jou lewe se vliegtuig en jy begin Skrifgedeeltes aanhaal en bid oor jou situasie.

U is my toevlug en my veilige vesting, my God op wie ek vertrou.

– PSALM 91:2 (1983-VERTALING)

Die Here is my lig en my redder, vir wie sou ek bang wees? Die Here is my toevlug, vir wie sou ek vrees?

– PSALM 27:1 (1983-VERTALING)

‘Luister, Here, en wees my genadig! Help my, Here!’ Ek was in die rou, maar U het my van vreugde laat dans. U het my rouklere uitgetrek en vir my feesklere aangetrek. Daarom sal ek sing tot U eer; ek sal nie stilbly nie!

– PSALM 30:11–13 (1983-VERTALING)

Die horison raak al hoe duideliker en jou verwysingspunt word weer die waarheid van God se Woord. Jou geloof begin groei en wanneer jy in die teenwoordigheid van ware Gesag is, onthou jy weer dat jy as koning ook gesag het en jou gees begin opstaan. Terwyl jy die waarheid oor jou spreek, kan jy voel hoe krag na jou terugkeer. En jy weet hier diep binne dat dit nie weens die mag van positiewe denke gebeur nie, maar dat dit die Woord van God is wat geloof in jou wek, want die Woord is ‘lewend en kragtig en skerper as enige tweesnydende swaard’ (Heb 4:12, 1933-vertaling). En skielik kry jy perspektief en sien jy hoe die vyand voor jou vlug, hoe sy krag oor jou gebreek word en hoe jy in die geloof groei.

Jy sien, aanbidding en oorwinning loop altyd hand aan hand. Wanneer jy nie weet wat om te doen nie, moet jy in jou posisie van aanbidding gaan staan. Laat die lofsange oor jou lippe rol en staan en kyk na die oorwinning wat gaan kom. Ek het nie al die antwoorde op jou probleme nie, maar, liewe vriend, as jy wil sien hoe die vyand dikbek wegloop, moet jy God bly aanbid, juis in die donkerste tye van jou lewe. Dit is dan wanneer ’n aanval ’n toets word wat jy kán slaag. In daardie tye sal die vyand altyd vir jou lieg en sê dat God jou verlaat het, maar wanneer jy dan in antwoord op daardie leuens vir God aanbid, bring jy die waarheid in die situasie en verloor die leuen sy krag. My tyd in die Visrivier-canyon was ’n tipe metafoor van dit waardeur ek geestelik en emosioneel ook moes worstel – ’n woestynbelewenis wat net nie end wil kry nie! Iewers een middag nadat ons kamp opgeslaan het, het ek gaan hout soek vir die koue nag wat op ons gewag het. In ’n diepe stryd met die stemme van my eie ‘Amoniete’ in my kop en die vyand wat my wou lamlê, het ek uitgeroep: ‘Jy kan alles van my vat, maar jy sal nie my aanbidding vat nie! Ek het ’n keuse ongeag hoe ek nou voel. En ek kies om my Koning te aanbid!’ My emosies het nie verander nie, maar die stem van veroordeling was meteens stil. Ek het geweet dat my aanbidding die deur oopgesluit het sodat God vir my kon veg.

Wanneer ek dink aan hoe God vir my veg, kan ek nie anders as om aan Pixar se animasieprent A Bug’s Life te dink nie.

Die mierkolonie word konstant deur die gevreesde sprinkane bedreig. Ná die heldedade van ’n klomp sirkus-insekte en onder leiding van die hoofkarakter, Flik, vind die finale groot geveg plaas. Almal wil deel van die aksie wees en sien hoe die sprinkane eens en vir altyd verdryf word, ook Dot, Koningin Mier se jongste dogter. Sy’s dapper, maar bitter klein en geen kompetisie vir die grote sprinkane nie. In een van die laaste tonele bevind Dot haar skielik alleen voor een van die massiewe sprinkane, wat sy lippe aflek vir die maaltyd wat hy sien kom. Maar dan verander sy uitdrukking meteens na een van vrees! Dot dink natuurlik dat dit sy is wat hom die skrik op die lyf jaag, maar dan begin die prentjie duidelik word. Agter haar staan Dim, ’n enorme kewer, reg om vir haar te veg! Net so veg God ook vir my en laat Hy my toe om as koning ook in die oorwinning te deel.

Eerlike vrese

Maar hoe gemaak dan as al my emosies my net al hoe meer beangs maak? Geloof is nooit die ontkenning van realiteite, emosies en feite nie, maar die keuse om te midde van daardie realiteite op God te fokus. Ek het al gesien hoe mense ‘in geloof’ voor my staan, hulle longe uithoes en dan vir my sê: ‘Prys die Here, ek is nie siek nie!’ Dit is ontkenning en ’n onrealistiese benadering tot geloof. Josafat het nie so opgetree nie. Hy het een honderd persent besef in watter penarie hy sit en in reaksie daarop het hy al die gewone emosies beleef.

Josafat het berig gekry: ‘’n Groot menigte van oorkant die Dooie See, van Edom af, het teen u opgetrek. Hulle is al by Gaseson-Tamar, dit is En-Gedi.’

Josafat was bang en het by die Here hulp gesoek. Hy het ’n vasdag in die hele Juda uitgeroep.

– 2 KRONIEKE 20:2–3 (1983-VERTALING)

Hierdie man was bang, maar hy het dit nie weggesteek nie. Sy oorwinning het juis begin toe hy dit erken het. Ek het al die hand van die Here in my lewe sien werk en talle wonderwerke aanskou. Mens sou dink dat ek teen dié tyd nooit meer met vrees sal veg nie. Tog raak ek steeds bang; ek moet nog steeds allerhande negatiewe emosies teenstaan en my oë op die Here hou. Dit is natuurlik en die Here hou in gedagte dat ons van stof gemaak is (sien Psalm 103:14). Josafat se oorwinning het begin by twee baie belangrike sake: die erkenning van die feit dat die vyand op hom afstorm en die besluit wat hy met daardie realiteit sou doen. Hy het gekies om dadelik by God te gaan hulp soek. Waar soek jy jou hulp wanneer die vyand op jou toesak? Wat is jou natuurlike reaksie? Ons het gewoonlik óf ’n veg- óf ’n vlugreaksie. Óf ons begin vir onsself veg óf ons word verlam deur die vrees vir die vyand en vlug so vinnig as ons bene ons kan dra.

Iemand het my eenmaal geleer: ‘’n Stem wat vir jou sê dat jy vinnige besluite moet neem, is nie die Here s’n nie.’ Wanneer jy voet in die hoek sit, maak jy omtrent altyd foute. Oorhaastigheid bring meestal seer mee. Wanneer ons in ’n situasie is waar ’n ander mens deel van die aanval teen ons is, tree ons maklik emosioneel reaktief op en dan mis ons die groter Vyand agter die persoon. Ons stryd is nie teen vlees en bloed nie. Ek weet jy wil veg, jouself verdedig en regverdig, maar stop eers. Jakobus leer ons wat om te doen.

My liewe broers, dít moet julle in gedagte hou: elke mens moet maar te gewillig wees om te luister, nie te gou praat nie en nie te gou kwaad word nie.

– JAKOBUS 1:19 (1983-VERTALING)

Josafat het die ‘pause’-knoppie gedruk en vir ’n oomblik gewag. Hy het gewaak teen die ‘te gou’-reaksie. Hy het ’n vasdag in Jerusalem uitgeroep en dit moes ’n tydjie geneem het vir die hele volk om daar uit te kom. Dit het hom tyd gegee om rustig te raak en sy voet van die pedaal af te haal. Vrees wil altyd hê ons moet vinnig kies, maar moenie! Wag, soek die Here en herinner jouself en God aan wie Hy is en aan sy beloftes. Dit is wat Josafat gedoen het. Hy bid namens die volk tot die Here, ’n gebed van oorgawe en geloof. Hoewel hy sy vrese erken het, het hy nie daarby gebly nie. Hy verskuif nou sy fokus vanaf sy gevoelens na ’n groter realiteit toe – die erkenning van God se soewereiniteit!

Here, God van ons voorvaders, U is God. U heers uit die hemel oor al die koninkryke van die nasies. Uit u hand kom die mag en die krag. Niemand kan teen U stand hou nie.

– 2 KRONIEKE 20:6 (1983-VERTALING)

Wanneer ek en jy in geloof verklaar dat alles, selfs hierdie storm, onder die heerskappy van God staan en dat Hy steeds in die situasie soewerein is, begin ons die aanval met die regte gesindheid trotseer. Weet jy dat daar een emosie is wat God nie kan ervaar nie? Hy kan nie verras word nie! Niks kan Hom ooit onkant vang nie. Hy is in beheer en Hy weet van alles. Ook die vyand wat op jou afstorm! Uit sy hand kom al die mag en krag en niemand kan teen Hom stand hou nie. Wanneer Josafat God se almag aanbid en die fokus vanaf die krisis na die karakter van God verplaas, kom hy uiteindelik by een van die mooiste gedeeltes in die Bybel uit. Dis ’n gedeelte wat die hartklop van die hele Luidkeels Oorgegee-produksie opsom, ’n vers wat my al baie gekos het en my totale oorgawe vereis.

Ons God, sal U hulle nie straf nie, want ons het nie die krag om hierdie groot menigte wat teen ons optrek, te weerstaan nie. Ons weet nie wat om te doen nie. Ons oë is op U gerig.

– 2 KRONIEKE 20:12 (1983-VERTALING)

’n Wit vlag

Totale oorgawe kan nooit sonder ware afhanklikheid gebeur nie. Afhanklikheid beteken doodeenvoudig: ‘Ek kan nie. Help my, asseblief.’ Dit is soos die suigeling wat hulpeloos sy armpies uitsteek na sy ouers, want hy kan niks vir homself doen nie. Die oomblik toe Josafat en sy manskappe hulle eie onvermoë om die vyand te oorwin, erken, verander alles.

Met die produksie van Luidkeels Oorgegee in 2009 is ek deur baie diep waters. Die voorbereidings, besprekings, begroting en geestelike oorlog was intens. Ons het vir meer as ’n jaar aan die produksie gewerk en om elke hoek en draai moes ons letterlik in geloof op die water loop. Ek het van die begin van die projek af geweet dat daar ’n enorme wit vlag as simbool van oorgawe gehys moes word. In oorlogstyd is ’n wit vlag die teken dat die verslane party gereed is om oor te gee. Die geveg is verby. Die oorwonne weermag moet dan hulle wapens neergooi en oorgee. Jy kan nie die wit vlag van oorgawe swaai as jy nog ’n geweer in jou hand het nie. Dit is alles of niks. Óf jy probeer vir jouself veg, óf jy laat toe dat die Here dit vir jou doen. Toe koning Josafat sy afhanklikheid voor God verklaar, het hy nie net die wit vlag gewaai nie. Hy het ook al sy eie planne en vermoëns neergelê, sy wapens neergesit en verklaar: ‘Ons weet nie wat om te doen nie, maar ons oë is op U gerig.’ Andrew Murray beskryf hierdie oorgawe soos volg in sy boek Absolute Surrender:

The cause of the weakness of your Christian life is that you want to work it out partly and let God help you. And that cannot be. You must come to be utterly helpless, to let God work, and God will work gloriously … And yet we are some of us wanting God to give us a little help while we do our best, instead coming to understand what God wants, and to say: ‘I can do nothing. God must and will do all.’ Have you said: ‘In worship, in work, in sanctification, in obedience to God, I can do nothing of myself, and so my place is to worship the omnipotent God, and to believe that He will work in me every moment’? Oh, may God teach us this!

– ANDREW MURRAY, 2007 – OORSPRONKLIK IN 1895 GEPUBLISEER.

ABSOLUTE SURRENDER. NEW YORK, NY, COSIMO CLASSICS. P 64.

Dit is wanneer ons ons uiterste swakheid en onvermoë om vir onsself te veg besef dat ons toelaat dat die Almagtige God vir ons veg en ons wil verander sodat ons gewillig is om sy wil uit te voer (sien Filippense 2:13). Dit is in daardie oomblikke, wanneer ons ons eie tekortkominge besef, dat God ons antwoord. Tog kan ek ook uit ervaring sê dat wanneer ek met ’n groot saak worstel, ek nie altyd dadelik sy stem kan hoor of ’n antwoord kry nie. Dit neem soms ’n tydjie, soms baie lank. Baie maal is daar vir maande net stilte. Ek dink een van die redes is dat Hy in my krisis baie meer op intimiteit fokus as om net vir my ’n paar vinnige en maklike antwoordjies te gee. Ek onthou nog hoe ek iewers in die jaar 2000 in ’n parkie in die Kaapse voorstad Boston gesit het en my trane op die boek Hooglied geval het. Ek was in ’n intense stryd gewikkel en ek kon net geen antwoorde kry nie. My oë val toe op die volgende woorde: ‘Wie is dit wat daar uit die woestyn uit kom terwyl sy leun op die man wat sy liefhet? (Hoogl 8:5, 1983-vertaling).

Ek weet dat Hooglied tradisioneel verwys na die liefdesverhouding tussen ’n man en vrou, maar daardie dag het ek geweet hierdie boek gaan ook oor my verhouding met Jesus, my man. In woestyntye leer ons om op God te leun – as ons ná Hom toe hardloop en nie wég van Hom af nie. Niemand wil woestyn toe nie, maar ek glo dat ek en jy ook telkens daarheen begelei moet word, net soos Jesus ná sy doop deur die Gees in die woestyn ingelei is. Dit is daar waar ons ook soos Jesus moet ‘vas’ van die ‘alledaagse voedsel’ en leer hoe om die ‘geestelike kos’ van sy nabyheid te proe. Een ding weet ek – elke keer as ek saam met Hom uit die woestyn gekom het, was dit met ’n getuienis van voorsiening en hoop wat niemand van my kan wegneem nie. In die woorde van Hooglied: ‘Ek het geleer om te leun op die Een wat ek liefhet.’ Totale afhanklikheid kom eers wanneer ons werklik niks anders as Hy het om op te leun nie.

Totale afhanklikheid kom eers wanneer ons werklik niks anders as Hy het om op te leun nie.

God met ons

Ek gesels dikwels met ongelowiges en met gelowiges wat begin twyfel aan God se goedheid. Ek het nie al die oplossings nie, maar ek sal altyd bly vertel van hierdie woestyntye waar ek God so intens beleef het en dat niks of niemand dit van my kan wegvat nie. Ek weet dat ek weet dat ek weet dat Hy waarlik leef – my kop wat op sy skouers rus, is die bewys daarvan!

Maar gestel jy voel niks nie en die hoop in jou wil sterf? Gestel jy het alles in jou vermoë probeer om sy stem te hoor, maar stilte is al wat antwoord. Ons gaan in die volgende hoofstuk meer gesels oor volharding en aanhou in tye waar die antwoord nie dadelik kom nie, maar vir eers wil ek jou na die laaste woorde neem wat God vir Josafat en die volk gesê het.

Moenie vrees nie, Juda en Jerusalem, moenie bang wees nie. Trek hulle môre tegemoet. Die Here sal by julle wees.

– 2 KRONIEKE 20:17 (1983-VERTALING)

Die Here sal by julle wees. Hoeveel maal word hierdie woorde nie in die Bybel herhaal nie? Omtrent elke keer wanneer God ’n opdrag aan ’n leier gee, moedig Hy hom aan met die woorde: ‘Wees sterk, wees vasberade! Moenie vrees nie!’ Tog is dit asof hierdie woorde nooit genoeg is nie. Wel, ten minste nie vir my nie. Ek het iets meer as dit nodig, anders voel dit vir my of ek die stryd aandurf sonder my wapen of aan die wedstryd deelneem sonder my pa wat van die paviljoen af vir my kyk. Ek het altyd die laaste deel van die vers nodig: ‘Ek is met jou … Ek is met jou … Ek gaan jou nie los nie!’ Dit was ook my antwoord toe my susterskind, Anike, nou die dag in die swembad uitroep: ‘Moe my nie lossie! Moe my nie lossie! Moe my nie lossie!’ Hoe kan ek haar los? Nog minder kan Hy ons los!

Mede-pelgrim, ek het nie ’n idee waardeur jy gaan nie en ons sal mekaar dalk nooit in die oë kan kyk om ons stories uit te ruil nie, maar weet hierdie een ding: Hy is met jou. Miskien sit jy in ’n gemors wat jou eie sonde en seer veroorsaak het of dalk is jy al vir maande in ’n woestyn wat nie deur ongehoorsaamheid of enige iets anders waaraan jy kan dink oor jou gekom het nie. Jy het al alles bely wat jy kon, jy soek Hom met jou hele hart, maar ’n fluistering in die wind is al wat jy hoor. Dalk klink dit soos stilte, of soos ’n besettoon, asof God nie gaan antwoord nie. Maar dalk is Hy juis in hierdie stilte nader as wat jy dink. Elia kon Hom nie in die donderweer, rukwinde of storm vind nie, maar wel in die stille fluistering van die wind. Hy het jou nie verlaat nie. Hy is slegs ’n fluistering weg. Toe Jesus vir ons aan die kruis gehang het, het Hy uitgeroep: ‘My God, my God, waarom het U my verlaat?’ Daarom hoef ek en jy dit nooit weer uit te roep nie.

Ek los jou met die woorde van ’n liedjie wat ek vanuit ’n donker woestyn van depressie geskryf het met niks anders as my geloof om aan vas te hou nie. Mag dit jou in hierdie oomblikke uit jou gat uit ruk, jou laat besef dat jy ’n priester en ’n koning is en jou ’n oorwinnaar maak terwyl jy die aanbidding van die soewereine God oor jou lippe laat rol. Onthou: Hy is Immanuel, God met ons. God met jou.

Immanuel

Here, ek voel so verlore, en U voel so ver,

maar ek dors na U.

Vrede is ’n vreemdeling vir my;

tog weet ek dat die waarheid groter is as wat ek nou voel.

Want U is naby my, U bly binne my, U is orals.

Want U is naby my, U bly binne my,

U is orals, U is orals.

U is hier, Here, hier.

Dis al waarvoor ek leef, dit bly vir my genoeg

dat U by my is.

U is hier, Here, hier.

Breek deur my ongeloof sodat ek weer kan sien

dat U by my is, Immanuel.

Waarom bly ek steeds tevrede om op die kantlyn te bly staan

as ek weet daar is soveel, soveel meer?

Vader, kom deurdrenk my met u Gees

sodat ek weer my diepste troos in u veilige arms kan vind.

Want U is naby my, U bly binne my, U is orals.

Want U is naby my, U bly binne my,

U is orals, U is orals.

U is hier, Here, hier.

Dis al waarvoor ek leef, dit bly vir my genoeg

dat U by my is.

U is hier, Here, hier.

Breek deur my ongeloof sodat ek weer kan sien

dat U by my is, Immanuel.

HOOFSTUK 7

OOR EN OOR

HOOFSTUK 7

Oor en oor

Die oggendlug het koel op my gewaai toe ek die glasdeur oopmaak en die gladde see van Port Elizabeth aanskou. Ek het die vorige nag heel bekommerd in die bed geklim terwyl die rukwinde van die ‘Windy City’ om ons gastehuis getier het. ‘Asseblief, laat dit nie môre so waai nie, asseblief,’ het ek half smekend, half senuweeagtig gebid. Ek gee gewoonlik nie om vir wind nie, maar ek sou die volgende dag aan my eerste Ysterman-kompetisie deelneem en wind is die laaste ding wat jy wil hê. Genadiglik het dit skuins voor sonop ophou waai en die dag het belowend voor my gelê.

Die Ysterman is die groot boetie van driekamp en kos jou ten minste vyf maande se klipharde oefening, opoffering en uithou. Tydens my voorbereiding het ek iewers gelees: ‘No matter how hard you’ve trained or how prepared you are, the Ironman hurts. It is the nature of the beast.’ Die 3,8 kilometer-swem in die see word gevolg deur ’n 180 kilometer-fietsrit. Daarna doen jy nog ’n volle marathon van 42,2 kilometer; jy eindig iewers in die aand.

Ná maande se bloedsweet en fiksword het die dag uiteindelik aangebreek. Gefokus en reg vir aksie het ek voor die wegspring eers ’n oomblik by die wenstreep gaan stilstaan. Die roete is so opgestel dat die begin en einde by Hobie-strand in die Nelson Mandelabaai is. Voor die massiewe ‘Finish’-teken staan ek toe met wysvinger uitgestrek en sê hardop: ‘Sien jou oor dertien uur. Nie miskien nie … ek sien jou, kom wat wil!’ Dit was die tyd waarop ek gemik het en so was dit toe ook. Twaalf uur, nege en vyftig minute en dertig sekondes later hardloop ek oor daardie wenstreep. Geen pyn, terugslag, beseerde Achilles of moegheid kon my keer om oor daardie lyn te gaan nie. En alles het begin toe ek die einde gesien het.

En laat ons die wedloop wat vir ons voorlê met volharding hardloop, die oog gevestig op Jesus, die Begin en Voleinder van die geloof. Ter wille van die vreugde wat vir Hom in die vooruitsig was, het Hy die kruis verduur sonder om vir die skande daarvan terug te deins.

– HEBREËRS 12:1–2 (1983-VERTALING)

Ek en jy is in ’n wedloop wat baie erger, baie langer en baie meer intens as die Ysterman is. Ek skryf hierdie hoofstuk vir almal wat al eintlik handdoek ingegooi en in hulle gees gaan lê het. Vir dié wat langs die pad sit en vir dié wat op die ‘bailer’s bus’ geklim het. Ek skryf ook vir dié wat voel hulle kan net nie meer nie. Niks maak meer sin nie en al die antwoorde bly jou ontwyk. Jy sukkel selfs met depressie en die pille help nie meer nie. Die donker tonnel het nie ’n einde nie, om nie eens te praat van ’n lig nie. Jy het al hoeveel keer opgestaan, net om nog ’n keer te val. Weet net: Daar is hoop, daar is altyd hoop, daar is altyd ’n uitkoms. Ek was al in daardie diep donkerte en ek weet daar is ’n weg daaruit, anders sou ek nie hierdie boek kon skryf nie, anders sou ek nie CD na CD kon opneem nie …

Begin by die einde

Ons ken almal die komieklike prentjie van die reier wat besig is om die padda in te sluk. Die padda is egter nie gereed vir sterf nie! In ’n laaste desperate poging gryp hy die reier se keel vas en probeer hom verwurg met die woorde wat eggo: ‘Never give up.’ Kan ek dit ook vir jou vandag uitroep, uitskree? Moenie moed verloor nie, moenie! Daar is altyd hoop. Moenie moed verloor nie. Hopeloosheid is die afwesigheid van enigiets om na uit te sien. Daar is geen eindpunt nie, net ’n donker put van moedeloosheid. Maar by God is daar altyd hoop – en daardie hoop het ’n goeie einde. Om daar te kom, het ons egter volharding nodig.

Die Engelse woord vir volharding is treffend – ‘endurance’. Ek is mal oor die woord omdat dit ‘begin met die einde’: ‘Endurance’. Ek weet dit maak nie noodwendig taalkundig sin nie, maar dit slaan die geestelike beginsel op die kop. Ek en jy kan nooit die wedloop voltooi as ons nie by die einde begin nie. Ek kan nie vir jou sê hoeveel maal ek my tydens die Ysterman-kompetisie aan die woorde wat ek daar in die begin gesê het, herinner het nie. Die driekamproete is so uitgelê dat jy ’n paar maal deur die dag verby die eindpunt gaan. Ek het meer as een keer trane in my oë gekry toe ek daar verby ry of draf en in my geestesoog sien hoe ek oor die wenstreep gaan. Selfs toe ek voor die tyd geoefen het, het ek my baie maal ingedink hoe dit sou voel om die eindpunt te bereik. Ek en jy veg daagliks om in die wedloop van die lewe te bly en ons moet ons geestesspiere oefen sodat ons die wedloop kan voltooi. Wat het Jesus aan die gang gehou in die angsbevange ure in Getsemane? Wat het gemaak dat Hy nie tou opgegooi en van die kruis afgeklim het nie?

Ter wille van die vreugde wat vir Hom in die vooruitsig was, het Hy die kruis verduur.

– HEBREËRS 12:2 (1983-VERTALING)

Jesus het sy oë op die einddoel gehou. Hy het by die einde begin. Wat was hierdie vreugde wat Hy voor oë gehou het? Dit, my liewe vriend, was ek en jy – die mense wat ná die kruis in Hom sou glo en die ewige lewe saam met Hom sou deel! Hy het aan jou gedink toe Hy na daardie kruis toe gekruip het. Hy het die einde in sig gehad: vir my, jou en die verlostes uit elke volk, taal en nasie wat Hom op die wonderlike laaste dag gaan aanbid. As Jesus ons voorbeeld in alles is, moet ons ook vra wat die einde is wat óns voor oë moet hou. Die Hebreër-brief gee vir ons die antwoord hierop.

Hou Hom voor oë wat so ’n vyandige optrede van die sondaars teen Hom verdra het. Dan sal julle nie geestelik moeg word en uitsak nie.

– HEBREËRS 12:3 (1983-VERTALING)

Jesus is ons ‘einde’. Hy is die prys aan die ander kant van die wenstreep, die enigste skat wat werklik waarde het. As jy om enige ander rede in hierdie wedloop is, gaan jy altyd teleurgestel word. Ek wil dit luidkeels uitbasuin: Jesus self is die rede hoekom ek doen wat ek doen. Dit is omdat Hy my passie is dat ek in soveel van my liedjies sê: ‘Ek sal nie stilbly nie, ek sal bly sing.’ Hy self, nie wat Hy vir my kan doen nie, is die rede waarom ek aangaan. Toe ek nog by C-Kruis was, het ek eendag ’n lied neergepen wat my hart se diepste wens weerspieël.

Because of You

You’re my Hope, my Peace, my Shepherd that leads me on.

You’re my Love and my Strenght, the reason I go on.

And as long as I live I know I’ll carry on,

because of You.

And when I think I can’t go any further, because of You, I’ll carry on.

Ek koester die hoop dat wanneer ek uiteindelik nie meer hier is nie, hetsy omdat ek huis toe gegaan het of omdat Hy teruggekom het, daar ’n oomblik gaan wees wanneer ek Hom in die oë gaan kyk. Ek weet my eerste reaksie gaan wees om net voor Hom neer te val. Maar ek sien ook hoe Hy my optel, my vashou en met sy wang teen myne in my oor fluister: ‘Welkom, my seun … jy’s nou by die huis. Welkom in my koninkryk … geniet My vir ewig.’

Die Westminster Larger Catechism, ’n kategismus wat veral deur Engelstalige gereformeerdes gebruik word, begin met hierdie kardinale vraag: ‘What is the chief and highest end of man?’ ‘Man’s chief and highest end is to glorify God and to enjoy Him forever,’ kom die antwoord dan. (Die volledige teks kan op die internet gelees word, byvoorbeeld by http://www.reformed.org/documents/larger1.html.) Na aanleiding hiervan het John Piper in sy boek Desiring God (John Piper, 1986. Sisters, Oregon: Multnomah Publishers) gesê: ‘My shortest summary of Christian Hedonism is: God is most glorified in us when we are most satisfied in him.’

Om tot God se eer te leef, beteken dat Hy self die fokus van ons begeertes word. Hy is die Een wat juis verheerlik word wanneer ons totaal versadig word deur ’n verhouding met Hom. Wanneer ons Jesus die finale eindpunt en prys maak en Hom voor oë hou, kom daar dan die wonderlike belofte in vers 3 van Hebreërs 12: ‘Dan sal julle nie geestelik moeg word en uitsak nie.’ Ek glo dat ons nie hoef uit te saknie. Ek glo dat al is daar seisoene van beproewing en terugslag, ons daaruit kan groei en dat dit ons sterker kan maak vir wat kom. Maar om Hom voor oë te hou, vra geloof, iets wat deesdae baie skaars is.

Ek glo dat al is daar seisoene van beproewing en terugslag, ons daaruit kan groei en dat dit ons sterker kan maak vir wat kom.

Jy sal opmerk dat ek drie hoofstukke in hierdie boek aan die tema van vertroue en geloof wy, juis omdat so baie van ons sukkel om te glo en ons Vader te vertrou. Ons sukkel om waarlik oor te gee en die wit vlag te swaai. Ons het tot dusver baie oor vertroue gesels, maar nou moet ons ook na geloof kyk.

Paviljoenpraatjies

Waar begin ons as ons oor geloof moet praat? As Jesus ons ‘eindpunt’ is, dan is Hy ook ons ‘begin’. Ons het vroeg in hierdie boek vir mekaar gesê dat alles by God begin. Ons kan net reageer op wat Hy reeds gedoen het. Met geloof is dit presies dieselfde: ‘… die oog gevestig op Jesus, die Begin en Voleinder van die geloof’ (Heb 12:2, 1983-vertaling). Geloof vra dat ek sal vertrou, en my vertroue in God begin nooit by myself nie. Dit begin by God se betroubaarheid. Waarop sal ons geloof gebou wees as ons die heeltyd wonder of God vertrou kan word? Ons kan nie waag om op hierdie terrein volgens ons gevoelens te leef nie. Ons moet na ’n onwankelbare bron van waarheid gaan wat die getuienis oor God se betroubare karakter bevestig: die Woord van God. God is wie Hy sê Hy is. Dit vorm die basis van ons geloof. Hoor weer wat die Woord self oor God sê.

Weet dan nou: die Here jou God, Hy is God. Hy is die betroubare God wat sy verbond in stand hou en sy troue liefde betoon tot aan die duisendste geslag van hulle wat hom liefhet en sy gebooie gehoorsaam.

– DEUTERONOMIUM 7:9 (1983-VERTALING)

Geregtigheid en reg is die grondslag van u troon; goedertierenheid en trou gaan voor u aangesig uit.

– PSALM 89:15 (1933-VERTALING)

Laat ons styf vashou aan die hoop wat ons bely, want God is getrou: Hy doen wat Hy beloof het.

– HEBREËRS 10:23 (1983-VERTALING)

Wanneer ek nie kan sien dat God getrou is nie, hou ek styf vas aan die waarheid van sy Woord en kies om dit soos ’n kind te glo. Sy Woord, wat al vir jare en jare staan, leer my dat God getrou en betroubaar is. Of ek dit nou altyd voel of beleef maak nie saak nie – sy Woord staan vas en niks kan dit verander nie. Vanuit hierdie bron van geloof – sy betroubaarheid – kan ons ook in geloof reageer.

Die Nuwe Testament gebruik die Griekse woord pistis vir geloof. Die Jerusalem Bible vertaal dit as ‘trustfulness’. Met ander woorde: ‘vol vertroue’. Ek kan vir geen oomblik sê dat ek God glo, maar Hom nie vertrou nie. Derek Prince herinner ons in sy boek Faith to live by dat Jesus oor en oor geleer het dat jy slegs die koninkryk van God kan ingaan as jy soos ’n kind glo. Kinders kan nie anders as om hulle ouers of opvoeders te vertrou nie.

Geloof en vertroue gaan altyd saam. Ek kan nie aan iemand oorgee as ek Hom nie vertrou nie.

We may conclude, therefore, that the degree to which we cultivate trustfulness is a good measure of our spiritual maturity. More fully, the fruit of faith – in this aspect of trustfulness – may be defined as a quiet, steady, unwavering trust in the goodness, wisdom and faithfulness of God. No matter what trials or seeming disasters may be encountered, the person who has cultivated this form of fruit remains calm and restful in the midst of them all. He has an unshakeable confidence that God is still in complete control of every situation and that, in and through all circumstances, God is working out His own purpose of blessing for each one of his children.

– DEREK PRINCE, 1977. FAITH TO LIVE BY.

NEW KENSINGTON, PA: WHITAKER HOUSE. P 40.

Ek moet erken dat ek in baie beproewings presies die teenoorgestelde gesindheid gehad het as wat hierbo beskryf word. Ek was alles behalwe kalm, standvastig en rustig. Vra maar my familie en naby vriende. Wat my wel bemoedig, is om te hoor ‘we cultivate trustfulness’. Dit is soos ’n tuin wat ons moet bewerk. Dit moet geskoffel word, onkruid moet uitgetrek word en nuwe saad geplant word. Hierdie dinge gebeur nie sommer oornag nie; die hoofsaak is dat ons bly groei in vertroue.

Die Here het een aand in 2007 ’n groot afspraak met my gehad. Iets traumaties het gebeur en ek was kwaad vir Hom, baie kwaad. Ek het saam met ’n vriend gebid en toe wys die Here hom dat ek nog steeds met verwerping sit. Ek was eers huiwerig, want ek het lank tevore saam met ’n berader deur hierdie probleme gewerk en was nou half moedeloos om te hoor dat ek nog steeds met dié goed sit. (Deesdae besef ek dat die Here baie dinge in my lewe stukkie vir stukkie, maar al hoe dieper genees en dat dit soms langer vat as wat ek voorsien het). Ek het stil geword en die Here gevra om my te wys of daar enige area van verwerping was.

Meteens sien ek my laerskoolpaviljoen en hoe ek daarheen stap nadat ek deur iemand baie kosbaars verwerp is. Ek het hierdie situasie lank vantevore deurgebid, maar ek het beleef hoe die Gees my iets nuuts wou wys. Terwyl ek na die paviljoen toe stap, staan die Vader skielik voor my, maar ek is so kwaad en seer dat ek Hom so half wegstamp om verby te loop. Ek mompel toe: ‘Waar was U? U’t my alweer gedrop. Elke keer as ek U nodig het, is U net nie daar nie!’ Ek het gesien hoe ek eenkant op die paviljoen gaan sit en hoe Hy geduldig langs my inskuif. Vir ’n lang tyd was daar net stilte en toe begin ek huil. My trane was vol verwyte en teleurstelling. Ek kon my hart voor Hom uitstort en Hy was glad nie geïntimideer deur my vrae en aantygings nie. Toe ek uiteindelik klaar is, begin Hy praat. Hy wys my rustig wat die eintlike probleem is: Ek het Hom nie vertrou nie. Elke keer wanneer dinge begin skeefloop, draai ek my rug op Hom en hardloop eerder weg van Hom af as na Hom toe. Ek kon voel hoe dit sy hart breek en ek het my rebellie en ongeloof begin bely. Ek kan nie vertel hoe veilig daardie omgewing was nie. Hy het my nie veroordeel en soos ’n mislukking laat voel nie, maar my eerder soos ’n klein kindjie tree vir tree geleer loop. Die laaste wat ek van die beeld onthou, is hoe ek na sy skoot gekyk het en geweet het dat as ek Hom werklik vertrou, dít eintlik is waar ek hoort. Maar vir nou kon ek net my kop op sy skouer laat rus. En dit was reg so. Hy het in my oor gefluister: ‘Toemaar, Retief, jy gaan leer om my te vertrou en al hoef Ek myself nooit aan jou te bewys nie, gaan Ek jou vertroue wen … Ek het eintlik reeds jou vertroue gewen, maar jou hart se oë sien dit nog nie.’

Die moeilikste geveg

Op hierdie vertrouensreis is daar een geveg wat seker die moeilikste van almal is: ’n geveg om geloof wat net nie sin maak nie, maar terselfdertyd al jou geestelike krag en inspanning vra. Dit is die geveg met God. Dit is wat ek op daardie paviljoen beleef het. Ek sou graag ’n hele hoofstuk hieroor wou skryf en vir jou die tienpuntplan tot sukses in hierdie geveg wou gee, maar ek kan nie. Ek kan net met jou identifiseer as jy dalk daar is.

In hierdie geveg voel dit of jy alles gedoen het wat jy kan. Jy bely jou sondes, jy gee jouself opnuut vir Hom. Jy vas en bid, jy bly getrou en jy soek Hom soos nog nooit vantevore nie. En wat kry jy terug? Stilte. Afstand. ’n Besettoon.

Ek is onlangs vir ’n volgende rondte in hierdie geveg na die bokskryt toe. Ek het gedog ek raak mal. Ek het gedog ek is die enigste ou op hierdie planeet wat dit nie regkry om God te verstaan nie en glad nie sy stem kan hoor nie. Totdat ek Psalm 77 lees en iemand Steve Farrar se boek Tempered Steel in my hand stop.

There is no battle you will ever fight more difficult than this one. The battle to connect with God when everything is falling apart in your life is the most exhausting and trying conflict you will ever experience. And what makes it so hard is that God is supposed to be there for you when the walls close in on your life! He’s supposed to be there when the trapdoor opens beneath your feet and you find yourself in that dark, loathsome pit. But He is nowhere to be found.

– STEVE FARRAR, 2004. TEMPERED STEEL.

SISTERS, OREGON: MULTNOMAH PUBLISHERS. P 84.

Miskien kan jy ook identifiseer met die woorde van hierdie man en dié van die Psalmdigter. Luister na die rou krete van ’n soeker wat smag na antwoorde, maar in die proses in al sy vrae verstik.

In my nood soek ek hulp by die Here, ook in die nag bly my hande in gebed uitgestrek sonder om moeg te word; maar ek vind geen troos nie. Ek dink aan God en ek sug, ek dink na en ek is verslae.

– PSALM 77:3–4 (1983-VERTALING)

Selfs die gedagte aan God maak hom ontsteld. Die Een wat veronderstel is om hom in hierdie tyd te troos word juis die bron van sy seer. Of so dink hy. En so dink ons ook tydens hierdie gevegte. Die moeilikste ding in hierdie tye is om verkeerde gedagtes oor God teen te staan, soos ek ook op daardie laerskoolpaviljoen moes doen. Ek glo die slagveld van die geskiedenis lê bestrooi met geestelike leiers wat hierdie geloofstoets, hierdie geveg met God misverstaan het, die handdoek ingegooi het en die stop-knoppie gedruk het. Ek ken ongelukkig sommige van hierdie leiers. Maar ek was al te veel kere self op die punt om moed op te gee; daarom kan ek nie vinger wys nie en verstaan ek hoe maklik dit is om daardie lyn oor te steek. As jy op daardie plek is, kan jy óf opgee óf oorgee. Oorgee vra dat ek en jy groot oor God moet dink. Sy weë is nie jou weë nie (sien Jesaja 55) en nee, jy kan nie sien waarheen hierdie pad lei nie. Hou asseblief net aan en probeer aan hierdie waarheid vashou: Hy het jou nié verlaat nie. Hoeveel maal het die volgende woorde my nie al in sulke tye gedra nie!

Waarom sê jy dan, Jakob (Retief), waarom kla jy, Israel: ‘Die Here sien nie raak wat van my word nie, my reg gaan by my God verby’? Weet jy dan nie, het jy nog nie gehoor nie? Die Here is die ewige God, Skepper van die hele aarde. Hy word nie moeg nie, Hy raak nie afgemat nie en sy insig is deurgrondelik. Hy gee die vermoeides krag, Hy versterk dié wat nie meer kan nie.

– JESAJA 40:27–29 (1983-VERTALING)

Daar gaan tye in my en jou lewe kom wanneer dit lyk asof Hy nie meer daar is nie. Dit gaan voorkom asof Hy Hom onttrek het, maar Hy het nie. Hy laat hierdie ervaring wel toe, want Hy is besig met ’n baie groter werk in jou hart as wat jy nou kan sien. Hy weet presies wat Hy doen en jy moet net vertrou al kan jy niks sien nie. Ek het geleer dat Hy in hierdie tye toelaat dat die diepste motiewe van my hart getoets word. Ek het al beleef dat selfs die bediening waarvoor ek so lief is, my in hierdie tye geen plesier verskaf nie. Dit is asof God toelaat dat dit my frustreer en my daardeur met liefde terugruk na die Een oor wie dit alles gaan. Ek het ook geleer dat Hy my lojaliteit in hierdie tye toets. Hy wil sien of ek, nadat ek alles gedoen het, nog steeds gaan staan, nog steeds my hande in aanbidding gaan oplig en Hom my enigste Bron gaan noem. Ek het eenmaal gehoor: ‘You can’t say God is your everything until you have nothing left but Him.’ Gestroop, gebroke, amper oor die afgrond.

Verder toets Hy ook my liefde vir Hom. Het ek Hom so lief dat ek bereid is om myself prys te gee en in aanbidding te offer? Vir dié wat al hierdie stroping beleef het, is dit ’n bittersoet herinnering, ’n suiweringstyd wat jy nooit weer wil beleef nie, maar waarvoor jy ewig dankbaar sal wees en wat jy vir niks op aarde wil verruil nie. En as jy nou op hierdie plek is, wil ek jou aanmoedig om twee eenvoudige gebede te bid: ‘Here, leer my alles wat U my wil leer,’ en tweedens: ‘Here, mag hierdie toets later ander mense help as hulle deur iets soortgelyks moet gaan.’

Is sien glo?

Ek sit en skryf hierdie hoofstuk in ’n blou en wit tent duskant ’n koolland op oom Angus Buchan se plaas, tussen derduisende manne. Dit is die laaste Mighty Men-saamtrek wat op Shalom, die Buchans se plaas, gehou word. Dit bly ’n voorreg om deel te kan wees van hierdie wonderwerk. Die tema van geloof het nog die hele naweek in my hart rondgedraai terwyl ek tussen die sessies deur aan die boek skryf. Ek het die hele tyd geweet iets skort aan die hoofstuk, en toe oom Angus vanaand begin praat, het ek geweet die Gees het my hierheen gelei. ‘Hou op terugkyk, Retief! Die verlede is verby, die nuwe het gekom.’

Toe sê Jesus: ‘Iemand wat die hand aan die ploeg slaan en aanhou omkyk na wat agter is, is nie geskik vir die koninkryk van God nie.’

– LUKAS 9:62 (1983-VERTALING)

Broers, ek verbeel my nie dat ek dit alles al het nie. Maar een ding doen ek: ek maak my los van wat agter is en strek my uit na wat voor is. Ek span my in om by die wenstreep te kom sodat ek die hemelse prys kan behaal waartoe God my geroep het in Christus Jesus.

– FILIPPENSE 3:13–14 (1983-VERTALING)

Die boere leer ons dat as jy terugkyk terwyl jy ploeg, jy in die moeilikheid is. Die kans dat jy skeef gaan begin ploeg, is baie groot. Wanneer jy dan die trekker omdraai en anderkant toe ploeg, tref jy elke keer dieselfde ‘swak’ plek. Daardie skewe vore raak al hoe groter en die probleem al hoe dieper. Is daar dalk ’n ‘swak plek’ in jou lewe waarna jy die hele tyd omkyk? Ek weet nie van jou nie, maar ek sukkel regtig op hierdie gebied en die Here het al baie met my daaroor gepraat. ‘Kyk vorentoe, kyk vorentoe! Hou op stilstaan by die verlede!’ Want sien, die verlede bring dikwels net veroordeling mee. Daar is altyd ’n stem wat ons herinner aan al die kere toe ons gefaal het, ’n stem wat lekkerkry om ons te herinner aan sonde, teleurstellings en seer. En dan kyk ons terug. Ons kyk terug na die kospotte van Egipte en verlang na die dae van slawerny en die valse vervulling van ’n lewe sonder Hom. Geloof, aan die ander kant, vra dat ons vorentoe kyk. Geloof vra dat ons elke stukkie krag moet inspan om na die onsigbare voor ons te kyk en nie moeg te word en uit te sak nie.

Daarom het geloof in sy rouste vorm te doen met hoe ons ‘sien’. Dit is waarom die Vader ook vir my gesê het: ‘Ek het eintlik alreeds jou vertroue gewen, maar jou hart se oë sien dit nog nie.’ Die wêreld leer ons: Sien is glo. In God se ‘omgekeerde realiteit’ is dit eerder: Glo is sien. Wanneer ek begin glo, begin ek ook sien!

Die wêreld het baie definisies van geloof en dinge waarop hulle hoop, maar ons moet die Bybelse verstaan daarvan as fondasie gebruik.

Die geloof dan is ’n vaste vertroue op die dinge wat ons hoop, ’n bewys van die dinge wat ons nie sien nie.

– HEBREËRS 11:1 (1933-VERTALING)

Geloof is ’n vaste vetroue en ’n bewys. Engelse Bybels noem dit ‘the substance’, die onderliggende realiteit. Die skrywer van die Hebreërs-brief voeg dan name by sy definisie van geloof en vertel van die geloofshelde wat almal moes vertrou en glo in dit wat hulle nie met die blote oog kon ‘sien’ nie. Een van hierdie helde was Moses: ‘Hy het volhard soos iemand wat die onsienlike God sien’ (Heb 11:27, 1983-vertaling). Liewe mens, ek en jy is hierdie nuwe helde wanneer die Here ons ook tot groter geloof oproep! Maar wees gewaarsku: Ons gaan nie alles vooruit kan sien nie. Die Here gaan jou geloof bou juis in die diep gat waar net Hy alleen ’n wonderwerk kan doen. Ek glo dat God soms toelaat dat omstandighede totaal hopeloos lyk, sodat wanneer die deurbraak kom, ons sal weet dit kon net sy hand wees wat dit bewerk het. Dan kan niemand anders as Hy die eer daarvoor kry nie.

Die wêreld het baie definisies van geloof en dinge waarop hulle hoop, maar ons moet die Bybelse verstaan daarvan as fondasie gebruik.

As jy die uitkoms elke keer dadelik sien, het jy mos nie geloof nodig nie. Geloof vereis dat ons dit wat God gespreek het, werklik sal glo. Toe Jesus op aarde geleef het, het Hy alles gedoen soos Hy die Vader dit sien doen het en kon Hy die versoekings op sy pad met die Woord van God teenstaan. Hy het dit geglo en daarvan geleef omdat Hy die Een geken het wat dit gespreek het. Daar was ’n verhouding agter daardie woorde; dit was nie net leë woorde nie. Daarom het geloof, wanneer die Bybel daaroor praat, altyd te doen met God en sy Woord.

In the Bible, faith is related solely and exclusively to two realities we cannot see with the natural eye: to God and to God’s word … Faith enables us to see the unseen and thus enables us to endure when the visible world offers us no hope or encouragement.

– DEREK PRINCE, 1977. FAITH TO LIVE BY. NEW KENSINGTON, PA:

WHITAKER HOUSE. P 11-12.

Ons geloof mag net op God en sy Woord gebou wees. Alle ander dinge sal ons iewers langs die pad teleurstel. Ek wens ek kon jou nou in die oë kyk en by jou pleit om reg te sien! Ek weet daar is emosies, omstandighede en realiteite wat jou op hierdie oomblik in die gesig staar. Dit is so oorweldigend dat dit jou heeltemal verlam. Ek verstaan, ek was al meer as een keer daar. Vra dan in hierdie oomblik dat die Heilige Gees jou oë sal oopmaak vir die realiteit wat groter as jou situasie is. En daardie realiteit lê in wie God is en wat sy Woord oor jou en hierdie situasie sê.

Ken jy God eerstehands? Kan jy daagliks sê dat jy tyd met Hom gespandeer het?

Die tweedehandse ervarings wat ons van God het, soos om ’n goeie preek te hoor, om ’n kamp by te woon of om ’n boek soos hierdie te lees, help jou net tot op ’n punt. God wil jou van aangesig tot aangesig ontmoet. Hy wil self met jou praat sodat jou geloof gebou kan word op eerstehandse oomblikke en waarheid.

Hoe lyk jou tyd met die Woord? Ek praat nie van ’n wettiese ‘ek moet’ die Bybel elke dag lees nie. Ek praat van ’n verhouding waar jy wil leer van die Een wat jy liefhet. Ek wil veral die jong generasie aanmoedig om meer tyd vir God se Woord te gee. Ons het so gewoond geraak aan die ‘quick fix’-samelewing waarin ons leef dat die kuns van dissipline en harde werk vir wat ons regtig wil hê, nie meer bestaan nie. Self is ek ’n ‘aand-mens’, maar dit is vir my opmerklik dat al die groot geloofshelde van die voorlaaste eeu hulle stiltetyd in die oggende gehou het. Hulle was manne en vroue wat nie die dag aangepak het sonder om liefdestyd saam met Hom te spandeer nie. Mense wat die eintlike storie raakgesien het.

Dit laat my dink aan die Matrix-reeks …

Hallo, Neo!

Die eerste maal toe ek dit sien, was ek verstom oor die briljante storielyn. Mr. Anderson (Keanu Reeves) lewe net soos al die ander mense om hom, salig onbewus van ’n ander realiteit wat om hom afspeel. In een stadium in die fliek word hy die opsie gegee om ’n rooi of ’n blou pilletjie te sluk. Die een gaan hom laat vergeet van alles wat hy gesien het en hom laat terugkeer na sy ‘normale’ lewe, afgesny van die groter realiteit, en die ander een gaan hom laat sien. Sy hele wêreld verander toe hy laasgenoemde kies. Meteens besef hy dat die hele wêreld in ’n dwaal leef en glad nie die eintlike storie sien wat om hulle afspeel nie. Sy oë gaan oop; selfs sy naam verander na Neo.

My gebed is dat jou geestesoë ook sal oopgaan en dat jy sal begin sien met die hart van geloof. Moenie die beproewing waarin jy is, wegwens nie. God gaan dit magtig in jou lewe gebruik. Geloof groei die meeste in donker ure, maar om dit daar in die vallei van doodskaduwee te verstaan, moet jy anders ‘kyk’. Ek het lank gelede ’n gewoonte daarvan gemaak om gedeeltes uit die Woord te memoriseer. Baie daarvan kom nou na jare terug om my te bemoedig. Een van hulle is:

Ons swaarkry in hierdie lewe is maar gering en gaan verby, maar dit loop vir ons uit op ’n heerlikheid wat alles verreweg oortref en wat ewig bly. Ons oog is nie op die sigbare dinge gerig nie, maar op die onsigbare; want die sigbare dinge is tydelik, maar die onsigbare ewig.

– 2 KORINTIËRS 4:17–18 (1983-VERTALING)

Die mens wat sy oë op die onsigbare gerig hou, styg hoog bo sy of haar omstandighede uit. Dit is die persoon wat nie aan die ‘kolletjie-sin droom’ ly nie. Wanneer jy ’n koerant teenaan jou oë hou, sien jy net ’n klomp klein kolletjies. Dit is die ‘kolletjie-sindroom’. Niks maak sin nie en alles lyk soos ’n waas hier voor jou. Die oomblik wanneer jy egter die koerant ’n bietjie verder weg hou, kan jy die groter prentjie sien. Dinge word duidelik en die onsekerheid verdwyn. Wanneer ons vir ’n oomblik ons emosies stilmaak, terugstaan en toelaat dat die Gees ons die onsigbare prent wys, kan ons perspektief kry. Dit is hoekom dit so belangrik is dat jy jou nie in tye van beproewing en onsekerheid isoleer nie. Dwing jouself tussen mense in en vra hulp, al is dit die laaste ding wat jy wil doen. ’n Goeie gesprek met ’n vriend, familielid of geestelike mentor kan jou baie vinnig nuwe ‘oë’ vir ’n situasie gee. Hulle voel nie wat jy voel nie en daarom kan hulle objektiewe raad gee. Maar moet nou ook nie te veel mense se opinies vra nie, want dit kan jou net deurmekaarder maak. Maak altyd seker dat jy op enige gegewe tyd van jou lewe ten minste twee goeie raadgewers naby jou het.

Belowe om te volhard

Wanneer ons oor die onsigbare praat, moet ons ook oor beloftes praat. ’n Belofte is iets onsigbaars. Dit is iets waarop gehoop word, ’n vervulling wat nog in die toekoms lê. Daar is meer as genoeg bewyse in die Woord dat ons die gevaar loop om beloftes in ons lewens mis te loop. ’n Hele geslag Israeliete het God se belofte van die beloofde land nie verkry nie omdat hulle te bang was en nie geloof gehad het om die land in te neem nie. Hulle het dit misgeloop.

Wat vir my moeilik is, is om te verstaan wat God se rol en wat my rol in die vervulling van ’n belofte is. Sit en wag ek op die vervulling terwyl ek terselfdertyd voortploeter sonder enige geloof en selfs in my sonde volhard? Kan ek staatmaak op God se belofte as ek glo Hy gaan my ’n nuwe werk gee, maar intussen nie getrou is in my huidige werk of moeite doen om uit te vind oor ander geleenthede nie? Ek glo die Gees het my nou die dag, nadat ek lank hiermee geworstel het, na die volgende teks gelei.

Want julle het lydsaamheid (volharding) nodig, om, nadat julle die wil van God gedoen het, die belofte te verkry.

– HEBREËRS 10:36 (1933-VERTALING)

Die skrywer van Hebreërs praat hier van die belofte van die ewige lewe en moedig sy lesers aan om nie hulle geloofsvertroue prys te gee nie. Ek glo egter dat die teksvers ook van toepassing is op alle beloftes wat ons moet verkry. Om die belofte te verkry moet ons van ons kant af twee dinge doen: volhard en die wil van God doen. Dit is wat Hy van ons verwag. Let daarop dat dit God is wat die belofte vervul en nie ons nie. Hy is ook by magte om te doen wat Hy beloof het (sien Romeine 4:21). Ek weet egter ook dat dit soms van die pynlikste dinge is om daardie belofte wat nog steeds nie waar geword het nie, weer van die rak af te haal, af te stof en die Here daaraan te herinner. Onthou, die krag van ’n belofte lê juis daarin dat dit vir ons gegee word om ons te dra in die droë maande of selfs jare wat ons niks anders het om aan vas te hou nie. Soms gebeur dit dat God ons selfs vra om, soos Abraham, ons belofte te offer, daardie belofte wat Hy self vir ons gegee het. Maar juis op daardie oomblik word die diepte van ons aanbidding getoets. Die woord ‘aanbidding’ word vir die eerste maal in die Bybel in Abraham se offerverhaal gebruik. Aanbidding en ’n offer loop altyd hand aan hand. Ek glo die Here toets in daardie oomblikke of ons meer aan Hom of aan die belofte vashou.

Maar terug na die twee verantwoordelikhede wat ek en jy dra in die proses om te sien hoe beloftes vervul word. Eerstens moet ons kyk na volharding. Onthou, ons is nie besig met naellope nie. Die lewe is ’n ultra-ultramarathon en ons moet leer hoe om geestelik fiks te wees sodat ons nie moeg word en uitsak nie.

By die meeste gedeeltes oor geloof is daar ook ’n opdrag om te volhard. As jy regtig in jou geestelike lewe wil groei, wil ek jou aanmoedig om die drie ‘word volwasse’-tekste in die Woord te bestudeer. Wat jy daar gaan lees, gaan aanvanklik nie sag op die oor val nie, maar wanneer ons ons in die skool van geloofsbou inskryf, kan ons nie hierdie vakke ontduik nie. Romeine 5:3–5, Jakobus 1:2–4 en 1 Petrus 1:6–7 stem saam oor die volgende: Daar gaan allerlei beproewings oor ons pad kom, met een doel voor oë: om ons geloof te toets. Verder word ons beveel om ons daaroor te verheug en om hierdie tye met volharding aan te pak. ‘Sien’ vir ’n oomblik jou beproewing anders. Sien hierdie slegte gebeurtenis as ’n geleentheid tot geloofsgroei. Ek het al geleer dat toetse die slegste of die beste in my uitbring. Wanneer ek in my eie Getsemane onder druk geplaas word, is daar altyd iets wat bars. Daar in die olyfpers word die eie-ek ontbloot en moet ek volhard om aan die ander kant uit te kom. En vashou aan die belofte van wat aan die ander kant van die beproewing vir my wag. Die New International Version stel dit so:

Perseverance must finish its work so that you may be mature and complete, not lacking anything.

– JAMES 1:4 (NEW INTERNATIONAL VERSION)

Hoeveel maal het ek nie al die Here gesmeek om my meer soos Hy te maak sodat ek in sy koninkryk gebruik kan word nie? En hoeveel maal het Hy dan beproewing oor my lewe toegelaat sodat ek ‘mature and complete, not lacking anything’ kan word, en het ek dit misgekyk? ’n Beproewing breek altyd die eie-ek wat tog so lewendig is. Ek weet my grootste vyand is eintlik Retief Burger, daarom weet ek dat die Vader met wyse liefde my geloof deur die rowwe tye laat groei en terselftertyd my eie-ek laat sterf. Maar ek is bevrees dat baie van ons voor die einde van ons beproewings kop uittrek. ‘Perseverance must finish its work.’ Die Afrikaanse woord vir perseverance is lydsaamheid. Dit kom van die woord ‘ly’ af en impliseer dat pyn betrokke is. Dit kan ook as verdraagsaamheid vertaal word. Die Griekse woord vir verdraagsaamheid is ipomone wat die Liddell-Scott Greek – English Lexicon vertaal as ‘a cheerful, hopeful endurance. Patient continuance.’ Ware volharding vra dat ons dus geduld in tye van pyn moet hê. Geduld het omtrent altyd met die tydsfaktor te doen en vra dat ons vir iets moet wag. Ons geduld word gewoonlik beproef wanneer ons in ’n lang ry by die bank staan of iewers in die verkeer vassit. Volharding, geduld en tyd loop gevolglik altyd saam. Moenie die fout maak om te dink iets gaan nie gebeur net omdat jy lank daarvoor moet wag nie. God staan buite die tyd en Hy nooi ons uit om saam met Hom buite die tyd te dink. Waar geloof ons buite die dimensie van natuurlike ‘sien’ neem, neem geloof ons buite ons dimensie van tyd en beveel ons om op die Here te wag. Wanneer die Bybel oor wag praat, is dit nooit oor ’n passiewe vorm daarvan nie. Dit is nooit ’n ‘laat Gods water oor Gods akker loop’-houding nie. Nee, dit het altyd met ’n hoopvolle verwagting te doen. Dit is gevul met geloof en moedigheid, met vreugde en vertroue. Hierdie volharding, hierdie hoopvolle ‘wag’ sê nie ‘As God …’ nie, maar ‘Wanneer God …’ Die opdrag is duidelik: Ons moet volhard. Terselfdertyd moet ons sy wil doen sodat ons die belofte kan verkry.

Ek dink van die grootste hartseer in ons verhouding met die Here kom wanneer ons Hom vir iets vertrou wat buite sy wil is. Ek het al dikwels in my lewe bloedneus weggestap nadat ek die Here vir iets vertrou het wat eintlik besoedel was met my eie planne en selfsug. Wanneer dit dan nie waar word nie, is daar ’n vertrouensbreuk, maar dit het niks met die betroubaarheid van God te doen nie. Hy was juis getrou aan sy Woord om dit nie vir my te gee nie. ’n Goeie Vader sal my dit altyd weier. En as dit wel sy wil is, maar nie vir nou nie, sal Hy wag vir die regte tyd. Dit is soos die ma in die winkel wat nie vir haar kind ’n sjokolade wou koop nie. Toe hulle van die sjokoladerak af wegstap, roep hy soos ’n wafferse GPS uit: ‘Re-calculating! Re-calculating!’ God weet regtig wat die beste vir jou is, al gooi jy ook hoeveel vloermoere in die winkel. Vertrou Hom en kry jou lewe in lyn met sy volmaakte wil. Laat Hom toe om jou denke te vernuwe en moenie doen soos hierdie wêreld doen nie. Dan sal jy kan onderskei wat sy volmaakte wil is (sien Romeine 12:1–2). Is jy dalk besig om die Here te vertrou vir iets wat glad nie volgens sy wil is nie? Het jy regtig daaroor gebid sonder om jou eie gebede of die Skrif te manupileer? As dit sy wil is, sal daar ’n diep vrede in jou hart wees, jou geesgenote en leiers sal dit bevestig en jy sal nie haastig wees om dit te kry nie. Jy sal op God se tydsberekening wag en Hom vertrou om die belofte in vervulling te bring terwyl jy aanhou volhard in die geloof.

Vertrou Hom en kry jou lewe in lyn met sy volmaakte wil. Laat Hom toe om jou denke te vernuwe en moenie doen soos hierdie wêreld doen nie.

‘Never give up’

Daar is mos oomblikke in ’n mens se lewe wat vir altyd in jou gedagtes vasgebrand is. So ’n oomblik is vir my die 22ste Maart 2010, toe ek deel was van ’n gebedsdag by die splinternuwe Groenpunt Stadion in Kaapstad. Ek het agter die verhoog gesit en luister na oom Angus se boodskap. Dit was kragtig en met hoop belaai, maar wat my bybly, het daarna gebeur. Oom Angus het afgestap gekom, haastig om sy vliegtuig te haal, toe hy my sien. Hy het gaan staan en my nader geroep, my aan die skouers gevat, my reguit in die oë gekyk en gesê: ‘Retief, my boy, just keep on going. Don’t stop what you’re doing, never give up!’ Die Here weet hoe nodig ek dit gehad het om daardie woorde op daardie dag te hoor; dalk moet jy dit vandag hoor.

Ek wens jy kan ook voel hoe dit voel om oor die wenstreep by die Ysterman-kompetisie te hardloop. Ek het soos ’n kind gehuil. Die vreugde wat vir my aan die ander kant van daardie lyn gewag het, was toe baie groter as wat ek myself kon indink. Ek bid dat jy die wenstreep van die lewe sal oorsteek en nie sal uitsak nie. Mag Jesus self die eindstreep word waarvoor jy stry. Jy is dalk ’n meter weg van daardie deurbraak af – moenie gaan lê nie. Jy is dalk ’n meter weg van jou geliefde wat tot inkeer gaan kom – moenie ophou bid nie. Jy is dalk ’n meter weg van daardie verslawing wat finaal gaan breek – moenie terugkyk nie. Jy is dalk ’n meter weg van jou genesing af – hou jou oë op Jesus. Jy is dalk net ’n meter weg: Bly volhard, glo sy beloftes en hou aan aanhou!

HOOFSTUK 8

OORVERTEL

HOOFSTUK 8

Oorvertel

As jong seun het ek verskeie sendingkonferensies bygewoon. Ek onthou nog die dae toe die jeugfeeste altyd ’n fokus op die onbereikte groepe van die wêreld gehad het. Dit was asof ons net nie daarvan kon wegkom nie. Die 10/40 Venster is voor elke jongmens se oë gehou as die deel van die wêreld waar die meeste ongeredde mense geleef het, en talle studente het die uitdaging aanvaar om te gaan! Op een van die Winklespruit-kampe waar ek was, het elke kamer ’n land gekry waarvoor ons vir die duur van die kamp moes bid. Ons moes ook ons land op ’n kreatiewe manier aan die res van die kampgangers bekendstel. Ek was in standerd agt en kon net-net drie drukke op ’n kitaar speel toe ek vir ons aanbieding ’n liedjie oor ons land geskryf het:

Lesotho, Lesotho, God wants to reach you … la la la la la la

Lesotho, Lesotho, God wants to reach you … la la la la la la

Lesotho, Lesotho, God wants to reach you … la la la la la la

Dit was dit. Heel eenvoudig (en ’n bietjie flou daarby!), maar ten minste met ’n duidelike boodskap. ‘God wants to reach you.’ En dit, glo ek, is nog steeds sy hart. Wat dink jy sal ons hoor as ek en jy ons kop teen ons Vader se bors hou en na sy hartklop luister? ‘Johan … Tsepo … doef-doef … Marokko … Suzy … doef-doef … Zanzibar … Michael … China … doef-doef …’ Mense, lande, volke. Ek glo dat die hart van die Vader vir die onbereiktes klop. Gevolglik moet ek dan vra: ‘Vir wie klop die hart van die kerk?’

Die bekende aanbiddingsleier Matt Redman skryf in een van sy liedjies: ‘Let worship be the fuel for mission’s flame’ (Mission’s flame, 2004. Eastbourne, East Sussex, VK: Survivor Records). Aanbidding en ’n hart vir onbereikte nasies gaan altyd saam. Maar hoe? Dink vir ’n oomblik aan die Zuara-Berbergroep in Libië wat een van derduisende onbereikte groepe in die wêreld is. (Inligting oor onbereikte groepe is beskikbaar by www.josuaproject.net.) Watter aanbidding vloei tans oor hulle lippe? Die aanbidding van Allah, omdat hulle omtrent almal Moslems is. Sou iemand egter die evangelie aan hulle bring en hulle kom tot inkeer, dan sal daar mos nuwe aanbidding oor hulle lippe vloei. Op daardie oomblik kom aanbidding en evangelisasie bymekaar en word die passie om God se aanbidding oor die lippe van onbereikte mense te hoor die ‘brandstof’ vir sending se vuur.

Die hartseer in die kerk is egter dat ons so na binne gedraai het dat ons die hartklop, die hoofdoel, die bestaansreg van die kerk verloor het.

Wat behoort hierdie hartklop dan te wees? Om die goeie nuus van Christus met elke mens te deel en ongeredde soekers aan die Redder van die wêreld bekend te stel. Dit was die hoofrede waarom Christus aarde toe gekom het: ‘want die Seun van die mens het immers gekom om te soek en te red wat verlore is’ (Luk 19:10, 1983-vertaling). ’n Kerk sonder ’n hart vir die nasies is ’n kerk wie se hart uitgeruk is.

Wie sal gaan?

Ek glo ons het iewers in ons opregte pogings om die kerk relevant te maak, eredienste beter te verpak en ’n magdom kursusse aan te bied die eenvoud van die evangelie begin verloor. Ek dink die kerk moet liewer poog om elke lidmaat toe te rus om in sy eie omgewing, vriendekring of familie deur gesonde verhoudings, Bybelse waarheid en doelgerigte dissipelskap een lewe op ’n slag te help verander. Christus se hartklop moet ook ons s’n wees: verlore mense, soekende mense, stukkende mense.

Die fliek As it is in heaven het een van die beste titels ooit. Natuurlik is dit geneem uit die Onse Vader-gebed. Die hemel bly die hoop en vooruitsig van enige Christen; tog weet ons nie hoe dit werklik eendag gaan wees nie. Ons weet dat daar nie meer trane gaan wees nie en dat Christus self die Lig gaan wees en dat daar ’n groot bruilof wag, maar baie ander besonderhede ontbreek. Tog is daar een belofte wat ons vanuit die Woord wel weet:

Toe sing hulle ’n nuwe lied: ‘U is waardig om die boek te neem en die seëls daarvan oop te maak omdat U geslag is en met u bloed mense vir God losgekoop het uit elke stam en taal en volk en nasie.’

– OPENBARING 5:9 (1983-VERTALING)

Die lof en aanbidding van God gaan weerklink in elke taal, in elke klank, vanuit elke kultuur. Dis asof ons ’n foto van die toekoms gekry het. Maar hoeveel van die tale wêreldwyd gaan nooit in die hemel gehoor word nie omdat ons nie gegaan het nie? Kyk net wat John Piper in sy boek Let the nations be glad hieroor skryf:

Missions is not the ultimate goal of the church. Worship is. Missions exists because worship doesn’t.

– JOHN PIPER, 2003.

LET THE NATIONS BE GLAD. GRAND RAPIDS, MI: BAKER ACADEMIC.

Sendingwerk en evangelisasie na die uithoeke van die aarde, na die duisende onbereikte mensegroepe, is nodig omdat daar nog nie in hulle eie taal, kultuur en klanke aanbidding is nie. Dit is nou meer as ooit tevore nodig om na die nasies uit te reik, maar wie gaan die goeie nuus oorvertel? Dit is nou meer as ooit tevore nodig om ons lewens neer te lê vir die redding van een siel. Nou meer as ooit tevore het ons groepe soos Global Challenge, OM, Geopende Deure, YWAM en talle ander nodig om ons Westerse Christene uit ons gemaksug te lig om aktief die goeie nuus te gaan vertel.

Christus se hartklop moet ook ons s’n wees: verlore mense, soekende mense, stukkende mense.

Maar ek weet dat jy al jou antwoorde presies by hierdie punt begin uithaal. ‘Dit beteken seker nie ons almal moet gaan nie? Ek leef mos hier my roeping uit. Wat van die sendingveld hier in Suid Afrika? Ek is reg om te gaan as die Here my stuur, maar Hy het nog nie.’ Ja, al hierdie argumente is seker reg, maar dalk is dit tyd dat ons werklik eerlik met onsself raak. Hierdie hele boek skryf ek met ’n wit vlag in my hand, diep bewus van die prys wat dit ons gaan kos. Oorgawe vra alles en veral op hierdie gebied moet ons nou baie dapper wees. Dit is een ding om te sê ons sal gaan, maar wat gaan werklik in ons harte aan? Ek glo daar is een groot vraag wat ons eerlike hart vir die nasies en evangelisasie sal ontbloot. Vra jouself die volgende vraag asseblief baie eerlik af:

Is ek werklik bereid om vir Christus en die evangelie te sterf?

Dink asseblief lank hieroor na. Dink eerlik. Sal jy regtig? Glo jy so sterk in Christus dat jy jou lewe vir Hom sal gee? Ek weet eerlik nie elke dag wat my antwoord op hierdie vraag is nie. Ek het al gehoor van lande waar pastore nie opgelei word voordat hulle hierdie vraag bevestigend kan antwoord nie, omdat dit regtig met hulle kan gebeur. Vir nou toets die vraag die diepste motiewe van my hart. Wat is werklik die grootste skat in my lewe? Is die koninkryk van God alles waarvoor ek wil lewe of is dit een van die prioriteite in my dagboek? Is dit die middelpunt van my bestaan of pas dit baie gerieflik iewers in my ‘Goeie Afrikanerseun’-profiel in? Sal ek regtig vir my geloof sterf? Sal ek alles prysgee om te sien hoe ’n onbereikte groep iewers in die Noorde van Afrika Jesus ontmoet? Of gestel net een persoon leer Hom ken as ek gaan? En as daar geen groot byeenkomste, volgepakte stadions of massabekerings is nie? Sal ek gaan? Sal ek oorgee? Sal jy?

As iemand agter my aan wil kom, moet hy homself verloën en sy kruis opneem en my volg. Want elkeen wat sy lewe wil red, sal dit verloor; maar elkeen wat sy lewe om my ontwil verloor, sal dit vind.

– MATTEUS 16:24–25 (1933-VERTALING)

Namens elke sendingorganisasie, konferensie, boek oor mobilisering, of wie ook al ons altyd moet blink lek om by die nasies en sending betrokke te raak, wil ek uitbasuin, uitroep, uitskree: ‘Om hemelsnaam, word wakker! Die nasies moet hoor. Die nasies moet hoor. Die nasies moet hoor. En hoe gaan hulle hoor as iemand hulle nie vertel nie? Gaan! Gaan! Gaan!’

Koffiewinkels

’n Goeie vriend en mentor, Floyd McClung, is iemand wat diep, pynlike letsels vir die koninkryk dra en al vir jare wêreldwyd kerke plant. Hy het my geleer: ‘A lot of people say about missions: “I’m willing to go, but planning to stay.” We should rather say: “I’m planning to go, but willing to stay.”’

Die meeste gemeentes het ’n sendingbegroting en stuur en ondersteun dalk selfs ’n paar sendelinge. Iewers in die voorportaal van die kerk is daar ’n wêreldkaart met foto’s van die sendinggesinne en die plekke waar hulle werk. Daar is natuurlik niks hiermee verkeerd nie, behalwe dat 99% van die gemeente moontlik glad nie betrokke is nie en nie verstaan dat sendingwerk die hoofmandaat van die kerk moet wees nie! Intussen kan ons ons sus met die gedagte dat ons ‘darem’ iets doen.

Hoe verander ons dan mense se harte sodat hulle daar waar hulle in ’n plaaslike gemeente is, steeds verlore mense en die nasies voor oë hou? Hoe ontwikkel jy ’n liefde vir mense wat nog nooit die evangelie gehoor het nie?

Ek glo die antwoord moet eenvoudig gehou word. Dink vir ’n oomblik aan mense met wie jy vandag in aanraking gekom het. Baie van hulle sien jy elke week. Weet jy verseker dat hulle Jesus as Verlosser ken? Miskien is dit iemand wat saam met jou werk, ’n karwag, jou huishulp, iemand in jou familie. Ons almal is elke dag in kontak met verlore mense. Die vraag is of ons daarop ingestel is of nie. Wanneer ons sien hoe God mense naby ons se harte verander, sal dit ons motiveer om ook na die nasies wat ver weg is, te gaan! Die hartseer is dat so min gelowiges hierdie kernsaak ’n prioriteit maak. As jy deesdae in enige restaurant in Suid-Afrika, veral in stedelike gebiede, kuier, word jy tien teen een bedien deur ’n persoon van ’n ander nasionaliteit as jy. In een van die koffiewinkels waar ek gereeld kuier, word ses verskillende nasies verteenwoordig. Kan ek daar, in my plaaslike koffiewinkel, die nasies bereik? Verseker. Hoef ek ooit byvoorbeeld Uganda toe te gaan? Miskien ja, maar wat daarvan as ek vriende word met een van my Ugandese kelners, hom aan Jesus voorstel, ordentlik dissipel en dan help terugstuur om ’n verskil in Uganda te gaan maak? Hierdie kelner het ’n naam: Daniel Seremba. Dieselfde naam as myne, siende dat ek Daniël Retief (DR) Burger is, of sommer kortweg dokter Burger! Dit was ons name wat ooreenstem wat na ons eerste gesprek gelei het.

Dit was Augustus 2008 toe ek en my vriend Phillip Pretorius in Menlyn Retail se Bugattis gekuier het en Daniel ons bedien het. Phillip was besig om my te dissipel en ons het met die Bybels oop voor ons gesit en gesels oor die Koninkryk, evangelisasie en my gebrek aan ’n hart vir verlorenes. Ek is gekonfronteer deur my vrees om die evangelie met mense te deel, veral af van die verhoog af. Daniel het gehoor hoe ons oor die Here praat en het ons daaroor begin uitvra. Toe hy omdraai om ’n ander tafel te bedien, daag Phillip my uit met die woorde: ‘So wat van Daniel? Dink jy nie God kan jou in sy lewe gebruik nie?’ Daardie vraag het my wêreld geruk en die ‘nasies’ bitter naby aan my gebring. Maar so het ek en Daniel vriende geword.

Ek het hom gereeld ge-SMS en gebedsversoeke gevra. Hy het my bly verseker dat hy nie glo nie, maar dat ek maar kan bid as ek wou. En bid het ek gebid! Ná een vakansie het hy al glimlaggend vir my kom sê dat een van my gebede waar geword het. Hy het nog nie in Jesus geglo nie, maar hy het toe al hoe meer vrae begin vra. Vir ’n jaar en ’n half het ek vir hom gebid en die Here gevra om sy lewe te red. Ek het bly uitreik en hy het my bly ontwyk! Die Here het so ’n goddelike liefde vir hom in my hart kom sit dat ek nie anders kon as om gedurig vir hom te bid nie. Ons het saam gekuier, ook by sy blyplek in Sunnyside. In Desember 2009 kon ek nie langer uithou nie – ek het ’n dringendheid gehad om weer die volle evangelie met hom te deel. Vir drie ure lank het ons by Huckleberries in Magnolia-dal gekuier en het ek die goeie nuus vir hom vertel. Ek het hom reg in die oë gekyk en gesê: ‘Daniel, you know I love you like a brother? I’ve always been there for you and have cared for you greatly …’ Hy het sy kop geknik, want hy was steeds oorweldig deur die feit dat ’n wit man soveel moeite vir hom sou doen. ‘But I love you too much not to give you the truth,’ gaan ek verder. ‘You are in big trouble and you need a Saviour. Yes, you are a nice and a great guy, but without Jesus you are eternally condemned!’ Hy het aandagtig geluister, maar trots en ongeloof het nogtans die oorhand gekry. Ons is toe uitmekaar vir die vakansie.

Vroeg in Februarie 2010 maak ek toe weer kontak, maar hoor niks van hom nie tot die oggend van die vierde Februarie. Ek was by ’n kerkplantkonferensie wat ons kerk aangebied het toe ek eers ’n missed call van hom af en toe ’n SMS kry wat sê: ‘Thank you my brother for everything. I just wanted to let you know that I have decided to end my life. I’ve lost everything and I am all alone. Please call my mother to let her know.’

Ek het dadelik die spreker by die konferensie onderbreek en almal aan die bid gekry. Toe het ek hom probeer bel, maar hy het die hele tyd die foon doodgedruk. Ek het seker vyf SMS’e na mekaar gestuur net om hom te keer. Ek was al in soortgelyke situasies in die verlede en kon dadelik onderskei dat hy nie besig was om te probeer aandag trek nie. Hy was ernstig en die Here moes ingryp! Uiteindelik het hy my SMS geantwoord en gesê ek kon maar met hom kom gesels. My liewe Toyota RunX het nog nooit so vinnig van Zambezi-rylaan tot in Sunnyside gery nie. Daar kry ek hom toe in ’n parkie naby Jorrisonstraat, alleen, stukkend, maar desperaat vir die antwoord wat ek al agtien maande lank bid om vir hom te gee!

Daardie aand het ek die krag van genade gesien toe Daniel op ’n koue teëlvloer in ons kamer sy lewe en sy knie voor die enigste Redder en Here buig. Terwyl ek hier skryf, is dit reeds twee maande sedert daardie dag en Daniel is ’n ander mens. Die grootste vreugde was dat ek nou die dag wel met sy ma gepraat het, maar onder heeltemal ander omstandighede! Sy bid al jare vir hom en het die Here vertrou vir ’n wonderwerk. Alhoewel sy in Uganda bly en hy hier is, het die Here ’n meesterplan laat ontvou, ’n plan wat nog ver van klaar is. Ek is tans besig om Daniel te dissipel, fondasies in sy lewe te lê en hom te leer om dieselfde met sy vriende te doen. ‘I see nations in you, my friend. God is going to use you mightily to touch nations!’ het ek onlangs vir hom gesê. En alles het begin by ’n eenvoudige gesprek met ’n kelner.

Kyk na buite

Ek glo dat aanbiddingsliedere preke in eie reg moet wees. Dit is hoe ek dinge benader wanneer ek ’n liedjie skryf. Toe ek ‘Laat die hele aarde juig’ geskryf het, was ek besig om die boek Openbaring te lees. Ek het die nasies voor my gesien. Ek het die groot aanbiddingsontploffing van die eeue waarvan daar geskryf word, gesien, en ook vir Jesus, die Een wat waardig is, die mooiste Naam, die hoogste Naam wat deur al die nasies aanbid word. In die lied is dit asof ek vanuit daardie laaste hoofstuk van die verhaal terugkyk en die aarde en die nasies profeties oproep om te juig, want die Redder van die wêreld het gekom. En dan sluit die koorgedeelte af met die verklaring aan die nasies dat hulle redding hier is.

Laat die hele aarde juig

Jesus U alleen is waardig

Aan U alleen kom toe al die eer, al die krag, al die majesteit

Jesus U alleen is heilig

Aan U alleen kom toe al die lof, al die mag, al die heerlikheid

Daar is geen ander Naam as Jesus

Daar is geen mooier Naam as Jesus

Laat die hele aarde juig, want die Redder van die wêreld het gekom

Hoog verhewe, hoog bo als, staan die Koning van die heelal

wat weer terug gaan kom

Elke nasie, elke volk jul Redding is hier

Deur die hele Skepping

klink die hoogste ere

Naam bo alle name U alleen is Here

Met die skryf van die liedjie het Joe Niemand, ’n goeie vriend en die regisseur van Luidkeels Oorgegee, my in ’n stadium gevra hoekom ek nie geskryf het ‘Elke nasie, elke volk, ONS redding is hier’ nie. ‘Omdat daar so min profeties na buite in die kerk gekyk word,’ het ek hom geantwoord. Ons moet die fokus baie maal doelbewus van onsself af wegneem en ons dwing om verder te kyk. Ja, Jesus is ook ons redding, maar ons wat in die kerk is, het dit mos al ontdek. Ons moet die hele tyd herinner word aan die miljoene wat nog nie die goeie nuus gehoor het nie, en dis my gebed dat hierdie lied iets van daardie gevoel sal oordra en dat ons daardie profetiese stem sal word.

As mense my deesdae vra wat my skeppingsdoel is, antwoord ek baie maklik: ‘Om te evangeliseer en dissipels te maak.’ Punt. En dan voeg ek by dat ek een honderd persent glo dat dit ons almal se taak is. Daarna sal ek noem dat ek wel ook geroep is om aanbidding te lei, liedjies te skryf en in ons land ’n generasie te help lei. Maar primêr is ek geroep, soos ons almal, vir die nasies, vir verlorenes, om te sien hoe mense Christus, die hoop vir die nasies, ontmoet. Ja, daar is ‘spesifieke’ opdragte vir elkeen van ons en gawes wat daarmee verband hou, maar ek is bevrees dat ons maklik hierdie gawes gebruik as verskoning om die Groot Opdrag te ontduik. As jy nie hiermee saamstem nie, wil ek jou teologie uitdaag. Waar kan jy vir my uit die Bybel bewys dat jy uitgesluit is van hierdie opdrag omdat dit nie jou ‘gawe’ is nie?

Ek weet nie hoe jy oor jou rol in die kerk voel nie, maar as jy glo dat jy nie geroep is om te evangeliseer en dissipels te maak nie, is jy eintlik ongehoorsaam en mislei jy jouself. Om te evangeliseer en dissipels te maak is nie ’n gawe nie, maar ’n opdrag. Ons het evangelisasie beperk tot die evangelis met die groot wit tent op die oop stuk veld en onsself daarmee van die opdrag verskoon. Maar die saak is eintlik baie eenvoudig. Kyk weer na Jesus se laaste woorde voor Hy die aarde verlaat het.

Gaan dan heen, maak dissipels van al die nasies, en doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees; en leer hulle om alles te onderhou wat ek julle beveel het. En kyk, Ek is met julle al die dae tot aan die voleinding van die wêreld. Amen.

– MATTEUS 28:18–20 (1933-VERTALING)

Dit is die Groot OPDRAG, nie die Groot OPSIE nie. Ons het in hoofstuk 4 oor die heerskappy van Jesus gepraat. As Hy my Here is, is gehoorsaamheid nie opsioneel nie. Ek glo ten diepste dat as wedergebore kinders van God nie met bogenoemde opdrag besig bly nie, hulle die kern van hul geloof mis en in ongehoorsaamheid leef. As jy ’n wedergebore kind van God is, moet ek jou vandag vra wanneer jy laas iemand na die Here toe gelei het. Weet jy enigsins hoe om dit te doen? Dalk is jy die leier van ’n gemeente en moet jy jou afvra of jou gemeentelede ooit geleer is hoe om iemand tot bekering te lei. Doen jouself ’n guns en vra hierdie vraag in julle volgende selgroep of kerkbyeenkoms en jy sal die skok van jou lewe kry. Hoeveel kerkrade of ouderlinge sit en beplan hoe hulle gemeentes gehoorsaam kan word aan die Groot Opdrag? Ons spandeer eerder ure aan beplanning vir ’n nuwe gebou of meer kreatiewe eredienste. Daar is bitter min gelowiges wat aktief, gereeld en baie doelbewus na die mense om hulle uitreik. Waarmee hou ons ons dan besig in die kerk? Hoe kon ons die kern van kerkwees so gemis het? Dit is dan so duidelik en voor die hand liggend! As ek jou ongemaklik maak met hierdie harde vrae, is ek bly. Gelowiges, kerk van Christus, ons moet wakker word en ophou skuil agter ons hoogverhewe ‘unieke’ roeping of bediening! As ons nie eens die basiese dinge regkry nie, hoe kan Hy ons met meer vertrou? Ons leef in ongehoorsaamheid en ons moet tot inkeer kom en pleit dat die Here ons weer ’n hart vir verlorenes en die nasies sal gee!

Die kerk se deure

Ek het die voorreg om in ’n kerkomgewing te wees waar ons mekaar in alle eerlikheid aanspreeklik hou. Ons is ’n klompie manne wat mekaar gereeld in die oë kyk oor die moeilike vrae en mekaar aanspoor om rein te leef en Christus daardeur te verheerlik. En die laaste tyd het ons mekaar ook aanspreeklik begin hou, nie soseer oor die dinge wat ons nie moet doen nie, maar veral oor die dinge wat ons wel moet doen, oor ons gehoorsaamheid aan Jesus se opdragte. Soos om ’n hart vir verlore mense te hê. Ons vra mekaar gewoonlik drie eenvoudige vrae: ‘Vertel my oor jou alleentyd saam met Jesus en sy Woord. Hoe gaan dit met die stryd om seksueel rein te bly? En na watter persoon wat Jesus werklik nodig het, is jy tans besig om uit te reik?’ Ek vind dat as ek nie gereeld die laaste vraag gevra word nie, ek in ’n gemaksone inbeweeg, vet gevoer word in kerkkringe en gevolglik geen impak na buite het nie. Hoe lyk die vriende met wie ons omgaan? Is hulle almal in die kerk, almal deel van ons ingroepie? Jesus het soveel tyd tussen die tollenaars en sondaars deurgebring dat die godsdienstiges van sy tyd Hom ’n suiplap en vriend van prostitute genoem het. En Hy was die Seun van God. Hy was God self. Waar sal Jesus vandag leef, met wie sal Hy omgaan as Hy nou hier was om die mense wat verlore is te soek en te red? Ek glo verseker dat daar ’n balans moet wees tussen mense met wie jy tyd spandeer en die mense in jou binnekring. Ons moet ook geestelike inspraak, mentors, vriende en medegelowiges hê om ons te bemoedig en te lei na nuwe waarhede in ons verhouding met Jesus, maar as daar net sulke mense in ons lewe is, mis ons die hart van die evangelie. Nadat ons met God deur Jesus versoen is, word die bediening van versoening volgens 2 Korintiërs 4 ook aan ons toevertrou. Die Vader roep uit na sy verlore kinders en baie maal is ons stemme die enigste manier hoe hulle gaan hoor.

Waar sal Jesus vandag leef, met wie sal Hy omgaan as Hy nou hier was om die mense wat verlore is te soek en te red?

‘Pa se Huis’ is ’n liedjie uit Luidkeels Hersien wat gebore is uit gesprekke met ’n vriendin wat kort voor die skryf van die lied tot bekering gekom het. Sy is ’n pragtige, Afrikaanse meisie wat in die kerkmilieu grootgeword het. Tog het sy Jesus nooit persoonlik leer ken nie. Sy het ook min blootstelling gehad aan wedergebore Christene omdat almal te bang of te skaam was om die goeie nuus met haar te deel. Ná verskeie gebeurtenisse en die ingryping van God het sy uiteindelik radikaal tot bekering gekom en met een van my goeie vriende getrou. Met trane in haar oë het sy my vertel hoe lank sy soekend was. Sy was desperaat en het uitgeroep na God, maar het verwerp, verstoot en onwaardig gevoel. In daardie toestand het God haar ontmoet en haar gered van ’n ewigheid sonder Hom. Vanuit hierdie gesprek het ek die lied geskryf asof ek in die skoene van iemand staan wat buite in die koue is en smag na die warmte, vergifnis en liefde binne-in die Vader se huis.

Pa se Huis

Dis koud hier buite en dis koud hier in my hart.

Die sonde het my leeggetap, want ek ken die weglooppad.

Verstote, vergete, maar niemand weet eintlik hoe ek soek nie.

Dis leeg hier buite, maar daar binne sien ek rus.

Maar hoe vind ek, ’n wegloopkind, die pad terug na sy huis?

Verstote, vergete, maar niemand weet eintlik hoe ek soek nie.

Niemand weet eintlik hoe ek dors nie.

Tog iewers in die verte hoor ek

’n ou vervreemde stem

van ’n Pa wat vir my wag en na my roep:

‘Waar is jy, waar is jy? Wat maak jy nog daar buite

as liefde vir jou wag?

Kom terug na My, kom terug na My, na die huis waar liefde lewe

en ’n feesmaal vir jou wag.

Die kruisdeur staan wawyd oop, maar jy moet kom.’

U ken tog my verlede en die gal wat ek gedrink het.

Ek is die naam van kind nie werd en hier buite moet ek bly.

Verstote, vergete, maar niemand weet eintlik hoe ek soek nie.

Niemand weet eintlik hoe ek dors nie.

Tog iewers in die verte hoor ek

’n ou vervreemde stem

van ’n Pa wat vir my wag en na my roep:

‘Waar is jy, waar is jy? Wat maak jy nog daar buite

as liefde vir jou wag?

Kom terug na My, kom terug na My, na die huis waar liefde lewe

en ’n feesmaal vir jou wag.

Die kruisdeur staan wawyd oop, maar jy moet kom.’

Ek kan nie ’n dag langer sonder U nie.

Here, ek gee op en ek gee oor.

Here, kom skenk my weergeboorte.

Maak my nuut en maak my vry. Met alles

in my glo ek: die kruis was vir my.

Ek kom terug, ek kom terug.

Ek’s klaar belieg daar buite, u liefde het gewen.

Ek kom terug, ek kom terug

na die arms van my Vader

waar ek genade ken.

Die kruisdeur staan wawyd oop en ek het gekom …

Daar is ’n wêreld op jou voorstoep wat smag na die lewende water. Water wat jy geproe het, maar skrikkerig is om uit te deel. Wat hou jou terug? Waar is die kerk se drumpel eintlik? Is dit die groot, bruin houtdeur met die geroeste skarniere wat elke Sondagoggend oopswaai vir ’n diens, of is die kerk se drumpel eintlik jou voete? Is jy nie die ‘kerk’ voor wie mense staan wat na ’n antwoord smag nie?

Wanneer ek na flieks soos Braveheart, Troy en Lord of the Rings kyk, wens ek altyd ek kon ook daarin gespeel het. Dit is asof iets epies binne-in my roep om deel te wees van ’n groter storie. Ek dink aan William Wallace wat met roekelose passie tot die einde toe veg en ek bid dat ek ook so kan wees. Om vir ander se vryheid te veg en in die proses jou eie lewe te verloor, is die kenmerk van ’n held. Wil jy ook ’n held wees, wil jou ook in so ’n fliek speel? Wel, luister goed en luister mooi: Jy is in een!

Om ons woed ’n kosmiese geveg om die siele van mense. Daar is ’n vyand wat alles wat mooi en goed is, haat en met alles in hom wil sien hoe miljoene mense hom in die verderf in volg. Ons is in ’n oorlog gewikkel en soos Bill Hybels van Willow Creek sê: ‘We are in a battle where you can’t get higher stakes. This is eternal life and eternal death.’ Jy het elke dag die geleentheid om deur jou woorde en jou dade aan verlore mense rondom jou uit te roep: ‘Freedom! Freedom!’ Jy is in die fliek! Nie een van ons het die hoofrol nie, want dit behoort net aan Jesus, maar ons is deel van die aksie. Jou lewe kan ’n groot impak maak as jy net bereid is om uit die boot te klim en op die water te begin loop. Iemand het eenmaal vir my gesê: ‘Daar is net een ding wat ons saam met ons uit hierdie lewe na die volgende kan neem. Dit is mense.’ Wie gaan jou eendag die hemel in volg? Wie gaan eendag in die hemel jou naam in hulle storie noem wanneer hulle vertel hoe hulle Jesus ontmoet het? Of jy net ’n skakel in die ketting is of die een wat die voorreg het om iemand op sy of haar laaste tree na Jesus te begelei, die Gees wil jou in hierdie heldestorie gebruik. Wanneer jy so begin leef, word jy ‘gevaarlik’ vir die koninkryk van die duisternis. Kyk hoe Floyd McClung jou dan beskryf:

If you have apostolic passion, you are one of the most dangerous people on the planet. The world no longer rules your heart. You are no longer seduced by getting and gaining but devoted to spreading and proclaiming the glory of God in the nations. You live as a pilgrim, unattached to the cares of this world. You are not afraid of loss. You even dare to believe you may be given a privilege of dying to spread His fame on the earth. The Father’s passions have become your passions. You find your satisfaction and significance in Him. You believe He is with you always, to the end of life itself. You are sold out to God, and you live for the Lamb. Satan fears you and the angels applaud you. Your greatest dream is that His name will be praised in languages never before heard in heaven. Your reward is the look of pure delight you anticipate seeing in His eyes when you lay at His feet the just reward of His suffering: the worship of the redeemed. You have apostolic passion!

– FLOYD MCCLUNG, 2008. YOU SEE BONES – I SEE AN ARMY.

KAAPSTAD: STRUIK CHRISTELIKE BOEKE. P 180.

Een lewe op ’n slag

Maar waar begin jy? Ek weet daar is al baie boeke oor evangelisasie en dissipelskap geskryf en ek gee my glad nie uit as ’n kenner nie, maar ek wil graag vertel hoe ek prakties probeer om dit uit te leef.

Eerstens begin alles by jou hart. As jy nie oortuig is dat evangelisasie die wil van God en ’n opdrag uit sy Woord is nie, sal niemand jou ooit daarvan kan oortuig nie. Jy kan kursus na kursus doen en week na week na ’n preek daaroor luister, maar as dit nie in jou hart leef nie, kan jy maar daarvan vergeet. Jy sal dit net uit dwang doen en as ’n ‘projek’ sien. Ek glo dat wanneer ons met die waarheid gekonfronteer word, die enigste Bybelse reaksie daarop is om ons sonde te bely. Sonde is om die teiken te mis, om iewers die waarheid te mis. Bely jou ongehoorsaamheid op hierdie gebied en vra die Gees om jou hart te verander. Een van die manne wat ek dissipel, het vir jare in die kerk gesit en gedink dat geloof maar oor hom en sy eie verryking gaan. Toe ons mekaar hieroor reguit in die oë begin kyk, het hy diep oortuig geraak dat hy die opdrag van Jesus nie uitvoer nie. Drie maande later was sy woorde aan my: ‘Retief, ek weet nie wat aangaan nie. Vandat ek die Here gevra het om my hart te verander, sien ek die hele tyd mense raak. Mense in nood, soekende siele, vriende en familie wat die Here nodig het. Sy hart begin al hoe meer in my ook klop.’ Wanneer ons hierdie ongehoorsaamheid bely en Hy ons harte verander, kan ons nie anders as om vir mense te begin bid nie. Wanneer ek vir iemand bid, raak ek ernstig oor die saak. Ek bid gereeld en nie net een maal nie. Ek bid vir spesifieke behoeftes wat daardie persoon mag hê, maar veral vir ’n oop deur om met hulle te kan gesels. Ek bid vir ’n moontlike vriendskap wat kan vorm en dat die Here sy guns daaroor sal gee.

En dan word ek dikwels die antwoord op die gebed. Ons wil baie keer volstaan met die gebed en niks verder omtrent die saak doen nie. Terwyl ek bid, kom daar byvoorbeeld dinge in my gedagtes op wat ek vir die betrokke persoon moet doen, soos om ’n SMS van bemoediging te stuur. Wanneer ek bid, groei my liefde vir daardie individu en sien ek hom soos God hom sien. Ek maak ’n punt daarvan om Skrif in sy lewe in te bid en die ‘koning’ in hom uit te roep. Wanneer ons met God se oë na iemand kyk, kyk ons verby die sonde en die toestand waarin iemand hom of haar mag bevind. Ons kyk met die oë van geloof na wie daardie persoon in Christus kan wees.

Jy mag dalk vra na wie jy moet uireik. Ek het ’n lysie van name van mense wat in my onmiddellike omgewing is, byvoorbeeld ’n vriend, ’n kelner, ’n kollega. Ek probeer om gereeld vir dié mense te bid en dan te kyk waar die Here deure oopmaak. Ek mag nooit iets forseer nie. As Hy nie sy genade daaroor ‘vrystel’ nie, wag ek. Soms moet ek baie lank wag; soms gebeur dit nooit nie. Al wat ek kan doen, is om aan te hou en die Here se perfekte tysberekening te vertrou. Ek is nie baie ten gunste van die draai-of-braai-evangelisasie van straatpredikers of deur-tot-deur-evangelisasie nie, en wel om twee redes: Daar is nie ’n natuurlike verhoudingsoploop na die gesprek toe nie en in die meeste gevalle is daar ook nie ’n opvolg (dissipelskappad) daarna nie. Dit is meestal ’n tref-en-trap-situasie. Die Here gebruik dit en daar is mooi getuienisse wat vanuit daardie metodes gevloei het, maar aan die ander kant dra dit ook baie negatiewe vrug. Ek glo daar is wel tye waar ek net ’n uur of twee met iemand het (soos iemand langs my op ’n vliegtuig) en hom of haar nooit weer gaan sien nie. ’n Mens kan dan in so ’n geval die kort tyd tot jou beskikking gebruik om die evangelie te deel, en ek sluit hierdie soort evangelisasie nie uit nie. Ek verkies egter om ’n lang pad met iemand te stap en seker te maak dat die regte geestelike fondasies in die persoon se lewe gelê word.

Drie vyande

Waarom maak so min gelowiges dit ’n leefstyl om die evangelie met ander te deel? Ongehoorsaamheid, onbekwaamheid en vrees is na my mening die drie grootste faktore. Ongehoorsaamheid aan die Groot Opdrag is hier bo bespreek. Onbekwaamheid is ongelukkig die kerk se skuld. Die meeste van ons het in ’n kerkmilieu grootgeword waar ’n ongesonde verstaan van die dominee of pastoor se rol die res van die gemeente passief in die kerkbanke gehou het. Die dominee of pastoor moes alles vir almal wees. Hy moes preek, die kudde versorg en boonop die kerksake bestuur. Was hy ’n gawe-belaaide persoon, was dit nog erger. Almal kom van heinde en verre om na die ‘man van God’ te luister en wanneer hy nie preek nie, bly mense sommer tuis. Alhoewel die Bybel in Efesiërs 4:11–12 leer dat bedienaars veronderstel is om die gelowiges toe te rus vir hulle dienswerk, word die ‘eenmanvertoning’-sindroom nog in die meeste kerke aangetref. En die uiteinde? Die leier is óf besig om sy eie koninkrykie te bou óf is totaal uitgebrand omdat hy elke Sondag soos ’n sirkusleeu ’n nuwe toertjie moet uitvoer. En die res van die gemeente voel geestelik minderwaardig en onbekwaam of hulle kritiseer die arme leier vanuit hulle passiwiteit. Dit is ’n bose kringloop en ver verwyder van wat die Woord die liggaam van Christus noem, ’n oorwinnende kerk waar almal betrokke is! In die proses word min gelowiges geleer hoe om iemand na die Here toe te lei en hoe om daarna ’n pad van dissipelskap met hom of haar te loop. Die toerusting van die gelowiges, dít waarmee die kerkleiers die meeste van die tyd besig moet wees, bly agterweë. Die hartseer is dat bitter min kerkleiers opsetlik hierdie roete kies. Die betrokke kerkkultuur is egter so sterk ingeburger dat dit vreeslik moeilik geraak het om uit hierdie patroon uit te klim. Ek was ook al in daardie geestelike rotteresies vasgevang en ken al die simptome. Ek het al aan die slegte kant van uitbranding gedraai. Dit is nie gesond nie en ’n radikale nuwe benadering tot kerkwees moet ondersoek word. Indien jy ’n leier van ’n gemeente is of in leierskap betrokke is, wil ek graag Bill Hull se boek The Disciplemaking Pastor (2007, Grand Rapids, MI: Baker Books) aanbeveel. Dit gaan jou verstaan van die kerkwêreld skud en jou noodsaak om diep te dink oor die pad vorentoe. Ek glo met my hele hart dat God sy kerk weer terugroep na die eenvoudige, maar baie duur pad van dissipelskap. Die ander boek wat ek hier wil aanbeveel, is Accidental Missionary – the Unexpected Adventure of Making Disciples deur William Steve Murrell (2010, Manila, Filippyne: Every Nation Productions).

Ons het gesê dat ongehoorsaamheid en onbekwaamheid twee van die redes is waarom so min van ons ons geloof met ander mense deel. Die derde rede is vrees, veral ’n vrees vir mense. John Bevere skryf in sy boek The Fear of the Lord (1997, Lake Mary, FL: Creation House): ‘If you desire the praise of man, you will fear man. If you fear man, your will serve man, because you serve what you fear.’ Ons vrees mense se opinies oor ons en wat van ons reputasie gaan word. Ons vrees verwerping as mense aanstoot neem aan die waarheid wat ons bring. Ek kan jou baie stories vertel van vrees toe ek die evangelie met ander gedeel het.

Ek onthou hoe ek eenmaal as jong lat in Hermanus se karavaanpark die evangelie met ’n klomp seuns gedeel het. Die stranddiensspan het ’n bedieningsaand in ’n saaltjie op die terrein gereël, en iewers tydens die aand het ek uitgeloop om asem te skep. So ’n entjie weg het vier ouens op ’n muurtjie gesit. ’n Sagte, dog dringende stem het vir my gesê dat ek met hulle moet gaan praat. Ek was jonger as hulle en nog ’n groentjie in my geloof. Hulle het duidelik geen saak gehad met die verrigtinge in die saal nie en die sigarette waaraan hulle geteug het, het hulle publieke rebellie verklap. Wat sou ek sê, wat sou hulle van my dink? My hart het net so duskant my keel gesit toe ek uiteindelik die moed bymekaar skraap en in hulle rigting begin stap. My inleidingsin was so swak dat dit my nou nog laat bloos! ‘Sjoe, maar julle ouens is cool …’ – ’n lang pouse – ‘… maar ek is cooler. Want ek het vir Jesus.’ Aaaagggghhh!! Die onskuld van die jeug darem. Al was my aanslag nie te goed nie, het die Here darem die situasie gered en kon ek drie ure lank met hulle oor my en Jesus se verhouding gesels.

Ek glo met my hele hart dat God sy kerk weer terugroep na die eenvoudige, maar baie duur pad van dissipelskap.

Is ek altyd doodseker dat ek die Here se stem reg hoor wanneer ek met iemand iets moet gaan deel? Nee, ek vertrou maar my intuïsie en die feit dat die Gees weet hoe om my in die waarheid te lei. Ek maak liewer ’n eerlike fout as om in ongehoorsaamheid ’n avontuur mis te loop. Baie mense gebruik die verskoning dat geloof ’n persoonlike saak is. ‘Ek is jammer, ek is nie die tipe persoon wat my geloof deel nie. Dit is te persoonlik,’ sê hulle. Dit is ongelukkig onbybels en ’n swak verskoning. Ons sou nie eens hier gewees het as die dissipels destyds hierdie verskoning gebruik het nie. Geloof is alles behalwe ’n persoonlike saak! Miskien sit jy ook met baie vrees en voel jy heeltemal onbekwaam om jou geloof met ander te deel. Weet jy wie agter jou staan? As Bill Gates na jou toe sou kom en jou opdrag gee om ’n tagtigmiljoenrandgebou in Johannesburg op te rig, sal jy ooit wonder of daar genoeg geld daarvoor gaan wees? Jy sal mos weet dat een van die rykste mans op aarde agter jou staan en jy sal met selfvertroue en vasberadenheid jou taak aanpak. Hoeveel te meer kan ons nie met alle vrymoedigheid hierdie taak aanpak nie? Kyk weer na die teksvers voor die Groot Opdrag in Matteus 28:

Aan My is gegee alle mag in die hemel en op die aarde. Gaan dan heen …

– MATTEUS 28:18–19 (1933-VERTALING)

Die gesag wat Hy het, is die gesag waarin Hy ons uitstuur. Dit is ook nie asof ons alleen moet uitgaan nie. Handelinge 1:8 beloof ons dat die Heilige Gees ons sal bekragtig om sy getuies te wees. Jy is nie alleen hierin nie. Jy hoef nie mense of mislukkings te vrees nie. Gaan mense jou misverstaan en jou ’n koue skouer gee soos Daniel aanvanklik met my gedoen het? Ongelukkig ja, maar moenie daarom ophou nie. Hê mense lief en hou aan doen wat jy doen. God sien jou hart en gehoorsaamheid raak en wie weet wat jy vir ander kan beteken? Om die evangelie te deel is nie ’n projek wat ek net elke nou en dan kan aanpak nie. Ek glo dit is ’n leefstyl wat baie doelbewus is. Ons dink dikwels evangelisasie is soos om met ’n haelgeweer te skiet. Met ’n haelgeweer versprei jy baie koeëls oor ’n groot gebied in die hoop dat party raak sal wees. Wanneer ek egter met ’n ordentlike jaggeweer met ’n teleskoop skiet, is daar ’n baie groter kans dat ek gaan raakskiet. En so is dit ook wanneer ek met iemand ’n pad stap. Ek skiet nie net blindelings met ’n haelgeweer nie. Ek weet wat ek doen en ek het ’n plan waarvolgens ek werk. Verstaan my asseblief mooi. Geen mens kan ooit ’n ander oortuig nie. Ons kan net getuig. Dit is die werk van die Heilige Gees om iemand tot inkeer te bring. Maar hoe kan hy glo as hy nie die goeie nuus gehoor het nie, as iemand dit nie oorvertel het nie? My gebed vir jou is dat jy deur hierdie boodskap gegryp sal word, dat jy nagte sal wakker lê terwyl die Gees van God ’n las op jou hart plaas vir mense en nasies wat nog nie die goeie nuus gehoor het nie. Ek bid dat ons erns hiermee sal maak en nie sal wegskram van Jesus se laaste opdrag nie. Sien hoe Hy voor jou staan en met trane in sy oë vir ’n verlore wêreld sê: ‘Kom saam met My, en Ek sal julle vissers van mense maak’ (Markus 1:17, 1983-vertaling). Mag die woorde van die volgende lied jou hart gryp en ’n klankbaan vir jou lewe word. Jy het een lewe, maak seker dit tel vir die ewigheid. Maak seker jou hart klop saam met die Vader sin.

One life

Oh Lord, let this not just be words.

Come and draw the line in my life

as I follow You.

Oh Lord, let the passion be restored.

Father, let me feel what You feel

for a broken world.

I’m sick and tired

of keeping it quiet,

so here I go. I have to shout it out:

I only have one life to live,

I only have one heart to give.

I’ll give it all away, numbering the days

I have to see your kingdom come.

I only have one life to live,

I only have one heart to give.

Going to the lost

no matter what the cost.

Father, let your will be done

in this one life that I’ll live for You.

Oh Lord, won’t you make my life a throne

where your holy fire burns brighter

than ever before.

I’m sick and tired

of keeping it quiet,

so here I go. I have to shout it out:

I only have one life to live,

I only have one heart to give.

I’ll give it all away, numbering the days

I have to see your kingdom come.

I only have one life to live,

I only have one heart to give.

Going to the lost

no matter what the cost.

Father, let your will be done

in this one life that I’ll live for You.

I want to live, I want to love,

I want to learn and leave a legacy.

I want to live, I want to love,

I want to learn and leave a legacy.

HOOFSTUK 9

OORLOOP

HOOFSTUK 9

Oorloop

Ons land is in April 2010 geskok deur die nuus dat die AWB-leier, Eugéne Terre’Blanche, wreed in sy huis vermoor is. In daardie tyd het die leier van die ANC-jeugliga, Julius Malema, verskeie haatuitsprake teenoor blankes gemaak. Skielik het die opgekropte spanning tussen wit en swart weer opgevlam en almal op hulle hoede gehad. Dit is skokkend om te sien hoe vinnig vrees mense kan lamlê. Op Facebook is verskeie groepe aan al twee kante van die spektrum gestig wat Suid-Afikaners wou polariseer en SMS’e met wilde uitsprake oor ’n ‘nag van die lang messe’ het die land deurkruis. Tussen alles deur is ek soos enige ander gelowige gekonfronteer met die eenvoudige vraag: Hoe reageer ’n Christen hierop? En hoe hanteer ons buitendien die toenemende geweld, bedrog en verdeeldheid in ons land? Met hierdie vrae in my hart loop ek toe daardie einste week uit ’n restaurant en sien ’n swart paartjie wat in die hoek sit en kuier. Ek stap verby, maar ervaar dat die Gees my terugroep om met hulle te gaan gesels. ‘Hi there, guys, sorry for interrupting, but I just want to say that no matter what happened this last week with Malema’s outbursts and Terre’Blanche’s murder, I love you guys and we’re going to make this country work.’ Ek wens jy kon daar wees om hulle reaksie te sien. ‘Yes, yes, my friend,’ het hulle geantwoord, ‘there are so many of us who feel the same. We’re going to be part of the solution and not the problem.’ Wat ek daardie dag deur die Here se genade kon doen, was om te leef in die ‘teenoorgestelde gees’.

‘Ke nako’ (Dit is tyd)

Ek glo gelowiges het ’n enorme rol om in ons land te speel, veral in die komende jare. As ons vir ’n oomblik objektief na die laaste paar jaar se gebeurtenisse in ons land kyk, moet ons in geloof die groter storie waarmee God besig is, raaksien. Hoe meer die duisternis in die vorm van geweld en korrupsie toegeneem het, hoe meer – so glo ek – het die geestelike klimaat in ons land verander. Die Mighty Men-konferensie het vanaf ’n klein begin op ’n plaas in die Natalse binneland gegroei tot ’n nasionale fenomeen. Die visie van ’n wêreldwye gebedsdag het in 2000 in Kaapstad begin en tans vind die Global Day of Prayer jaarliks in talle lande plaas. Kerke landwyd het ’n lofen aanbiddingsontwaking begin beleef en ons sien al hoe meer hoe Christene hulle geloof onbeskaamd by die werkplek deel. Die Turn to God-beweging het vlam gevat en mense sit die Turn to God-logo landwyd op advertensieborde, in winkelvensters en in huise op. Vir ons wat in die middel van hierdie stryd staan, is dit dalk nie so duidelik nie, maar van buite gesien, is iets besonders aan die gebeur. Ek het in 2009 met ’n Australiër by die Mighty Men-konferensie gepraat. Hy was stomgeslaan oor wat hy gesien het. ‘This is a miracle. This is something supernatural! I pray that God will do this in our country, too!’ Die gevaar bestaan dat ons so gewoond geraak het aan die werke van God in ons midde dat ons dit begin miskyk. Ek glo dat jare en jare se getroue arbeid en gebede nou besig is om vrugte af te werp, maar die geveg is nog lank nie verby nie. Ek deel graag met jou ’n paar gedagtes oor wat ek glo die Here vir my gesê het oor ons land en die rol wat ons as gelowiges hier moet speel.

Die gevaar bestaan dat ons so gewoond geraak het aan die werke van God in ons midde dat ons dit begin miskyk.

Die week voor die Loftus vir Jesus-saamtrek het ek my geliefde Fort Klapperkop gaan uitdraf. Net voor die koppie is daar ’n waterpunt by die bekende Villa Sterne. Ek het gou afgetrek om ’n lafenissie te geniet toe my oog die groot asdrom langs die waterpunt vang. Binne-in het ’n doringtak gelê wat half opgekrul was. Dit het presies soos ’n doringkroon gelyk. Ek het die sagte stem van die Gees hoor fluister: ‘Die Afrikanervolk het die geheim van “sterf aan jouself” weggegooi.’ Ek het dit eers nie verstaan nie, maar terwyl ek verder draf, het die prentjie al hoe duideliker geword. Vanaf een van die hoogste koppies in Pretoria kon ek oor die hoofstad van die Afrikaner kyk, die Uniegebou as teken van gesag sien en die hart van die Redder hoor praat. Om ’n verskil in enige iemand se lewe te maak, moet ons eers leer hoe om onsself eenkant toe te skuif en ander in nederigheid te dien. Om enigsins ’n verskil in hierdie land te maak, moet ons weer leer hoe om aan onsself te sterf. Dit was nog altyd die hart van die evangelie en moet steeds die hartskreet van elke gelowige wees. Op daardie oomblikke het die wysie en woorde van ’n nuwe liedjie by my opgekom.

Meer van U

Meer van U, minder van myself.

Meer van U, minder van myself.

Gee my ’n hart wat breek vir hierdie land

dat ek van myself kan gee.

Leer vir my hoe u liefde lyk.

Vergewe my, my selfsug en trots.

Verander my om soos U te wees

Dat ek kan dien, kan sterf in myself en Jesus gaan leef.

Hierdie woorde eggo die gebed van Johannes die Doper in Johannes 3:30 toe hy gesê het dat Jesus meer moet word en hy minder. Dit is weer eens lewensgevaarlike woorde wat nie ligtelik gesing kan word nie. Hoe langer ek saam met die Here wandel, hoe versigtiger is ek oor die woorde wat ek sing. Liedjies is eintlik gebede en die Here neem gebede baie ernstig op. Ek is al te veel kere met woede en aggressie in my hart gekonfronteer as die koerant se voorblad vir die hoeveelste maal met die dood versier is. Dit ontstel my hewig en ek sidder om te dink hoeveel maal ek al rassistiese gedagtes moes beveg wanneer hierdie realiteite my in die gesig staar. Soos jy, raak ek ook kwaad en wil ek uitskree teen die korrupsie en blatante onreg wat om ons plaasvind. Tog hoor ek elke keer hoe die Gees my kalm terugroep tot bedaring en al my vrae in my gesig teruggooi. ‘Wat doen jy om hierdie negatiewe vloei van geweld en emosies te stop? Waaroor praat jy langs die braaivleisvuur? Is jy deel van die oplossing of deel van die probleem? Praat jy uit vrees of uit geloof?’ En ek dink God vra nog baie moeiliker vrae aan sy kerk. Op watter maniere is ons konstruktief besig om in ons gemeenskap in die ‘teenoorgestelde gees’ te leef? Is die liggaam van Jesus regtig besig om sy hande en voete te wees? Ek is dankbaar om te sê dat daar baie kerke is wat hierdie vrae ernstig begin antwoord. Die armes word versorg, siekes word bedien, haweloses se huise word herbou en weeskinders kry ’n tweede kans. Ek glo dat die Here besig is om aanbidding en geregtigheid bymekaar te bring. Ek is so dankbaar oor Hillsong United wat hierdie teologiese waarheid aan die jonger generasie voorhou. Hulle is al lankal besig om aanbidding en sosiale geregtigheid in dieselfde sin te noem en hou die kerk verantwoordelik daarvoor. Ek is diep oortuig van hierdie saak en sal wil sien dat die kerk bly antwoorde bied vir die maatskaplike probleme om ons. Ek glo wel dat hulpverlening alleen, in watter vorm ook al, nie genoeg is nie. Ek kan iemand op straat se nood tydelik verlig deur ’n brood in die hand te stop of te help met verblyf, maar daar is altyd ’n dieper dors. Ek glo dat ons albei moet doen. Ons moet die brood vir die liggaam én die brood van die Lewe gee. Hoe ons ook al na die nood om ons kyk, ons het ’n verantwoordelikheid daaromtrent en wat ons daaraan doen, weerspieël ten diepste ons verstaan van aanbidding. In Jesaja 58:6–7 vaar God uit teen die leë godsdienstige vasdae wat die volk onderhou en wys Hy hulle waaroor aanbidding eintlik gaan.

Is die vas wat Ek wil hê, nie dít nie: om dié wat onregverdig gevange gehou word, te bevry, om die juk wat op mense druk, af te haal, om verdruktes vry te maak, om elke juk te breek? Is dit nie dat jy vir dié wat honger is, van jou brood gee nie, dat jy aan die armes en die dakloses ’n blyplek gee nie, dat wanneer jy iemand sonder klere sien, jy vir hom klere gee nie, dat jy jou medemens nie aan sy eie lot oorlaat nie?

– JESAJA 58:6–7 (1983-VERTALING)

As Afrikanerseun met diep wortels in die Dorslandtrek weet ek dat die Here die Afrikaners as pioniers en baanbrekers afgesonder het. Dit is deel van wie ons is en het in die verlede veel goeie vrug opgelewer. Ek is trots daarop om my ’n Afrikaner te kan noem en ek is lief vir my taal, maar soos met alles in die lewe kan daar ook ’n te voor hierdie identiteit staan. Die gevaar lê juis in hierdie trots op jou identiteit. Ek glo daar is goeie trots en slegte trots. Wanneer ons hardkoppigheid en trots veroorsaak dat ons op ander groepe neersien, beweeg ons op gevaarlike terrein. God haat oë wat straal van hoogmoed (Spreuke 6:17, 1983-vertaling) en ongelukkig lê die geskiedenis in ons land besaai met die gevolge van hierdie ‘beter as hulle’-gesindheid. Daarom dat die boodskap daar op Fort Klapperkop my so diep geraak het. Dit het my herinner aan ’n inspraak van die Gees vir ons jonger generasie wat ek aan die begin van 2008 gehoor het. ‘Hierdie generasie moet ongelukkig die vrugte pluk van jare se sonde, iets waaraan ons jongmense geen skuld gehad het nie. Ons kan wel kies hoe ons te midde van hierdie oënskynlike onregverdigheid gaan reageer. En ons gaan nie noodwendig die vrug op ons arbeid sien nie – ons moet selfloos leef vir die generasies wat na ons kom.’ Ek glo ons kan deel van die oplossing wees as ons ’n gesindheid van goddelike liefde ontwikkel,’n liefde wat kies om ander se belange bo ons eie te stel (Filippense 2:3, 1983-vertaling) en ’n liefde wat kies om te sterf aan onsself. Dit is wat dit beteken om in die ‘teenoorgestelde gees’ te leef. Ons jonger geslag kan die toekoms van hierdie land drasties verander mits ons leer hoe om hande te vat oor grense heen en toelaat dat hierdie dieper liefde na ander oorloop.

Om ’n verskil in enige iemand se lewe te maak, moet ons eers leer hoe om onsself eenkant toe te skuif en ander in nederigheid te dien.

Wat liefde is

Die koudste wat ek nog ooit in my lewe gekry het was in Grand Rapids, Michigan. Dit was -17°C en ek het bibberend oor die parkeerterrein na die kerkdeur toe gehardloop. Ek het daardie winter deur Amerika getoer en verskeie kerke besoek om meer ondervinding op te doen. Daar in die koue by Mars Hill, Rob Bell se kerk, val my oog toe op ’n klomp bufferplakkers. Omtrent elke kar in die parkeerterrein het twee woorde verkondig wat ek nooit sal vergeet nie ‘Love wins.’ Dit was die tema van ’n reeks preke wat hulle pas voltooi het. Die liefde wen, die liefde wen altyd. En dit is die geheim van ’n lewe in die ‘teenoorgestelde gees’. Ek weet dat dit moeilik is, ek weet dat dit omtrent nooit sin maak nie, maar ek weet ook dat dit die weg van ons Meester was. Ware liefde is om ons lewens vir mekaar af te lê. Ware liefde wat wen, kies altyd ander bo die eie ek. En dit is wat ek glo die Here al hoe meer van ons gaan verwag.

Die liefde moet opreg wees. Verafsku wat sleg is en hou vas aan wat goed is. Betoon hartlike broederliefde teenoor mekaar … Seën julle vervolgers, ja, seën hulle, moet hulle nie vervloek nie … Moenie kwaad met kwaad vergeld nie. Wees goedgesind teenoor alle mense. As dit moontlik is, sover dit van julle afhang, leef in vrede met alle mense. Moenie self wraak neem nie, geliefdes, maar laat dit oor aan die oordeel van God … Moet jou nie deur die kwaad laat oorwin nie, maar oorwin die kwaad deur die goeie.

– ROMEINE 12:9–10, 14, 17–19, 21 (1983-VERTALING)

Een van die twee partye gaan wen. Óf die kwaad, óf die goeie. Ek kies om in die ‘teenoorgestelde gees’ te leef, met ’n gesindheid wat kies dat die liefde wen en nie die kwaad nie. Hierdie liefde is nooit goedkoop nie, maar liefde wat in die voetspore van Jesus volg – ’n liefde wat die eie-ek neerlê. Die probleem is dat wanneer ons net vir ons eie gemak en veiligheid leef, ons alles in ons vermoë doen om dit te beskerm. In beginsel is dit nie ’n probleem nie, maar as ons hele fokus daarop ingestel is om net na onsself en ons gesinne om te sien, begin ons die groter mandaat van gelowiges misloop. Die Woord leer ons dat ons nie permanent hier gaan wees nie. Ons is bywoners hier, burgers van ’n ander koninkryk, ’n groter realiteit. Ons geloof het nie net met die hier en nou te doen nie. Stap ’n oomblik saam met my deur die helde-akker van gelowiges en leer by die groot geloofshelde.

Terwyl hulle steeds geglo het, het al hierdie mense gesterwe sonder om te verkry wat beloof is, maar hulle het dit uit die verte gesien en daaroor gejuig, en hulle het erken dat hulle hier op aarde slegs vreemdelinge en bywoners is. Mense wat so praat, gee daarmee duidelik te kenne dat hulle op soek is na ’n vaderland. As hulle terug verlang het na daardie land waaruit hulle weggetrek het, sou hulle die geleentheid gehad het om daarheen terug te gaan. Maar hulle het na ’n beter vaderland, dit is die hemelse, verlang. Daarom is God nie skaam om hulle God genoem te word nie; trouens, Hy het vir hulle ’n stad gereed gemaak.

– HEBREËRS 11:13–16 (1983-VERTALING)

Hoe hoop ek dat mense wat na my lewe kyk, ook so oor my sal praat! Ons is eintlik nie van hier nie. Daar is ’n groter vaderland wat ons terugroep en ons moet baie ligtelik aan ons aardse lewe vashou. Ek het al langs baie grafte gestaan en ek kan op die gesigte van dié wat agterbly, duidelik sien wie vir hierdie lewe en wie met die hoop op ’n hiernamaals leef. Trane en rou is die realiteit van ons wêreld en ek het ook al emmers vol gehuil, maar vir die gelowige moet die graf nie die einde wees nie. Mense wat net vir nou leef, neem heeltemal te moeilik afskeid van aardse dinge as dit skielik nie meer daar is nie. Hoekom luister ons nie na Jesus as Hy ons hieroor waarsku nie?

Moenie vir julle skatte op aarde bymekaarmaak waar mot en roes dit verniel en waar diewe inbreek en dit steel nie. Maak vir julle skatte in die hemel bymekaar, waar mot en roes dit nie verniel nie en waar diewe nie inbreek en dit steel nie. Waar jou skat is, daar sal jou hart ook wees.

– MATTEUS 6:19–20 (1983-VERTALING)

Hoor my asseblief reg. Ons word almal deur die harde realiteite van ons land se omstandighede gekonfronteer. Baie mense beleef die geweld en misdaad baie erg omdat dit al bitter naby gekom het – in hulle huise, hulle gesinne, aan hulle lywe. Dalk is jy een van die slagoffers wat in die laaste klompie jare deur vreeslike trauma moes werk en my hart gaan uit na jou. Baie van ons geliefdes soek in die buiteland ’n heemkome in reaksie op al die trauma in ons land. Ons sit met feite wat ons in die gesig staar. In watter ‘gees’ hanteer ons hierdie realiteite? Hoe meer ek en jy leef vir die koninkryk van God en die lewe wat hierna op ons wag, hoe makliker gaan dit wees om die seer aan hierdie kant van die graf te verwerk. Let wel, ek sê nie ‘maklik’ nie, net ‘makliker’. Wanneer ons skat ons aardse besittings of selfs geliefdes is, sal trauma in verband met hierdie skatte maklik ons geloof in God knak. Hoewel ons waarde mag en moet heg aan mense en selfs aan besittings, mag ons dit nooit te styf vashou of ons sekuriteit daarop bou nie. Hoe het Koos du Plessis nou weer in sy liedjie ‘Gebed’ gesing? ‘Wat ek is, is net genade. Wat ek het, is net geleen.’

Gebore vir ’n tyd soos hierdie

Maar ons is hier en ons is nie toevallig in hierdie land en in hierdie tyd geplaas nie. Wat my eie lewe betref, glo ek vas dat die Here my juis in hierdie moeilike, maar opwindende tyd van ons land se geskiedenis wil gebruik. Behalwe dat ek glo die gelowige se primêre taak is om te evangeliseer en soekers aan Jesus voor te stel, glo ek ook dat ons die belange van ons land moet bevorder. God is ’n God van seëninge en Hy wil sy kinders gebruik om ’n seën vir hulle nasie te wees. Ek het eenmaal ’n briljante boodskap van een van my oudkollegas, Abri Erasmus, uit Jeremia 29 gehoor wat my aangespoor het om my deel in die samelewing te doen. Jeremia 29 is ’n brief wat die profeet Jeremia uit Jerusalem aan die ouderlinge stuur wat saam met die volk in ballingskap na Babilonië weggevoer is. Dit bring duidelikheid oor die lengte van die ballingskap en stel die onakkurate profesieë van die vals profete in hulle geledere aan die kaak. Die brief lê ook uit wat hulle verantwoordelikheid is terwyl hulle in ballingskap is. Op ’n sekere manier, baie vrylik geïnterpreteer, is enige gelowige ook in ’n tipe ballingskap hier op aarde. Ons het reeds gesien dat ons eintlik van elders kom en dat ons tyd hier net geleen is. Maar terwyl ons hier is, het ons ’n verantwoordelikheid. Kom ons leer uit Jeremia se opdragte aan die ballinge.

Bou vir julle huise en bewoon dit, lê tuine aan en eet die opbrengs daarvan, trou en bring kinders in die wêreld, en laat hulle trou en kinders in die wêreld bring. Julle moet daar in Babel baie word, nie min nie. Bevorder die belange van die stad waarheen Ek julle in ballingskap weggevoer het, bid tot my vir daardie stad, want sy belange is ook jou belange.

– JEREMIA 29:5–7 (1983-VERTALING)

Terwyl ons op aarde is, moet ons die gewone dinge van die lewe doen: huise bou, trou, kinders hê. (Lyk my dit was toe nie PW Botha wat die eerste keer gesê het: ‘Bou ’n volk, bou ’n nasie’ nie!) Die vreugdes van die lewe lê in verhoudings en terwyl ons op aarde is, moet ons die beste gebruik daarvan maak. Wanneer God die Israeliete egter die opdrag gee om die stad se belange te bevorder, kom dit as ’n skok na die hoorders toe. Dit was heeltemal ongehoord in daardie tyd om saam te werk en te bid vir die vrede van die mense wat jou in ballingskap weggevoer het. Maar dit was God se opdrag. Die New International Version vertaal hierdie opdrag met ‘seek the peace and prosperity of the city’. Verder word die Hebreeuse woord shalom drie maal in die oorspronklike teks gebruik. God wou deur sy mense vrede na die stad bring. Hulle moes ook vir daardie stad bid en as ’t ware eienaarskap neem van die gebeure in daardie stad. Ek glo God verwag dit ook van ons. Maak nie saak in watter stad of dorp jy bly nie, neem verantwoordelikheid vir die plek waar jy jou bevind. Ek het vriende wat vir verskeie sake in hulle omgewings veg deur by verskillende klubs, ondersteuningsgroepe of welsynsorganisasies betrokke te wees. Sommiges is dagouers by weeshuise, sommiges besoek die plaaslike polisiestasie om personeel te bemoedig en ander bied ekstra wiskunde-klasse aan in arm woonbuurte. Ander is weer betrokke by natuurbewaringsprojekte, of dien in die politiek. Ons het elkeen iets om by te dra. Wat kan jy doen? Waar kan jy die vrede en voorspoed van jou stad of dorp gaan bevorder? Jou ‘gewone’ werk het net so ’n enorme impak. Dit bevorder die ekonomie en daarmee dra jy ook die belange van die stad op jou hart. En hoe gereeld bid ons vir ons stede? Hoe gereeld bid ons vir dié wat oor ons aangestel is?

Die oomblik wanneer ons op verskillende gebiede van die samelewing betrokke raak, gebeur daar iets baie groots. Nie net word die vrede van God gebring nie, maar die heerskappy van Jesus word ook uitgebrei. Jy het in hoofstuk 4 daarvan gelees. Wanneer sy heerskappy in ons eie lewens sigbaar word, sal dit vanself na ons gesinne begin oorspoel. Wanneer dit gebeur, kan dit nie anders as om ons samelewing te infiltreer nie. Bill Hull verduidelik dit so:

Think of the positive changes that could be made by taking Christ’s rule to the world arena. The home could be a stronger place of love and nurture, where husbands would love their wives and parents their children, where there was a real commitment to the values and priorities of Scripture … Imagine public schools that would teach traditional moral values and allow the existence of prayer that acknowledges God … Think of courts that would once again practice justice and that would restore religious liberty to public life … Courageous Christians would intentionally reach out in love to the homeless, the single parent, the hungry, the poor, the drug addict, the AIDS patient. They would protest and work to stop the slaughter of millions of unborn children. Christians would be honest, people of integrity and would verbalize their faith. Why would any of these segments of society change? Because dedicated disciples of Jesus Christ, effectively deployed by the church, would not rest until it happened.

– BILL HULL, 2007. THE DISCIPLE-MAKING PASTOR.

GRAND RAPIDS, MI: BAKER BOOKS. P 137–138.

Ek het dikwels gesprekke met jongmense wat die Here met ’n passie dien en dan wonder wat hulle ná skool moet gaan doen. Die meeste maak die afleiding dat voltydse bediening beteken dat hulle teologie moet gaan studeer. Ek moet bieg dat ek deesdae die meeste van hulle van daardie roete afraai. Ek het niks daarteen nie; ek het self ’n graad in teologie en wil dit vir niks verruil nie. Ek het wel ’n probleem met die siening dat die enigste manier om iets voltyds vir die Here te doen, is om teologie te studeer of deel van ’n sendingorganisasie te wees. Ook het ek ’n probleem daarmee dat werk oor die algemeen nie as ‘heilig’ genoeg beskou word nie. Ons redeneer dat as jy iets vir die Here wil doen, jy dit net binne die kerk of vir die kerk kan doen. Paulus praat in Kolossense 3:23–24 (1983-vertaling) met die werkersklas van sy tyd wanneer hy hulle beveel: ‘Wat julle ook al doen, doen dit van harte soos vir die Here en nie vir mense nie, omdat julle weet dat julle van die Here as beloning sal kry wat Hy belowe het. Christus is die Here in wie se diens julle staan.’ En ook hierin lê aanbidding opgesluit. Jou werk kan ’n briljante plek van aanbidding word wanneer jy dit doen asof die Here die Een is in wie se diens jy staan.

Party van ons word wel geroep om voltydse bediening ons beroep te maak, maar as ek na Bill Hull se droom hierbo kyk, sien ek baie meer as net ’n handjievol predikante of sendelinge wat ’n samelewing infiltreer. My pad het al met baie dinamiese sakemanne, dokters, onderwysers, kunstenaars, politici en ingenieurs met ’n passie vir die Here gekruis en ek staan verwonderd oor die kreatiewe uitnemendheid waarmee hulle sy heerskappy in hulle onderskeie invloedsfere uitbrei. Of dit die onderwyseres is wat haar kinders van Jesus leer omdat hulle uit sulke gebroke huise kom en of dit die prokureur is wat met integriteit en eerlikheid lynreg teen die ‘prokurower’-instelling optree, hulle bou die koninkryk! En die kerk het baie meer hiervan nodig! Ons land het dringend leiers met karakter en integriteit nodig wat hulle hande sal opsteek en bereid sal wees om koninkrykswaardes op elke gebied van die samelewing in te dra. Ek glo dat ’n gedissipelde Christen die karakter het om ’n nasie te verander. Iemand wat ernstig oor Jesus is, liefde verstaan en nie bang is vir harde werk nie, kan enorme impak hê. Leierskap het baie met invloed te doen en Christene moet hierin die standaard stel.

Die oomblik wanneer ons op verskillende gebiede van die samelewing betrokke raak, gebeur daar iets baie groots. Nie net word die vrede van God gebring nie, maar die heerskappy van Jesus word ook uitgebrei.

Ek glo hierdie invloed lê veral op drie gebiede: liefde, getrouheid en uitnemendheid.

Die karaktertoets

Laat liefde en trou jou nie verlaat nie; bind dit om jou hals, skryf dit op die tafel van jou hart, dan sal jy genade vind en ’n goeie insig in die oë van God en die mense.

– SPREUKE 3:3–4 (1933-VERTALING)

Iewers in my eerste jaar ná skool het die Gees hierdie Skrifgedeelte aan my geopenbaar. Die 1983-vertaling sê dat jy guns sal verwerf. ‘Retief, as jy guns in mense se oë wil vind, jaag dan liefde en trou na!’ Ek het hierdie eenvoudige opdrag ernstig opgeneem en probeer werklik so leef (al kry ek dit nie altyd reg nie!). Ons het reeds gesels oor hoe om in liefde te leef en dat dit ’n lewe in die ‘teenoorgestelde gees’ beteken. Die ander komponent van die opdrag, trou, is soms moeiliker om na te kom. Die oorspronklike woord wat hier gebruik is, dui op ‘waarheid’. Wanneer ons in enige werksituasie of verhouding in die waarheid leef, wys ons vir die mense om ons dat hulle ons kan vertrou. Ons word gekenmerk deur integriteit; ons is betroubaar. Soos ek dit in een van my liedjies, ‘Laat dit juig’, beskryf: ‘Mense wat doen wat hul sê en leef wat hul glo.’ Hierdie trou moet sigbaar wees vir almal (‘bind dit om jou hals’), maar ook in ons karakter (‘skryf dit op die tafel van jou hart’) gevestig wees. Ek glo ons kan hierdie belofte ter harte neem en toepas daar waar ons die wêreld infiltreer met die heerskappy van Jesus. Dink vir ’n oomblik hoe die teenoorgestelde hiervan lyk en hoeveel skade dit doen. ’n Sakeman wat almal laat weet dat Jesus die Koning van sy winkel is, maar dan sy werknemers uitskel en ’n paar transaksies onder die tafel doen. ’n Jong ouditeur wat net nooit betyds is vir werk nie en altyd ’n verskoning het vir werk wat nog nie klaar is nie. As hy sou probeer om in daardie werkplek die evangelie met sy kollegas (om nie eens te praat van sy werkgewers nie) te deel, sal hy geen platform hê nie en niemand sal na hom luister nie. En wat van die skolier wat orals by elke Christelike aksie betrokke is, maar nooit sy huiswerk doen of getrou is in die ‘gewone lewe’ nie? Op skool het ek drie jaar lank elke tweede oggend ’n voorskoolse aanbiddingsessie van die CSV gelei. Dit was maar vroeg in die oggend en menige keer het ek al bakleiend met my ma in die kar by die skool opgedaag. Dis mos wat tieners doen: Hulle dink die wêreld draai om hulle en ’n geveggie of twee is altyd deel van die pakket! Totdat my ma een oggend briek aangedraai het: ‘Seun, hoe kan jy twee lewens leef? Dit help nie jy is so lelik met my hier in die kar en dan gaan sing jy net daarna ’n kumbaja-liedjie of twee nie! Moenie fake wees nie, besluit hoe jy wil leef!’ Eish! Daardie een het my tussen die oë geslaan. Maar my ma was reg.

Liefde en getrouheid, maak nie saak watter werk jy doen nie, baan vir jou die weg oop om die Woord te kan deel. En ’n tekort daaraan maak die deur net so vinnig toe!

Liefde en getrouheid is ’n leefstyl van aanbidding en een van die mees praktiese maniere om tot God se eer te kan leef. Die manier hoe ons byvoorbeeld finansies hanteer, kan ons hele getuienis in ’n oogwink ongeldig maak! Hoe lyk jou getrouheid in dit wat die Here vir jou gegee het om te doen? Wat sal jou huismense en kollegas of medestudente oor jou karakter sê?

Moenie eens die vuur aansteek nie!

Dit bring my by die derde karaktertrek wat ons moet toon as ons ’n invloed op ons samelewing wil hê: uitnemendheid (‘excellence’).

Wanneer ek kerke se musiekgroepe toespreek, gebruik ek gewoonlik ’n gedeelte uit Maleagi 1 om al die lui musikante ’n bietjie oor die vingers te tik. In hierdie laaste boek van die Ou Testament vaar God uit teen die priesters wat offers aan Hom bring wat net nie goed genoeg is nie.

Wanneer julle ’n blinde ding bring om te offer, is dit dan nie verkeerd nie? En wanneer julle ’n siek of ’n lam ding bring, is dit nie verkeerd nie? Bring bietjie so iets vir jou goewerneur! Sal hy ingenome met jou wees of jou vriendelik ontvang? Dit is wat die Here die Almagtige sê …

Was daar maar iemand onder julle wat die tempel se deure wou toesluit, sodat julle nie my altaar tevergeefs aan die brand hou nie! … maar júlle doen my Naam oneer aan. Julle dink die altaar van die Here kan maar ontwy word en die offers daarop met minagting behandel word, en dan sê julle nog dis ’n klomp moeite en julle trek die neus daarvoor op. Dit is wat die Here die Almagtige sê. Julle bring gesteelde, lam, siek diere, julle bring dit as offers! Moet Ek ingenome wees daarmee dat julle vir My sulke goed bring? vra die Here. Daar rus ’n vloek op elke skelm wat ’n bul of ’n ram in sy kudde het en ’n gelofte doen en dan ’n verminkte ding aan die Here offer!

– MALEAGI 1:8, 10, 12–14 (1983-VERTALING)

God draai nie doekies om nie. Sy eer is op die spel en Hy laat nie met Hom speel nie. Sien die prentjie: In vrome godsdienstigheid stap iemand by al sy mooiste kalwers verby en gaan haal die siekste een, die oorskiet. Met moeite en half geïrriteerd gaan hy tempel toe om dit as offer vir die Here te bring. Hoor hoe God vir hom sê: ‘Moenie eens die moeite doen om die vuur aan te steek nie. As jy nie jou beste vir My wil bring nie, moet jy liewers niks bring nie.’

Hoeveel van ons het nie so ’n gesindheid nie? Veral as dit met betrokkenheid by die kerk te doen het. Wat is die minste toewyding waarmee ek kan wegkom? Ek sal my oorskiettyd, -geld en -talente vir sy koninkryk bring. Dis darem iets! En so beroof ons die Here van ons beste, dit wat Hy waardig is om te verdien. En dit geld nie net vir ons dienswerk in die gemeente nie, maar ook vir ons totale gesindheid teenoor die lewe. Wanneer ek en jy alles gee met alles wat ons doen, en uitnemendheid najaag, bring ons daardeur eer aan God. Jou sake-etiek en werksverrigting kan ’n megafoon vir God se eer word as jy kies om jou beste vir jou Koning te bring. Sien jou werk as ’n aanbiddingslied wat elke dag gesing word en besef dat jy bepaal hoe dit klink. Hy het nog altyd net die beste vir ons gegee; hoe kan ons anders as om ons beste vir Hom te gee? Dit is een van die redes waarom ons nog altyd die Luidkeels-opnames met die grootste erns aangepak het. In ons opnames het ons altyd daarna gestreef om net die beste vir die Here te bring en ’n hoë standaard te stel, ’n standaard wat die sekulêre mark opgemerk het. Hoekom kan produkte en werk van hoogstaande gehalte nie uit die hande van Christene kom nie? Hoekom moet ons altyd verskoning maak en sê ‘Dit is vir die kerk, dus is die standaard nie baie hoog nie’? Dit is twak en ons moet ons sokkies optrek. Uitnemendheid is nie om jouself met ander te vergelyk en ’n punt te probeer bewys nie. Uitnemendheid is om die beste te doen met wat jy ontvang het. Ek kan maklik met ’n naasbeste optrede wegkom as ek nie goed voorberei het nie: Mense sal steeds dink dit was goed. Maar ek kan God nie flous nie. Ek weet wanneer ek nie my beste lam vir Hom uit die kudde gaan haal het nie. Hy verdien net die beste; kom ons gee dit vir Hom!

‘Ayoba!’

Die Fifa-wêreldbekersokkertoernooi is verby en dit was ’n enorme sukses. Al die doemprofete is stil nadat soveel mense Suid-Afrika nie ’n kans gegee het nie. Ek is so dankbaar vir wat dit vir ons land gedoen het. Dit is die krag van sport en selfs dít is iets ‘geesteliks’ wat gebeur het. Ek kon so die Here se hand in dit alles sien en selfs die onvoorsiene rugbywedstryde wat ’n maand voor die toernooi noodgedwonge in die Orlando-stadion in Soweto gespeel moes word. Toe die nuus breek dat die halfeindstryd tussen die Blou Bulle en die Crusaders soontoe moes verskuif, het ek dadelik vir my kaartjies gekry. Ek kon dit nie misloop nie. Dit was fantasties om te sien hoe Afrikaners die strate van Soweto blou verf en die positiewe eenheid wat dit gebring het. Ek glo werklik dit was alles soewerein deur God bewerk. As jongmens wat so lief vir my land is, het dit my nuwe hoop en drome vir die toekoms gegee.

Uitnemendheid is nie om jouself met ander te vergelyk en ’n punt te probeer bewys nie. Uitnemendheid is om die beste te doen met wat jy ontvang het.

Ons land staan nietemin op die vooraand van groot uitdagings en die meeste van ons gaan nog lank hier wees. Ek het in my hart ’n besluit geneem om te bly, maak nie saak wat kom nie. Ek gaan alles in my vermoë doen om die vrede en voorspoed van ons pragtige land te bevorder. Ek kies om in die ‘teenoorgestelde gees’ te leef en ek kies om aan myself te sterf. Ek kies dat die groot Liefde in my sal oorloop. Ek kies om deur sy genade my werk betroubaar te doen en ek kies om in alles na uitnemendheid te streef as deel van my aanbidding.

Wil jy nie saam met my en derduisende ander hierdie uitdaging aanvaar nie? Ek dink nie dit gaan maklik wees nie, maar ek wil deel van die oorwinning aan die ander kant van die storm wees. Op my Amerikaanse toer einde 2004 het ek vir ses weke nooit iets Suid-Afrikaans gehoor nie. Op pad huis toe het ek in Amerika vir my vlug sit en wag toe my oor bekende Sotho-klanke opvang. Dit was ’n swart oumatjie wat skuins agter my gesit het. Ek kon net stil tevrede glimlag en dink aan my land. Toe ons agtien ure later by Oliver Tambo Internasionaal instap, speel Johnny Clegg se lied ‘Great Heart’ – I’m searching for the spirit of the great heart under African skies – en ek het geweet ek is tuis. My land, my mense (ongeag hulle kleur) en my verantwoordelikheid.

Soos die MTN-sokkerslagspreuk lui: Hierdie land van ons is ‘AYOBA!’

HOOFSTUK 10

OORVERDOWEND

HOOFSTUK 10

Oorverdowend

Die storie word vertel van die ouma en haar kleinseun wat elke week Monopoly gespeel het. Dit was ’n groot kompetisie en alhoewel die dapper seun alles in die stryd gewerp het, het sy ouma die hele tyd gewen. Hy was naderhand moedeloos en het gedink hy sal haar nooit kan uitoorlê nie. Maar sy dag het gekom. Nadat ’n paar duur hotelle in die regte strate opgerig is en Ouma net te veel kere tronk toe gestuur is, het die mannetjie vir die eerste keer gewen. Hy was oorstelp van vreugde en het met groot uitbundigheid oral in huis rondgehardloop en vir almal van sy oorwinning vertel. Toe hy egter ná sy triomftog terugkeer, sien hy hoe sy ouma die bord met al die huise en hotelle stadig in die boks terugpak. ‘Wat doen Ouma? Hoe kan Ouma dit so maklik laat gaan?’ vra hy, waarop sy antwoord: ‘My liewe seun, aan die einde van die dag gaan alles weer terug in die boks in.’

Dit is ook so met die lewe. Aan die einde van elke aardse storie – maak nie saak hoe mooi die huis, hoe suksesvol die sakeonderneming, hoe bekend jou naam is nie – is daar altyd twee woorde: ‘Die einde’. Alles gaan uiteindelik ‘terug in die boks in’. Die Prediker skryf aanhoudend: ‘Alles kom tot niks’; en ’n mens raak selfs ’n bietjie depressief as jy dink dat niks in hierdie lewe gaan hou nie. Tog is daar een storie wat nie ’n einde het nie, ’n storie wat tot in alle ewigheid gaan eggo en waarin die Outeur ook die hoofrol speel. Dit is ’n storie waarvan ons deel kan wees. Dit was op ’n stukkie veld op die VGK se kampterrein in Irene waar hierdie lang man op sy knieë met hierdie groter storie gekonfronteer is en sy Rubicon bereik het.

Rubicon-besluite

Toe Julius Caesar in 49 v.C. met sy seëvierende troepe van hulle oorloë af terugkom, wou hulle hulle eie land inneem, die senaat omverwerp en vir Caesar as heerser aanstel. By die Rubicon-rivier in die noorde van Italië het hulle gaan staan. Die Romeinse wet het alle generaals verbied om die riviertjie met hul staande mag oor te steek en daarmee Italië binne te gaan. Dit is as hoogverraad beskou. Caesar en sy manskappe moes die grootste besluit van hulle lewe neem. Sou hulle die rivier oorsteek, was daar geen omdraaikans nie. Die besluit is geneem en hulle het die rivier onder trompetgeskal gekruis. En Julius Caesar het gesê: ‘The die is cast’. My dierbare Latyn-onderwyser, juffrou Rita Wiesemann (of Sorror Gallina – Moeder Hen, soos ons haar in Latyn genoem het) het dikwels hierdie verhaal vertel, en Julius Caesar is steeds vir my ’n voorbeeld van iemand wat bereid was om alles prys te gee vir dít waarin hy geglo het. As ons vandag sê iemand het die Rubicon oorgesteek, beteken dit daar is nie meer omdraaikans nie.

Daardie middag by die kampterrein het ek my Rubicon bereik. Ek was teen daardie tyd al ’n paar jaar gered en besig met my eerste jaar van bediening. Maar daar was ’n groot vraag in my hart. ‘Retief, sal jy alles vir My gee? Sal jy jou lewe vir My weggee? Al jou talente, al jou drome, al jou toekomsplanne?’ Met my knieë teen die grond en my hande omhoog het ek my Rubicon oorgesteek en die volgende woorde gesing:

Lord, I give all that I am and all that I know I’ll ever be.

Lord, I give more than I can see – all of my hopes and all of my dreams.

Lord, I give everything in me.

Mooi, maar duur woorde. Woorde wat my al baie gekos het, maar waaroor ek nog nooit spyt was nie. Ek het as negentienjarige nie besef wat ek eintlik daar bid nie. Ek het my lewe weggeteken vir die Outeur van my toekoms. Dit is een ding om Christus deel van jou lewe te maak en om Hom in jou storie te hê, maar dit is nie wat Hy ons vra nie. Vir baie van ons gaan dit oor ons eie voordele en gerief. Wat is daarin vir my? Waarmee gaan Hy my seën? Hoe kan Hy my dien? Dit is ongelukkig bitter ver van die waarheid af. Ons is in sy storie. ’n Storie wat lank voor ons geboorte begin het en lank ná ons dood gaan aanhou. Dit is sy storie, waar Hy alleen die eer kry, waar die applous altyd oor Hom gaan en waarvan ek en jy deel kan wees. Een van die beste boeke wat ek al ooit gelees het, kom uit die pen van Louie Giglio, ’n man wat vir die groter storie leef. Ek het nog selde so ’n goeie titel soos I am not but I know I am raakgeloop.

Life is the tale of two stories – one finite and frail, the other eternal and enduring. The tiny one, the story of us, is as brief as the blink of an eye. Yet somehow our infatuation with our little story and our determination to make it as big as we possibly can, blinds us to the massive God Story that surrounds us on every side.

– LOUIE GIGLIO, 2005. I AM NOT BUT I KNOW I AM.

COLORADO SPRINGS, CO: WATERBROOK MULTNOMAH.

Waaroor gaan dit eintlik?

Ek onthou goed hoe ek op my agt en twintigste verjaarsdag na my familie en vriende rondom my gekyk het en in my toespraak gesê het: ‘So lief soos ek julle almal het en so baie soos julle elkeen vir my beteken, weet net die volgende: As ek ooit tussen julle en God moet kies, gaan ek Hom kies. Ek is liewer vir Hom as vir enige iets anders op hierdie aarde.’ Dit mag dalk na radikale woorde klink, maar ek glo dit is waarnatoe die woord van God ons roep en daardie aand het almal presies verstaan wat ek bedoel het. Iewers vroeg in my lewe het die skille van my oë afgeval en het ek begin sien dat daar meer is om voor te leef. Met hierdie vuur wat in my aan die brand gesteek is, het ek aan die begin van 2002 die volgende woorde geskryf:

Leeu van Juda

Jesus, die sterke Leeu van Juda,

Jesus, die vlekkelose Lam,

Jesus, Oorwinnaar oor die dood,

Jesus, U is oneindig groot.

U’s vir ewig, U’s vir altyd en ek weet U’s ook vír my.

Word verheerlik, word verhoog deur al die lof wat juig in my.

Kom verander, kom vernuwe weer die passie binne my.

Jesus, dit gaan alles net oor U.

Jesus, dit gaan alles net oor U. As ek net een liedjie in my lewe sou skryf, selfs net een reëltjie, sou dit hierdie kreet wees. Ek wens ek kon beter met woorde speel sodat ek hierdie waarheid nog tien maal in nuwe liedjies kon herhaal, maar ek kan dit nie sterker oordra nie. Jesus, dit gaan alles net oor U. Wanneer jou hele lewe deur hierdie Man van Nasaret gegryp word, dan is dit asof alle ander dinge dof word in vergelyking met Hom. Jou prioriteite skuif, jou passies verander en jou lewe kry betekenis. Daarom kan ons met Paulus uitroep:

Ek beskou alles as waardeloos, want om Christus Jesus, my Here, te ken, oortref alles in waarde.

– FILIPPENSE 3:8 (1983-VERTALING)

Hierdie boek gaan eintlik alles oor eer. Oorverdowende eer aan Jesus oor Wie ek nie kan stilbly nie. Dit is so ’n kragtige klein woordjie. Almal dra ’n vorm van eer. Die Psalmdigter skryf in Psalm 8:6 (1983-vertaling) dat God elke mens met ‘eer en aansien’ gekroon het. Dit is deel van wie ons is. Ons is na God se beeld geskep en dit beteken ons is ook met eer geskep. Dit gee ons waarde en betekenis, en identiteit. Behalwe vir die eer wat ons dra, glo ek ook daar is iets in ons wat vir die eer van ander wil veg. Ek was nog altyd mal oor musiek en as klein seuntjie het die temalied van Karate Kid my bygebly: ‘I am a man who will fight for your honour, I’ll be the hero you’ve been dreaming of …’ Ons het vroeër gesels oor die feit dat ons elkeen in ’n epiese fliek speel waar ons veg vir die harte van die verlore mense rondom ons. Ons groot held, Jesus, het ons kom verlos en nou is ons saam met Hom in die geveg om die mensdom se harte.

Om luidkeels tot sy eer te leef beteken ’n verskeidenheid dinge. Ons het in ons tydjie saam gesien hoe ons reaksie en aanbidding in tye van pyn ’n geleentheid vir geloofsgroei raak waar God se eer besing word. Ons het gesien dat aanbidding en ’n lewe tot sy eer baie meer met ons lewens as ons lippetaal of liedjies te doen het. Ons het ontdek dat Hy waardig is om die eer te ontvang, al verstaan ons niks en al moet ons net sy karakter vertrou. Ons het mekaar ook reguit in die oë gekyk en gesê dat ons nie langer mag stilbly nie. En hier in ons laaste paar oomblikke saam wil ek dit eggo: As jy werklik vir sy eer wil leef, kan jy nie langer stilbly nie. Ons het die beste nuus ooit om te deel en ons moet dit deel. Ek weet ons hele lewe moet ’n lied van getuienis wees, maar kan ek jou vra om ook jou mond oop te maak en die hoop wat in jou leef te deel? Kan ek jou uitdaag om dit luidkeels te doen? Hierdie eenvoudige woord beteken letterlik ‘met kragtige, hardklinkende stem’ (Verklarende Afrikaanse Woordeboek, F.J. Labuschagne & L.C. Eksteen. 1993. J.L. van Schaik, Hatfield, Pretoria. P 471). Ek het dit die eerstemaal in Esra 3 raakgelees waar die fondamente van die tempel wat in puin gelê het, herbou is.

As jy werklik vir sy eer wil leef, kan jy nie langer stilbly nie. Ons het die beste nuus ooit om te deel en ons moet dit deel.

Hulle het die Here begin loof en dank: ‘Want Hy is goed, aan sy liefde vir Israel is daar geen einde nie’. Die hele volk het dit tot lof van die Here uitgejubel, want die fondamente van die huis van die Here was gelê. Baie van die oueres onder die priesters, die Leviete en die familiehoofde wat nog die eerste tempel geken het, het hardop aan die huil gegaan toe hulle sien hoe die fondamente van hierdie tempel gelê word. Baie ander het luidkeels van vreugde gejubel. Niemand kon die gehuil tussen die blye gejubel deur hoor nie, so hard het die mense gejubel. Dit kon van ver gehoor word.

– ESRA 3:11-13 (1983-VERTALING)

Toe ek hierdie destyds lees, het ’n droom in my opgestaan. ’n Droom om te sien hoe oud en jonk weer die ‘fondamente van lof’ in die kerk herbou. ’n Droom wat van ver gehoor sal word, in lewens gesien sal word en wat nie gekeer kan word nie. Luidkeels was nog nooit net musiek nie – dit is ’n beweging, ’n uitdaging en ’n oproep tot aanbidding deur ons lewens. Daar is niks om oor skaam te wees nie. Ons het die beste nuus ooit om te deel en derduisendes wag hierop. Sy eer sal in nog baie ander harte en lewens weerklink as ons net meer en meer sal vertel, totdat hierdie kreet ’n oorverdowende simfonie van hoop in mense se lewens word. Veg vir die eer van God deur mense aan Hom voor te stel. Om vir sy eer te leef, vra dat ek en jy moet sterf en in gebrokenheid ons lewens met ander moet deel.

Gebroke instrumente

Ek skrywe hierdie laaste hoofstuk met nog baie vrae in my eie hart. Maar ek het geloof, vertroue en ’n groot wit vlag in my hand wat ek nooit wil laat ophou wapper nie. Ek is bewus dat selfs my vermoë om oor te gee van Hom af kom. Ek het aan die begin gesê dat ek nie al die antwoorde het nie. Ek is op my eie reis en ken nie die besonderhede van joune nie, maar ek weet een ding: Hy is altyd meer getrou as ons en wanneer ons swak is, is Hy sterk. Hy sal altyd meer aan jou verbind (‘committed’) wees as wat jy ooit aan Hom kan wees. Met die skryf van hierdie boek is ek in die diep kant ingegooi; ek moes swem, sonder ervaring of finale antwoorde. Ek wens ek kon dit in ’n tyd geskryf het waar ek geestelik sterker was, maar dan sou die naam seker nie ‘Oorgegee’ gewees het nie. ‘Hoekom het ek hierdie naam vir my laaste album en hierdie boek gekies?’ het ek myself al dikwels afgevra. Die een wat ander leer sal altyd hewig aangeval en getoets word op die gebied waaroor hy leer. Dit was nog nooit so waar vir my gewees soos juis nou nie, maar ek is nogtans bly die Here het dit toegelaat. Dit beteken dat as hierdie boek enigsins iets vir jou beteken het, Hy alleen die eer daarvoor kan kry. En dít is hoe ek verkies om te leef. God deel sy eer met niemand nie en sy eer kan des te meer weerklink wanneer Hy ’n gebroke instrument in sy swakste tyd gebruik om ander te bedien. En dit is die storie van my lewe. Ek dink as jy die mees prominente kerkleiers, Bybelfigure en bedienaars om ’n kampvuur bymekaar sou kry, hulle dieselfde storie sou vertel. Gebrokenheid sluit die deur oop vir die krag van God om te vloei sodat Hy alleen die eer kan kry.

Mense sê dikwels ná ’n optrede vir my dat dit wonderlik is om te sien hoe ek ‘alles bymekaar het’. Ek skud dan maar net my kop in verwondering. Of dit die beeld is wat ons van ’n verhoog af skep en of mense die behoefte het om na ‘perfekte’ mense op te sien, weet ek nie. Maar een ding weet ek – ons wie se bediening dalk meer sigbaar is, is alles behalwe perfek. Ons het almal ons ‘doring in die vlees’ en ons is almal maar net breekbare kleipotte met ’n skat binne-in ons ‘sodat die voortreflikheid van die krag van God mag wees en nie uit ons nie’ (2 Korintiërs 4:7, 1933-vertaling).

Ek is op my eie reis en ken nie die besonderhede van joune nie, maar ek weet een ding: Hy is altyd meer getrou as ons en wanneer ons swak is, is Hy sterk.

Mag hierdie waarheid jou bemoedig wanneer jy in jou eie wandel moedeloos raak en mag dit ook enige valse verwagtinge wat jy van geestelike leiers het, afbreek. Ek het al dikwels gesien hoe volgers se geloof skipbreuk ly waneer hulle leier om een of ander rede val. Hoe groter jou verwagting, hoe groter jou teleurstelling. Daarom was ek nog altyd baie versigtig vir die ‘man van God’-fokus in bediening. Dit veroorsaak dat baie mense hulle leiers se krag, salwing of bediening idealiseer en hulle amper begin verafgod, asof hulle dink die leiers is geestelik volmaak. Wanneer so ’n persoon se onvolmaaktheid dan aan die lig kom (soos dit moet), stel dit die volgelinge se eie onsekerhede bloot. Hulle het eerder ’n persoon nagevolg, en was nie tevrede met die manier waarop die Here hulle wou vorm nie. Hulle fokus was nie op Christus self nie.

Ons maatstaf moet nie ander mense wees nie, maar Christus na wie se beeld ons gevorm word. Ek dink dit is waarom God besluit het om ons met die middelste vers van die Bybel aan hierdie waarheid te herinner:

Dit is beter om by die Here te skuil as om op mense te vertrou.

– PSALM 118:8 (1933-VERTALING)

Ek stoei al lank met die ‘celebrity’-ding en die mense naaste aan my weet dit baie goed. Ek wil dit nie hê nie en stry gereeld teen die feit dat ek bekend is. Ek voel soms soos ’n goudvis in ’n bak wat die hele tyd dopgehou word. Maar moenie dink ek is supernederig nie; laat ek ook die harde realiteit met jou deel. Ek stoei konstant daarmee. Ek voel soos Paulus in Romeine 7 waar hy gefrustreerd uitroep dat hy die dinge doen wat hy juis nie wil doen nie. Ek wil nie God se eer steel nie en ek wil nie hê dat dit oor my moet gaan nie, maar baie keer soek ek dit. Daar was tye toe ek deur moeilike dinge moes werk, glad nie goed oor myself gevoel het nie en toe doelbewus in ’n Christelike boekwinkel ingeloop het sodat iemand my kon herken, my ’n bietjie aandag kon gee en ek weer beter oor myself kon voel. Hoe pateties is dít nie?

Ons maatstaf moet nie ander mense wees nie, maar Christus na wie se beeld ons gevorm word.

Maar aan die ander kant kan ek ook getuig hoe ek die aand voor ek die eerste maal voor 10 000 mense sou optree, vir die Vader gesê het: ‘Pappa, geen applous, geen geestelike opwinding of musiek kan vanaand vergelyk met die wete dat ek U seun is nie. U is regtig vir my genoeg.’ Soos my goeie vriend Phillip Pretorius al vir my geleer het: ‘Jy sal nooit meer as ’n dissipel en nooit minder as ’n seun wees nie.’

Op my knieë

Dit is altyd ’n stryd om sy eer. In jou lewe is dit ook so. Al bedien jy dalk nie van ’n staalverhoog af nie, sing jou lewe ook ’n lied en het jy ook ’n verhoog waar mense kyk oor wie dit eintlik vir jou gaan. Wie se koninkryk bou jy? Jou eie een wat maar net gaan hou tot die dag wanneer jy die laaste asempie uitblaas of die ewigdurende koninkryk van God?

Die bekende musiekblyspel Fame het my nog altyd gepla. Hoewel ek mal oor die musiek is, is daar een reëltjie wat ek net nie aan kan sluk nie. ‘Remember my name … fame, I’m gonna live forever!’ Ek weet dit is maar net ’n toneelstuk, maar dit verklap die diep begeerte van so baie mense in hierdie lewe. ‘As iemand my maar net kan onthou … as ek net ’n naam vir myself kan maak.’ Dit is ’n jammerlike doel om voor te lewe. Een wat nie gaan hou nie. ’n Storie wat ’n vervaldatum op het. Hoekom nie eerder leef vir die Naam wat alreeds bekend is en vir ewig aanbid gaan word nie? Die enigste Naam waardig om daardie ereplek van bekendheid in te neem. Jesus. Jesus Christus.

As ’n eerstejaar in C-Kruis het die Here my twee beelde van nederigheid gewys. Die eerste beeld wat ek gesien het, was een waar God my neergestamp het aarde toe sodat ek vernederd op my knieë moes val. Dit was ’n skewe beeld en een wat ek geglo het. Toe wys Hy my ’n beeld waar Hy my sagkens aan die skouer vat en saam met my kniel. Saam het ons toe in hierdie knielende posisie die toekoms ingegaan.

Wanneer ons oor nederigheid praat, moet ons na Jesus se lewe kyk. Die dinamiese persoonlikhede onder ons beskou nederigheid dikwels as ’n swakheid. Die nederige mens is ’n ruggraatlose mens op wie almal trap, sê ons dan. Daar is valse nederigheid ook, soos die laaitie wat gekomplimenteer is nadat hy die 400 m in ’n briljante tyd voltooi het: ‘Baie geluk, jy het goed gehardloop!’ ‘Baie dankie, maar dit was die Here,’ sê die seun. ‘Jy was vinnig, maar nie só vinnig nie,’ kom die antwoord toe.

Toe ek op skool was en begin groei het as aanbiddingsleier het ’n vriend eenmaal voorgestel dat ek vir ’n tyd lank ophou aanbidding lei. Hy het gedink dat dit te veel oor my begin gaan het. Ek was so bang om die eer van die Here te steel dat ek wou instem, maar my ma het my gekeer. ‘Retief, as jy dit gaan doen en aan mense moet verduidelik hoekom, gaan jy juis die fokus op jou plaas, en dan juis sy eer steel.’

Dit is ’n baie fyn lyn, hierdie saak oor nederigheid, maar die voorbeeld van Jesus bring alles goed in balans. Kyk wat skryf Paulus in die brief aan die Filippense:

Hy wat in die gestalte van God was, het sy bestaan op Godgelyke wyse nie beskou as iets waaraan Hy Hom moes vasklem nie, maar Hy het Homself verneder deur die gestalte van ’n slaaf aan te neem en aan mense gelyk te word. En toe Hy as mens verskyn het, het Hy Homself verder verneder, Hy was gehoorsaam tot in die dood, ja, die dood aan die kruis.

– FILIPPENSE 2:6–8 (1983-VERTALING)

Hy sê verder dat hierdie gesindheid ook in ons moet wees. Ons moet Jesus se voorbeeld volg, ’n voorbeeld van nederigheid, maar ook van krag. Hierdie waarheid en balans het vir my oopgebreek die dag toe die Gees die volgende in my oor fluister: ‘Humility and boldness are the sweetest of twins’ (Nederigheid en onverskrokkenheid is ’n pragtige tweeling).’ Jesus het al twee gehad. Jesus is ’n slaaf en ’n dienskneg genoem, maar Hy was geen deurmatjie nie. Inteendeel, toe die soldate in Getsemane na Jesus gesoek het, het Hy self vorentoe gekom en Homself bekend gestel.

Toe Hy dan vir hulle sê: Dit is Ek, het hulle agteruitgegaan en op die grond geval.

– JOHANNES 18:6 (1933-VERTALING)

Wat ’n man! So onverskrokke en kalm dat sy woorde alleen hierdie hardebaardsoldate van skrik laat terugsteier het. Jesus het ruggraat gehad en sou vir niks terugstaan nie, maar Hy was ook met nederigheid beklee. Hoe is dit moontlik? Die sleutel lê in die verstaan van die woorde ‘nederigheid en sagmoedigheid’. Die Engels daarvoor is ‘humility and meekness’. Wanneer ’n mens die Griekse en Hebreeuse woorde bestudeer, sien jy nederigheid dui op ‘laagheid, behoefte en swakheid’. Jesus het die laagste posisie kom inneem en Homself ‘leeg gemaak’ ter wille van die mensdom. Trots, aan die ander kant, het alles te doen met hoe jy jouself ‘vol maak’ en hoe jy die hoogste posisie wil inneem. Die Griekse woord vir sagmoedigheid (‘meekness’) fassineer my die meeste. Die Liddell-Scott Greek – English Lexicon definieer die Griekse woord praos as ‘meek, mild, soft, gentle, tamed’. Dit is daardie laaste beskrywing wat my trek – ‘tamed’. Dit verwys na die proses wat ’n wilde perd moet deurmaak wanneer hy ingebreek word. Verloor die perd enigsins sy brute krag wanneer hy getem word? Glad nie, maar sy krag kom onder beheer. Ware sagmoedigheid is dus eintlik ‘beheerste krag’. Dit is soos die president van ’n land wat besluit om hom ’n week lank te vermom en as munisipale werker onder sy mense gaan bly om te sien wat sy volk elke dag ervaar. Dit is ’n keuse, dit is beheerste krag. Jesus was altyd in beheer toe Hy op aarde gewandel het. Hy het Hom vir ons almal verneder en ons as slaaf kom dien, maar Hy was in alles nog steeds God en totaal in beheer. Nou verwag Hy van ons om in sy voetspore te volg en by Hom te leer om met beheerste krag te lewe.

Neem my juk op julle en leer van My, want Ek is sagmoedig en nederig van hart, en julle sal rus vind vir julle gemoed. My juk is sag en my las is lig.

– MATTEUS 11:29 (1983-VERTALING)

‘Dependance Day’

Nederigheid het alles met afhanklikheid te doen en wanneer jy jou afhanklikheid verklaar, gee jy werklik oor. Ek noem dit graag my ‘Declaration of Dependance’ en nie ‘independence’ nie. Onafhanklikheid van God is seker een van die kernprobleme van ons wêreld. Dit is vergiftig met trots en sê eenvoudig: ‘Ek het nie vir God of mense nodig nie!’ Hierdie houding staan lynreg teenoor die voorbeeld van Jesus en dwing mense dieper in isolasie en pyn in. Dit is mense wat sê ‘God help net dié wat hulle self help … as ek dit nie doen nie gaan niemand nie’. ’n Daaglikse afhanklikheid van God, aan die ander kant, is die veiligste plek waarvandaan jy kan leef. Ek glo dat gebed ’n konstante verklaring van hierdie afhanklikheid is. Dit is die uitroep van een van die kragtigste woorde in ons taal: Help! Die eerste keer toe ek saam met ’n groot band aanbidding gelei het, het ek hierdie les geleer. Dit was in Hoërskool Rustenburg en die Gees het mense daardie aand kragtig bedien. Ek het ná die tyd reguit van die verhoog af na die aantrekkamer toe gehardloop en die deur agter my gesluit. Ek was totaal oorweldig deur wat gebeur het en my eerste reaksie was om op die vloer te val met my gesig teen die grond. Al wat ek in daardie oomblikke van stilte kon sê, was: ‘Dit gaan alles oor U … Neem al die eer, Here, alles. Dit gaan nie oor een van ons nie, maar alles net oor U.’ Dit was my eerste groot bedieningsoomblik en ek kon nie glo hoe Hy my gebruik het nie. Ek was totaal afhanklik van Hom en diep bewus daarvan dat as Hy nie daardie dag sy trou aan ons bewys het nie, alles sou geflop het. En dit is hoe die meeste van ons enige nuwe saak aanpak: die eerste werksonderhoud, die eerste tree in ’n nuwe bediening of die eerste dag op universiteit. Aan die begin is ons gebede mos altyd belaai met afhanklikheid en smekinge om God se krag en ingryping. Die probleem met nederigheid en afhanklikheid lê egter nooit aan die begin vir ons en loer nie. Dit kom eers later, baie later. Aan die begin van enige onderneming is daar baie onsekerhede en twyfel. Ons vrees mislukking en ons worstel nagte om met die Here en bid sy seën en leiding af. Dan hoor die Here ons gebed en dit gaan goed. Ons sien sy hand in alles en dank Hom daarvoor. Maar geleidelik begin die twee groot vyande van nederigheid, ervaring en sukses, hulle koppe uitsteek. As ons nog vir jare en jare tot sy eer alleen wil leef, moet ons leer hoe om hierdie twee euwels aggressief op hulle plek te hou. Ek noem dit spesifiek ‘aggresief’, want dié twee vyande kom vanself. Jy hoef hulle nie uit te dink of aan te leer nie. Met die meeste dinge wat jy nuut aanpak, bereik jy in ’n stadium sukses, en dan maak jou ervaring dat jy al hoe meer onafhanklik van God begin optree. En dit raak gevaarlik. Vir die sakeman is dit die punt waar jy nie meer oor elke saak bid nie of waar jy subtiele kompromieë in jou werksetiek begin toelaat. Jy weet mos wat werk, jy het mos ervaring en die Here is mos ‘vanselfsprekend’ aan jou kant; jy kan selfs die Skriffies opsê wat by jou planne pas. Maar diep binne-in jou weet jy dat jy eintlik jou eie kop volg.

Ons moet Jesus se voorbeeld volg, ’n voorbeeld van nederigheid, maar ook van krag.

In my eie wêreld is dit ’n groot uitdaging om elke optrede of aanbiddingsgeleentheid in afhanklikheid van die Here aan te pak. Na derduisende bedieningsgeleenthede deur die jare is dit maklik om net te doen wat ‘werk’. Ek sê nie dat ervaring verkeerd is of vermy moet word nie (want dit is onmoontlik), maar eerder dat ons steeds in gebed na God moet gaan en Hom om sy leiding moet vra. Ek maak ’n punt daarvan om nooit op ’n verhoog te gaan sonder om te bid nie. Hoe kan ek dit enigsins waag om in my eie krag daar te staan? En wat van jou? Uit watter plek leef jy? Kan jy regtig sê dat jy in totale afhanklikheid van Hom leef of sal jy met gemak ’n paar maande sonder Hom kan klaarkom? Die Woord leer ons dat God die hoogmoediges weerstaan, maar genade gee aan die nederiges van hart (sien Jakobus 4:7). As die Vader vandag voor jou staan, kan Hy jou uitwys as ’n afhanklike van Hom? As jou gebedslewe die laaste maand op band opgeneem was, sou dit weerklink van gebroke afhanklikheid met ’n klomp ‘Help my’s’ tussenin? ’n Lewe tot sy eer kan nie anders as om ’n lewe van afhanklikheid te wees nie. Hy word juis geëer wanneer ons besef ons kan nie self nie en alleen op Hom vertrou om te doen wat Hy belowe het. So wil ek lewe; wat van jou?

Vir oulaas

Drie beelde van oorgee kom hier aan die einde van ons tydjie saam by my op: ’n wit vlag wat wapper, gebroke hande wat opgesteek word en trotse knieë wat in die stof kniel. Al drie beelde spreek van totale oorgawe en ’n diepe bewustheid dat die mens op sigself tot niks in staat is nie.

Ek het hierdie boek begin met my storie van ’n konferensie by Beulapark in my matriekjaar en ek sluit af met nog ’n verhaal van daardie week. Dit was bitter koud en die meeste kinders moes in tente slaap. Ek en my suster het egter by vriende van haar gaan oorslaap en net elke dag ingery. Ons het die eerste aand baie laat en in stikdonkerte by die vriende aangekom omdat die krag in die buurt af was. Ek het bibberend in die bed geklim, diep dankbaar dat ek wel ’n dak oor my kop kon hê terwyl my arme vriende in tente moes slaap. Iewers in die nag het ek egter wakker geword, nie van ’n lawaai of ’n ander probleem nie, maar omdat die krag weer aangeskakel is en die elektriese kombers waarop ek onbewustelik geslaap het, begin warm word het. Daardie warm wakkerword was hemels en alhoewel ek toe nog skuldiger teenoor my mede-kampers gevoel het, het ek juis in daardie oomblikke my ‘lewensvers’ gevind. My Bybel het by Psalm 73:25 oopgeval en woorde aan my hartklop gegee.

Daar is niks in die hemel of op die aarde wat vir my meer beteken as U nie.

– PSALM 73:25 (1983-VERTALING)

En dit is dit. Niks meer nie en niks minder nie. Dít is die rede vir my lewe en die rede vir hierdie boek. Dit is waaroor oorgee gaan. Ek sal graag eendag hierdie woorde op my grafsteen wil sien, maar veel eerder hoor hoe mense getuig dat dit regtig was hoe ek geleef het. Altyd ietwat ontuis hier op aarde, verlangend na Jesus en opgewonde oor dit wat hierna vir ons wag.

Mag jy jou lewe ook by die oorverdowende applous aan ons Koning voeg en jou lewe nie mors nie. Mag jou visie groot wees en jou drome jou bangmaak. Mag jy nie meer op die kantlyn staan nie, maar elke gebied van jou lewe aan sy heerskappy oorgee. Mag jy in die seerste seer nogtans in jou God jubel en jou oë op Hom hou en mag jy saam met ontelbare ander lewens wat deur die eeue hulself vir ’n groter eer as hulle eie gegee het, die tydlose woorde uitroep: Soli Deo Gloria … aan God alleen die eer.

Soli Deo Gloria

Kan ek net hier vandag my hart vir U kom wys?

In stille liefde saggies in u oor kom fluister?

Al lê die dag van môre en die reis vir ons nog voor,

Wil ek hier en nou my hart op U verloor.

Want deur u genade alleen staan ek steeds.

My beker loop oor as ek sê:

Dankie dat U my deur als bly dra.

U bly vir my die rede vir my lewe.

Weet net, ek’s so lief vir U.

My lewe bly getuig van ’n Vader wat getrou

sy kind in liefde lei, en sy hand oor my hou.

U ken my in my swakheid, U ken my in my seer,

tog bly U oor my roep: Jy’s my bruid, jy’s my seun.

Want deur u genade alleen staan ek steeds.

My beker loop oor as ek sê:

Dankie dat U my deur als bly dra.

U bly vir my die rede vir my lewe.

Weet net, ek’s so lief vir U.

Soli Deo Gloria, Soli Deo Gloria, Soli Deo Gloria.

En so sal ek verlang totdat U ons kom haal,

totdat die wolke skeur

en ek in u arms val …

CD’s en DVD’s

van Retief Burger

Vir meer inligting besoek www.merchantmusic.co.za

Ons wil graag van jou hoor.

Stuur asseblief jou kommentaar oor hierdie boek na:

resensies@struikchristianmedia.co.za

www.christianrepublic.co.za

OORGEGEE

Eerste uitgawe in 2010 deur Struik Christelike Boeke

’n Druknaam van Struik Christelike Media

’n Afdeling van New Holland Publishing (South Africa) (Pty) Ltd

(New Holland Publishing is ’n lid van Avusa Ltd)

Cornelis Struik House

McKenziestraat 80

Kaapstad 8001

Reg.nr. 1971/009721/07

Teks © Retief Burger 2010

Lirieke deur Retief Burger © Retief Burger

Aanhalings uit die Bybel in Afrikaans (1933- en 1983-vertaling)

© Die Bybelgenootskap van Suid-Afrika.

Aanhaling uit die Bybel in Engels

The Holy Bible, King James Version (KJV) © 1977, Thomas Nelson, Inc;

The Holy Bible, New International Version (NIV) © 1984, International Bible Society.

Gebruik met toestemming.

Alle regte voorbehou. Geen gedeelte van hierdie publikasie mag gereproduseer, in ’n ontsluitingstelsel bewaar of weergegee word, in enige vorm of op enige manier, hetsy elektronies of meganies, deur fotokopiëring, die maak van opnames of andersins, sonder die skriftelike verlof van die kopiereghouers nie.

Projekbestuur deur Lana Coetzee

Geredigeer deur Thea Brink

DTP deur De Wet van Deventer

Omslagontwerp deur De Wet van Deventer

ISBN 978-1-4153-0951-3 (Print)

ISBN 978-1-4153-1106-6 (ePub)

ISBN 978-1-4153-1107-3 (PDF)

www.struikchristianmedia.co.za

Table of Contents

Voorwoord

Inleiding

1. Oorweldig

2. Oorbegin

3. Oorgenoeg

4. Oorgeneem

5. Oorval

6. Oorwinning

7. Oor en oor

8. Oorvertel

9. Oorloop

10. Oorverdowend